Қазақстанда кәмелетке толмаған балалардың құқықтарын қорғау – прокуратура қызметінің басты басымдықтарының бірі.
Бұл бағыттағы нақты нәтижелер Батыс Қазақстан облысында, әсіресе Орал қаласында айқын көрініс тауып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жылы Орал қаласы прокуратурасының бастамасымен алимент өндіру бойынша жүйелі шаралар қабылданып, соның нәтижесінде балалардың пайдасына 734 миллион теңге алимент өндірілді. Бұл – жай ғана статистика емес, жүздеген баланың күнделікті қажеттілігі мен болашағына бағытталған нақты көмек.
Алименттен жалтарғандар қалай жауапқа тартылды?
Прокуратураның үйлестіруімен алимент төлеуден қасақана жалтарған борышкерлер анықталды. Соның ішінде 1 761 252 теңге көлемінде берешегі бар, әрі жұмысқа орналасу бойынша ешқандай шара қабылдамаған бір борышкердің ісі сотқа жетті.
Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сот оны Қылмыстық кодекстің 139-бабы бойынша кінәлі деп танып, бір жыл мерзімге бас бостандығын шектеу жазасын тағайындады.
Жалпы, Орал қаласында алимент төлемегені үшін 6 борышкер қылмыстық жауапкершілікке тартылған. Бұл – алименттен жалтару енді «жай ғана қарыз» емес, нақты қылмыс екенін көрсетеді.
Әкімшілік жаза да күшейтілді
Қылмыстық істермен қатар, сот актілерін орындамаған борышкерлерге әкімшілік шаралар да қолданылды. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 669-бабы бойынша 185 борышкер әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Мұндай шаралар борышкерлерді жауапкершілікке шақырып қана қоймай, алимент мәселесіне деген көзқарасты өзгертуді мақсат етеді.
Нақты нәтиже бар
Қабылданған кешенді шаралардың арқасында:
- 416 баланың құқықтары қорғалды
- 288 борышкер тұрақты жұмысқа орналастырылды
Бұл – алимент өндіріп алуда тек жазалау емес, әлеуметтік мәселелерді шешуге де басымдық берілгенін көрсетеді.
Алимент – таңдау емес, міндет
Мамандардың айтуынша, алиментті уақытылы төлеу – ата-ананың моральдық жауапкершілігі ғана емес, заңмен белгіленген міндеті. Баланың тағдыры мен болашағы ата-ананың саналы шешіміне тікелей байланысты.
Орал қаласында атқарылған бұл жұмыстар алимент мәселесіне салғырт қарауға болмайтынын тағы бір мәрте дәлелдеді. Мемлекет балалардың құқығын қорғау жолында нақты қадамдарға барып отыр, ал заңнан жалтарғандар үшін жауапкершілік күшейе береді.
