2026 жылғы 19 ақпан – Қазақстан білім беру жүйесі үшін ерекше күн. Осы күні Алматыда ел тарихында алғаш рет 25 сертификатталған шахмат педагогі диплом алып, жаңа бағыттың бастауын жасайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сонымен қатар Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінде (QyzPU) Қазақстан шахмат федерациясы құрған заманауи KazChessLab зертханасы ресми түрде ашылады.
Бұл – жай ғана салтанатты рәсім емес. Бұл – шахматтың Қазақстандағы педагог кадрларын даярлау жүйесіне ресми түрде енуі.
Шахмат – енді тек ойын емес
Соңғы жылдары шахмат елімізде қарқынды дамып келеді. Қазақстан шахмат федерациясы президенті Тимур Турлов жетекшілік ететін команда шахматты мектептерге енгізу, халықаралық турнирлер өткізу және жас дарындарды қолдау бағытында жүйелі жұмыс жүргізіп келеді.
Бірақ бұл жолы сөз спорт туралы емес. Бұл жолы әңгіме – білім туралы.
«Шахмат педагогі» Minor-білім беру бағдарламасының алғашқы 25 түлегі енді мектептерге барып, мыңдаған баланың ойлау мәдениетін қалыптастыруға атсалысады. Олар тек шахмат ережесін үйретпейді – олар стратегияны, талдауды, жауапкершілікті үйретеді.
KazChessLab – жаңа зияткерлік орталық
QyzPU қабырғасында ашылатын KazChessLab – бұл жай аудитория емес. Бұл:
- практикалық сабақтар өтетін алаң,
- шеберлік сағаттары ұйымдастырылатын орталық,
- ғылыми семинарлар өткізілетін кеңістік,
- жаңа оқу материалдары әзірленетін зертхана.
Заманауи цифрлық тақталар, интерактивті жабдықтар, әдістемелік базамен толық қамтылған бұл зертхана тек Алматы үшін емес, бүкіл Қазақстан үшін кадр дайындайтын хабқа айналмақ.
Бүгінгі статистика – ертеңгі нәтиже
Қазірдің өзінде шахмат:
- Қазақстанның 20 өңіріндегі 1500 мектепте оқытылады
- Апта сайын «Шахмат негіздері» сабағына 60 мыңнан астам бастауыш сынып оқушысы қатысады
2023–2027 жылдарға арналған шахматты дамытудың кешенді жоспары бойынша 1400 мектеп қамтылуы тиіс еді. Бұл көрсеткіш мерзімінен бұрын орындалды.
Бірақ басты нәтиже сандарда емес.
Зерттеулер көрсеткендей, шахматпен айналысатын балалардың:
- математикалық қабілеті артады,
- зейіні күшейеді,
- стратегиялық ойлау дағдылары дамиды,
- өзіне деген сенімі өседі.
Шахмат тақтасының алдында бала тек фигура жылжытпайды. Ол шешім қабылдауды, салдарын болжауды, сабыр сақтауды, жеңілісті қабылдауды және жеңісті бағалауды үйренеді.
Бұл – өмірлік дағдылар.
Бағдарлама қалай дамуда?
Бүгінде «Шахмат педагогі» бағдарламасы еліміздің 7 педагогикалық жоғары оқу орнында іске қосылған. 200-ден астам студент білім алуда.
Ал QyzPU-дың алғашқы 25 түлегі – нағыз пионерлер. Олар жаңа мамандықтың алғашқы өкілдері ретінде тарихқа енеді.
Салтанатты шараға қатысатындар қатарында:
- ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек
- Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов
- Федерацияның бірінші вице-президенті Дармен Садвакасов
- QyzPU ректоры Бейбітгүл Каримова
- Федерацияның атқарушы директоры Гүлмира Дәулетова
Қазақстан – жаһандық тренд алдында
2026 жылды Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE) «Білім берудегі шахмат жылы» деп жариялады. Қазақстан бұл бағытта тек қатысушы емес – көшбасшылардың бірі.
Шахмат елімізде зияткерлік өсудің ұлттық құралына айналып келеді.
Неге бұл оқиға маңызды?
19 ақпанда өтетін шара – университеттік деңгейдегі рәсім емес.
Бұл:
- жаңа мамандықтың ресми басталуы,
- мектептегі білім беру философиясының өзгеруі,
- балалардың ойлау жүйесіне жасалған инвестиция,
- Қазақстанның интеллектуалдық болашағына жасалған қадам.
Алғашқы 25 диплом – бұл сан ғана емес. Бұл – жаңа дәуірдің символы.
Шахмат енді тақтада ғана емес, сынып бөлмесінде, әдістемеде, білім саясатының ішінде.
Қазақстан білімінің жаңа парағы дәл осы күні ашылады.
