Жаңа Конституция жобасын талқылау Қазақстан қоғамында кең резонанс тудырып отыр. Алайда мазмұнды пікірталаспен қатар әлеуметтік желілерде қауіпті жалған ақпараттар да тарала бастады. Мәжілістің 2026 жылғы 4 ақпанда өткен пленарлық отырысында депутат Бақытжан Базарбек осы мәселеге байланысты сөз алып, «жер шетелдіктерге сатылады» деген қауесеттерге ашық әрі қатаң жауап берді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Депутаттың айтуынша, қоғамда әдейі таратылып жатқан бұл ақпараттың Конституция мәтініне ешқандай қатысы жоқ.
«Қауіпті фейк саналы түрде таратылып жатыр»
Бақытжан Базарбек өз сөзін нақты әрі эмоциясыз бастады.
«Мен сөз алуға мәжбүрмін, себебі қоғамда бүгінде саналы түрде қауіпті фейк таратылып жатыр. Әлеуметтік желілерде Жаңа Конституция жобасы жерді шетелдіктерге сатуға жол ашады деген жалған ақпарат тарауда. Тіпті Президент немесе болашақ Құрылтай жерге иелік ете алады деген тезис те айтылуда. Бұл – ашық өтірік. Бұл – саналы дезинформация», – деді депутат.
Оның айтуынша, мұндай мәлімдемелер азаматтарды қорқытуға және қоғамда сенімсіздік туғызуға бағытталған.
Жер туралы норма өзгеріссіз сақталған
Депутат Жаңа Конституция жобасында жерге қатысты ешқандай шектеу алынбағанын ерекше атап өтті.
«Анық айтамын: Конституцияның қолданыстағы жобасында жерді сатуға мүмкіндік беретін бірде-бір норма жоқ – бұл бір. Қандай да бір тыйымды алып тастайтын норма жоқ – бұл екі. Оның үстіне, Конституцияның 6-бабындағы қолданыстағы редакция еш өзгеріссіз Жаңа Конституцияның 8-бабына негіз болып енгізілді», – деді Бақытжан Базарбек.
Ол нақты норманы дауыстап оқып берді:
«Жер және оның қойнауы, су, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі. Халық атынан меншік құқығын мемлекет жүзеге асырады. Жер заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін».
Депутаттың айтуынша, бұл норма жаңа редакцияда да толық сақталған.
«Аргумент болмаған жерде – қауесет тарайды»
Бақытжан Базарбек жер мәселесіне қатысты жалған ақпараттар бұрын да бірнеше рет көтерілгенін еске салды.
«Тарих бізге бір қарапайым қағиданы үйретеді: “Аргумент болмаған жерде – қауесет тарайды”. Бүгін біз соның нақты көрінісін көріп отырмыз. Адамдарды Конституция мәтінінде мүлде жоқ нәрсемен қорқытып жатыр», – деді ол.
Оның пікірінше, мұндай әңгімелер – не құқықтық сауатсыздықтың, не саналы манипуляцияның көрінісі.
Шетелдіктерге тыйым Конституциямен емес, Жер кодексімен бекітілген
Депутат фейк авторлары жиі «ұмытып кететін» тағы бір маңызды жайтқа тоқталды.
«Ауыл шаруашылығы жерлерін шетелдіктерге беруге тыйым салу Жер кодексімен, нақтырақ айтқанда, оның 24-бабымен реттеледі. Жаңа Конституция жобасы бұл тыйымды алып тастамайды, әлсіретпейді және қайта қарамайды», – деді Бақытжан Базарбек.
Яғни, жерді қорғауға қатысты құқықтық негіз өзгеріссіз қалып отыр.
«Бұл – сөз емес, бұл – нақты нәтиже»
Бақытжан Базарбек мемлекет соңғы жылдары жер саласында жүйелі әрі қатаң саясат жүргізіп келе жатқанын атап өтті.
«Ауыл шаруашылығы жерлерін шетелдіктерге заңсыз беру фактілері назардан тыс қалмайды. Президенттің тікелей тапсырмасы аясында біз жер саласында нақты тәртіп орнатып келеміз», – деді ол.
Осы мақсатта «AMANAT» партиясы жанынан «Жер аманаты» комиссиясы құрылған. Бақытжан Базарбек – осы комиссия төрағасының орынбасары.
«Соңғы төрт жылда мемлекет меншігіне 14 миллион гектардан астам ауыл шаруашылығы жері қайтарылды. Біз жағдайды тұрақты бақылауда ұстап отырмыз. Бұл – сөз емес. Бұл – нақты сандар. Бұл – жерді халыққа қайтаруға бағытталған нақты мемлекеттік саясат», – деді депутат.
Азаматтарға тікелей үндеу
Сөз соңында Бақытжан Базарбек қазақстандықтарға тікелей үндеу жасады.
«Егер заң бұзушылықтарға тап болсаңыздар, егер жерді заңды айналып өтіп алып қою әрекеттері байқалса – “Жер аманаты” комиссиясына жүгініңіздер. Қазақстанда жер мәселесі енді үнсіз, жабық түрде шешілмейді», – деді ол.
Оның айтуынша, Бас прокуратурамен бірлесіп әрбір осындай жағдайға қатаң құқықтық баға беріледі. Бұл – Президенттің «Заң мен тәртіп» бағытының нақты іске асуы және ол Жаңа Конституция жобасының преамбуласында да көрініс тапқан.
Нақты қорытынды
«Тағы да қайталап айтамын: Жаңа Конституция шетелдіктерге жер сатуға ешқандай жол бермейді. Жер бұрын да, қазір де, болашақта да ұлттық байлық болып қала береді», – деп түйіндеді Бақытжан Базарбек.
Мәжілістегі бұл сөз Конституция төңірегіндегі ең өзекті әрі сезімтал тақырыптардың біріне нақты, ашық және құқықтық тұрғыдан дәл жауап болып, қоғамдағы алыпқашпа әңгімелерге айқын нүкте қойды.
