Қазақстан ауылдары босап барады деген пікір жиі айтылады – жастар жақсы өмір іздеп, қалаға қоныс аударады. Алайда біз сөз еткелі отырған оқиға бұл үрдіске мүлде кереғар. Жасөспірім Алматыдағы дарынды балаларға арналған беделді мектепті тастап, халқы екі мың ғана болатын ауылға көшіп барған. Оның мақсаты – тыныш өмір емес, робот техникасы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Иманғали Тасболат – Жыланды ауылындағы «WATER-7» командасының 17 жастағы инженері. Команда өңірлік іріктеудің қатаң кезеңдерінен сүрінбей өтті: 1200 үміткердің ішінен небәрі 450 ұжым ғана Central Asia FIRST Championship чемпионатына жолдама алды. Қазір олар АҚШ-тың Хьюстон қаласында өтетін FIRST Championship халықаралық финалында Қазақстан намысын қорғау үшін таласуда.
Бұл технологиялық додаға арналған басты алаң – 11–13 ақпан күндері елорданың EXPO көрме орталығында өтіп жатқан ALEM TECH FEST 2026 фестивалі. Ауқымды шара Қазақстаннан, Орталық Азия елдерінен, Эстониядан, Вьетнамнан және Гонконгтан келген 5000-ға жуық оқушыны біріктірді. Фестивальдің бас демеушісі – «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы.
Неліктен Жыланды мегаполистен тиімді?
Иманғалидың шешімі білім беру ортасында үлкен қызығушылық тудырды. 2025 жылдың басында ол Алматыдағы алдыңғы қатарлы командалардың бірінен кетіп, ауылдық ұжымға қосылды. Жас инженердің айтуынша, даму мүмкіндігі дәл осы жерде кеңірек ашылған.
«Менің робот техникасына жолым 2022 жылы математика пәні мұғалімінің арқасында басталды. РФМШ базасында жаттығып, тәлімгер Айдос Ордабаевпен таныстым. Кейін ол Жыландыдағы команданы жетектеуге шақырылғанда, мені де бірге баруға ұсыныс жасады. Мен бірден келістім», – дейді Иманғали.
Бастапқыда ата-анасы бұл шешімге күмәнмен қарағанымен, ұлы оларды болашағы зор қадам екеніне сендірген. Бір қарағанда таңғаларлық жайт – дәл осы ауылда еліміздегі ең озық робот техникасы зертханаларының бірі орналасқан.
Инфрақұрылым – табыстың негізі
Жыландыдағы жетістіктің сыры – жеке бастама мен демеушілік қолдау. Кәсіпкер Бауыржан Оспановтың көмегімен ауылда заманауи STEM-зертхана ашылып, соңғы үлгідегі құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген.
«Қазақстан үшін шағын ауылда мұндай зертхананың болуы – әзірге сирек құбылыс. Робот жасау қомақты қаражатты талап етеді: арнайы станоктар, қымбат жинақтар, кең алаң қажет. Егер қажетті база мен дарынды жастарды қолдайтын жандар болса, дамуға кез келген жерде мүмкіндік бар – қалада да, ауылда да. Ал ресурстарсыз жалғыз ниет жеткіліксіз», – дейді Иманғали.
Хьюстонға көз тіккен команда
Команда жас болғанымен, Иманғали мен оның серіктестері Индонезия мен Шанхайдағы беделді байқауларда жүлде алып үлгерген. Ендігі межелері – әлемнің түкпір-түкпірінен 50 мың қатысушы жиналатын FIRST Championship 2026 жаһандық финалы.
Қазақстан соңғы жылдары STEM бағытында айтарлықтай табысқа жетті. Ұлттық құрама төрт дүркін әлем чемпионы атанып, бұл мәртебесін 2025 жылы Панамада өткен FIRST Global Challenge жарысында тағы растады. Ал өткен жылы Хьюстонда өткен FIRST Championship 2025 турнирінде қазақстандық мектеп оқушылары үшінші орын алып, әлемнің үздік робот құрастырушылары қатарына енді.
Әңгіме соңында Иманғали робот техникасына енді қадам басқан жастарға сәттілік тіледі: «Ең бастысы – дамудан тоқтамау».
Бұл оқиға бір шындықты дәлелдейді: егер жағдай жасалса, география талантқа кедергі бола алмайды. Жыландының тәжірибесі бүкіл ел үшін үлгі болуға тиіс – шалғайдағы балалар да қаладағы құрдастарымен тең мүмкіндікке лайық. Ал қазақстандық оқушылардың әлемдік аренадағы жеңістері бұл бағыттағы инвестицияның нәтижелі екенін көрсетіп отыр.
