Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында ел экономикасының қазіргі жағдайы мен алдағы бағыттары талқыланды. Премьер-министр Олжас Бектенов Үкіметтің экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін жүргізіп жатқан жұмыстары туралы баяндады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкімет Мемлекет басшысының тапсырмаларына және Қазақстан халқына Жолдауында белгіленген стратегиялық мақсаттарға сәйкес 2025 жылы экономиканың құрылымын жаңартуға бағытталған жүйелі реформаларды іске асырды.
Экономика өсімін қамтамасыз еткен негізгі факторлар
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан экономикасы тұрақты өсімді сақтап қалды. Құндық мәнде ЖІӨ өсімі 20,1 млрд долларды құрады. Жалпы экономикалық өсім 6,5 пайыз деңгейінде қалыптасты.
Экономикалық өсімге негізгі салалардың белсенді дамуы әсер етті: көлік 17,8 пайызға, құрылыс 14,6 пайызға, тау-кен өнеркәсібі 17,4 пайызға, өңдеу өнеркәсібі 12,2 пайызға, сауда 26 пайызға, ауыл шаруашылығы 5,9 пайызға өсті.
Салық және бюджет реформасы қандай нәтиже берді
Үкімет жүргізген реформалар бюджеттік тәуелділікті төмендетуге мүмкіндік берді. Салық және бюджет саясатының өзгеруі Ұлттық қордан нысаналы трансферттерсіз үш жылдық бюджетті жоспарлауға жағдай жасады.
Олжас Бектенов атап өтті:
«Салық және бюджет реформасы Ұлттық қордан нысаналы трансферттерді алмай-ақ, еліміздің үш жылдық бюджетін қалыптастыруға мүмкіндік берді. Ол 2028-ші жылға қарай бюджет тапшылығын жалпы ішкі өнімнің 0,9%-на дейін қысқартуға ықпал етеді. Жергілікті бюджеттердің республикалық бюджетке тәуелділігі 2025 жылғы 50%-дан 2028 жылы 34%-ға дейін төмендейді».
Шағын және орта бизнес экономика тірегіне айналып келеді
Үкімет кәсіпкерлермен бірлесіп шағын және орта бизнесті қолдау шараларын кеңейтуде. Инфрақұрылымды жаңғырту, өндірістік жобаларды іске асыру және жаңа өндірістер ашу негізгі бағыт ретінде белгіленген.
Микро және шағын бизнеске арналған қолдау жүйесі «Іскер Аймақ» бағдарламасы арқылы біріктірілді. Сонымен қатар кәсіпкерлерді заманауи жабдықтармен қамтамасыз ету үшін жаңа қаржылық құралдар әзірленуде.
Жаңа бастамалар кәсіпкерлерге жабдықтарды жылдам алуға мүмкіндік береді, жеңілдікті несие алу, өндірісті жаңарту, бәсекеге қабілеттілікті арттыру, материалдық-техникалық базаны жаңарту.
Салық тексерістеріне қатысты маңызды жеңілдіктер
Жаңа Салық кодексіне көшу кезеңінде бизнеске қосымша қолдау шаралары қарастырылған. Бұған дейін 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін барлық салық тексерістерін тоқтату туралы шешім қабылданған. Сонымен қатар микро және шағын бизнес үшін заңбұзушылықтар бойынша жауапкершілік шаралары қолданылмайды.
ШОБ экономикадағы үлесін арттырып келеді
2025 жылдың қорытындысы бойынша жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 5 пайызға өсіп, 2,2 млн кәсіпорыннан асты. Бұл секторда жұмыспен қамтылғандар саны 4,5 млн адамға жетті, бұл барлық жұмыспен қамтылған халықтың шамамен 46 пайызына тең.
ЖІӨ-дегі ШОБ үлесі 40,5 пайызды құрады, ал өндірілген өнім көлемі шамамен 73 трлн теңгеге жетті.
Үкіметтің басты мақсаты — халық табысын арттыру
Экономикалық өсімге қарамастан, халық табысының өсімі әлі де жеткіліксіз екені атап өтілді. Қазіргі кезде жалақының ЖІӨ-дегі үлесі шамамен 31 пайызды құрайды. Үкімет бұл көрсеткішті әлемдік орташа деңгейге, яғни 40 пайыз және одан жоғары деңгейге жеткізуді мақсат етеді.
Олжас Бектенов атап өтті:
«Жалақының өсу қарқыны бизнес табысының, оның ішінде өз күшімен әрі мемлекеттік қолдау есебінен алынған табыс динамикасынан артта қалып отыр. Осыған орай Үкімет халықтың табысын арттыру үшін кешенді шараларды әзірлеуде».
Бұл шаралар халық табысын өсіру, лайықты жалақысы бар жұмыс орындарын көбейту, кәсіби дағдыларды дамыту, азаматтардың қаржылық жүктемесін азайту.
Цифрландыру — экономиканың жаңа драйвері
Мемлекет басшысы жариялаған цифрландыру жылы аясында экономиканың барлық саласына озық технологиялар мен жасанды интеллект енгізу міндеті қойылды. Дегенмен нақты секторда цифрландыру деңгейі әлі де бастапқы кезеңде қалып отыр.
Бұл мәселелерді шешу үшін Үкімет «Digital Qazaqstan» стратегиясын әзірледі. Құжат барлық цифрлық бастамаларды бір ұлттық бағдарламаға біріктіруге бағытталған.
Жалпы алғанда, Үкіметтің 2026 жылға арналған негізгі басымдығы халықтың нақты табысын арттыру, жаңа өндірістер ашу, кәсіпкерлікті дамыту және тұрақты жұмыс орындарын көбейту болып отыр.
