Астана үш күнге Орталық Азияның зияткерлік орталығына айналды. Әдетте ресми баяндамалар өтетін залдарда бұл жолы сервожетектердің гуілі, дрондардың ызыңы мен пернетақтадағы шапшаң соққылар естіледі. ALEM TECH FEST 2026 басталды – жеті елден, соның ішінде Гонконг, Вьетнам және Эстониядан келген 5 000-нан астам жас инженерді біріктірген ауқымды алаң. Фестивальдің бас серіктесі – «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биыл USTEM Foundation ұйымдастырушылары дәстүрлі STEM шеңберінен әлдеқайда асып түсетін форматты таңдады. Бұрын сызық бойымен қозғалатын роботтарға таңдансақ, енді сахнаға гуманоидтар мен төрт аяқты автономды жүйелер шықты.
Зият эволюциясы: Неліктен Physical AI – жай тренд емес?
Фестивальдің басты жаңалығы – Physical AI, яғни «физикалық жасанды интеллект» бағытына басымдық берілуі. Бұл – отандық индустрия үшін сапалық бетбұрыс.
Айырмашылығы неде? Кәдімгі нейрожелілер чат-боттар мен сурет генераторларының «таза» цифрлық ортасында жұмыс істейді. Ал Physical AI – нақты әлемді сезетін, сенсорлар мен лидарлар арқылы қоршаған ортаны қабылдап, күрделі жағдайларда дербес шешім қабылдайтын интеллект. Бұл бағыт Қазақстанда алғаш рет теориялық бағдарламалаудан қолданбалы инженерия деңгейіне көшуге жол ашты.
USTEM Robotics Lab зертханасының жетекшісі Азамат Әбдікәрімов былай дейді:
«Қазақстанда ұзақ уақыт бойы робототехника мектеп лигаларымен ғана байланыстырылып келді. Бұл – мықты негіз. Бірақ Physical AI – ең жоғарғы деңгей. Astana Hub қолдауымен біз елде алғаш рет гуманоидтар мен робо-иттер базасында жарыстар ұйымдастырдық. Жарты жыл бұрын Digital Bridge форумында автономды төрт аяқты роботтар бойынша алғашқы чемпионатты өткіздік. Желтоқсанда Unitree G1 гуманоидтарымен хакатон өтті. Ал бүгінгі фестиваль – күрделі робототехникаға қызығушылықтың жүйелі түрде өсіп келе жатқанын дәлелдейтін үшінші ірі шара».
Инженерлік элита: Humanoid Robot Contest және 5 000 долларлық тартыс
Physical AI Championship алаңында ерекше атмосфера сезіледі. Мұнда Unitree G1 Edu гуманоидтары қолданылады – бұл жай ойыншық емес, терең бағдарламалауға арналған кәсіби платформалар.
Бір роботтың құны 20–30 миллион теңге аралығында. Бірақ қаржы ғана емес, білім деңгейі де жоғары талап етеді. Қатысушылардың басым бөлігі – магистранттар мен докторанттар, кинематика мен машиналық көру саласының мамандары.
Азамат Әбдікәрімов түсіндіреді:
«Тапсырмалар шынайы өмірге барынша жақын: робот нысанды анықтап, оған жақындап, ұстап, адамға беруі керек. Командалар C++ және Python тілдерінде күрделі алгоритмдер жазады, лидар мен камера деректерін біріктіреді. Ел бойынша 15 команда өтінім берді, бірақ іріктеуден тек төртеуі өтті. Олар 5 000 доллар жүлде үшін ғана емес, инженерлік элита атағы үшін де бәсекелесуде».
Сонымен қатар Humanoid Robot Contest хакатоны өтуде. Мұнда дәлдік пен ұсақ қимылдарды басқару басты назарда. Міндет – үстелдегі бөтелкені тауып, оны жылжыту. Қарапайым көрінгенімен, оның артында кеңістіктегі координаттарды есептеу және бейнені тану алгоритмдері тұр.
RoboCup Rescue: Робо-иттер құтқару миссиясында
RoboCup Rescue (Dogs & Rovers) аймағы да ерекше қызығушылық тудырды. Төрт аяқты робот-иттер техногендік апатты бейнелейтін кедергілер жолағынан өтеді: үйінділер, тар өткелдер, лабиринттер.
Биыл жарыс екі лигаға бөлінген. Біріншісінде роботтар толық автономды режимде жұмыс істейді. Екіншісінде – қашықтан басқару элементтері бар.
«Жасанды интеллекттің нақты өмірге қалай еніп жатқанын көріп отырмыз», – дейді Әбдікәрімов. – «Робот аймаққа кіріп, QR-кодты оқиды, кедергілер арқылы бағыт құрады. Күрделі нұсқаларында батырма басу немесе еңкіш беттерден өту секілді тапсырмалар бар. Мұнда стандартты басқару жеткіліксіз – жеке тұрақтандыру алгоритмдерін жазу қажет. Болашақта мұндай жүйелер құтқару операцияларында үлкен рөл атқара алады».
Бетбұрыс нүктесі
ALEM TECH FEST 2026-ның алғашқы күні аяқталды. Бірақ алда тағы екі күндік қарқынды жұмыс бар. Алгоритмдер жетілдіріліп, қозғалтқыштар барынша жүктемемен жұмыс істейді.
Бұл фестиваль – отандық инженерлік ой үшін жаңа кезеңнің бастауы. Егер бұрын Қазақстан шетелдік технологияларды тұтынушы болса, енді өз мектебін қалыптастыра бастады.
Эстониядан Вьетнамға дейінгі қатысушылар географиясы мен мемлекеттік қолдау Physical AI бағытының елімізде стратегиялық мәнге ие екенін көрсетеді. Бұл – уақытша эксперимент емес, болашаққа бағытталған нақты қадам.
