Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі жанындағы Қоғамдық кеңестер үйлестіру орталығының кезекті отырысы бұл жолы айрықша мазмұнда өтті. Астанада ұйымдастырылған жиында республикалық және өңірлік қоғамдық кеңестердің төрағалары, Үйлестіру орталығының мүшелері мен уәкілетті мемлекеттік органдардың өкілдері бас қосты. Күн тәртібіндегі басты тақырып – жаңа Конституция жобасы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Неге бұл талқылау маңызды?
Конституция – мемлекеттің негізгі заңы ғана емес, қоғам мен билік арасындағы келісімнің символы. Сондықтан оны өзгерту немесе жаңарту мәселесі әрқашан қызу талқыланады. Бұл жолы да солай болды. Жиында жаңа жобаның мазмұны жан-жақты қаралып, азаматтардың мемлекеттік саясатты қалыптастыруға қатысуын арттыру мәселесі ерекше назарға алынды.
Қатысушылардың пікірінше, жаңа Конституция жобасы азаматтық қоғам институттарының рөлін күшейтуге бағытталған. Яғни, қоғам пікірін ескеру, шешім қабылдау процестеріне ашықтық енгізу – басты басымдықтардың бірі.
Қоғамдық кеңестердің рөлі қандай болмақ?
Соңғы жылдары қоғамдық кеңестер мемлекеттік органдар мен халық арасындағы диалог алаңына айналды. Олар заң жобаларын талқылауға, әлеуметтік маңызы бар мәселелерді көтеруге белсенді қатысып келеді.
Отырыс барысында қоғамдық кеңестердің қызметін одан әрі жетілдіру, олардың тиімділігін арттыру жолдары сөз болды. Әсіресе:
- шешім қабылдау процесіне сарапшылық әлеуетті кеңінен тарту;
- өңірлердегі қоғамдық кеңестердің ықпалын күшейту;
- азаматтардың ұсыныстары мен пікірлерін жүйелі түрде жинақтау және талдау;
- ашықтық пен есептілікті арттыру мәселелері талқыланды.
Қатысушылар жаңа Конституция жобасын қолдай отырып, бұл өзгерістер қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді нығайтуға мүмкіндік береді деген ортақ пікір білдірді.
Азаматтардың белсенділігі арта ма?
Жиында айтылған басты ойлардың бірі – азаматтардың мемлекеттік саясатқа қатысу белсенділігін арттыру. Бұл тек заңда жазылып қалатын норма емес, нақты тетіктер арқылы жүзеге асуы тиіс.
Мысалы, қоғамдық тыңдауларды жиілету, онлайн-платформалар арқылы ұсыныстар қабылдау, сарапшылар мен белсенді азаматтарды заң жобаларын талқылауға кеңінен тарту секілді бастамалар ұсынылды.
Сарапшылардың айтуынша, егер бұл тетіктер жүйелі түрде іске асса, қоғамның билікке деген сенімі де арта түседі.
Жаңа кезеңнің бастамасы ма?
Жаңа Конституция жобасын қолдау – тек формалды шешім емес, саяси және қоғамдық маңызы бар қадам. Қоғамдық кеңестердің бұл бастаманы қолдауы азаматтық қоғам институттарының өзгерістерге бейжай қарамайтынын көрсетеді.
Ендігі мәселе – ұсыныстар мен бастамалардың нақты іске асуы. Себебі Конституция – қағаздағы құжат қана емес, елдің болашағын айқындайтын бағдар.
Ал қоғамдық кеңестер сол болашаққа апарар жолда қоғам үнін жеткізетін маңызды көпір бола ала ма? Бұл сұрақтың жауабы алдағы уақытта қабылданатын шешімдер мен олардың жүзеге асу сапасына байланысты болмақ.
