Алматыда білім беру мен зияткерлік дамудың жаңа кезеңін айқындайтын маңызды оқиға өтті. 19 ақпанда Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінде (QyzPU) елдегі алғашқы KazChessLab зертханасы салтанатты түрде ашылып, «Шахмат педагоги» Minor бағдарламасының алғашқы 25 түлегіне сертификаттар табысталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Erbol Otarbaev/KazChess
Бұл жай ғана жаңа аудитория емес. Бұл - шахматты мектеп өмірінің ажырамас бөлігіне айналдыруға бағытталған жүйелі қадам.
Шахмат пен білім тоғысқан кеңістік
Салтанатты рәсімге Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов, университет ректоры Бейбіткүл Кәрімова, ҚШФ бірінші вице-президенті Дәрмен Сәдуақасов және федерацияның атқарушы директоры Гүлмира Дәулетова қатысты. Қонақтар символдық лентаны қиып, жаңа зертханамен танысып, болашаққа жолданған уақыт капсуласын салды.
Erbol Otarbaev/KazChess
KazChessLab бірнеше функцияны біріктірген заманауи орталыққа айналды. Мұнда шахмат клубы, әдістемелік орталық және мұғалімдерді даярлау алаңы қатар жұмыс істейді. Зертхананы Қазақстан шахмат федерациясы жабдықтап, университет ғылыми және білім беру базасын ұсынды.
Алдағы уақытта мұнда мастер-кластар, ғылыми семинарлар, студенттердің практикалық сабақтары және жаңа оқу бағдарламаларын әзірлеу жоспарланған. Негізгі мақсат - бастауыш сыныптарда шахматты кәсіби деңгейде оқыта алатын білікті педагогтарды даярлау.
Erbol Otarbaev/KazChess
Цифрлық дәуірдегі ойлау мәдениеті
Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек өз сөзінде шахматтың білім беру жүйесіндегі рөлін ерекше атап өтті.
Erbol Otarbaev/KazChess
«Қәзіргі таңда цифрландыру, жасанды интеллект дәуірінде ең үлкен мәселе ол жалпы адамдардың зияткерлік әулеуеттеріннің әлсіреуі. Және де зейінділік мәселесі, яғни, ақпарат өте көп, жүйелі түрді ойлау білу, абстракт ойлау білу қабілеті әлсіреп келе жатыр. Ол кәдімгідей де бірнеше күн зерттеулермен дәліндеген. Сондықтан, шахматы ойының бір ерекшелігі балаларды, кез келген, ересек адам болсын, кез келген адамды жүйелікке үйретеді. Бір нәрсе ойлау, бір нәрсеге бір фокус ұстау. Бұл өте маңызды. Әсіресе біздің жас өспіріміздерге жас болғанға бұл өте маңызды. Қасиет, қабілет, икемділікке де айтуға да болады. Бес жоғары оқу орнының негізінде осындай арнайы шахмат ұстазы, Minor бағдарламары енгізілді»
Бұл пікір шахматтың тек ойын емес, ойлау мәдениетін қалыптастыратын құрал екенін тағы бір мәрте көрсетеді.
Қазақстан шахматы үшін жаңа кезең
Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов зертхананың ашылуын ұзақ жылғы жұмыстың нәтижесі деп бағалады.
Erbol Otarbaev/KazChess
«Қазақстандық шахматтар осыған бірнеше жыл дайындалды және бүгін олар ұлттық білім беру жүйесінде өз орнын алды. Біз алғашқы 25 шахмат педагогуна диплом табыстадық. Қазақстан тарихында мұндай бұрын болмаған сияқты. Бұл жас мамандар балаларға ойын ережелерін ғана үйретпейді, оларға интеллектуалдық өсу әлеміндегі тәлімгер және жол көрсетуші болады. Бірақ біз одан әрі жүргіміз келеді. Сондықтан елдегі алғашқы жаңа форматтағы шахмат құзыреттілік орталығы - KazChessLab іске қосылуда, мұнда шахматты оқытудың үздік әдістемелері сынақтан өткізіліп, жетілдіріледі. Заманауи инфрақұрылымның, күшті педагогикалық мектептің және мемлекеттік қолдаудың мұндай синергиясы Қазақстандық шахматтар мен шахматтық білім беруді мүлде басқа деңгейге көтереді деп сенемін»
Ал ҚШФ бірінші вице-президенті Дәрмен Сәдуақасов жүйелі кадр даярлаудың маңызын атап өтті.
Erbol Otarbaev/KazChess
«Біз үшін мектептерге шахмат енгізу бағдарламасын жүзеге асыру - басты басымдық. Тиімді жүзеге асыру үшін мұғалімдерді жүйелі даярлау қажет, бұл өте терең, байыпты әдістемелік қолдауды талап етеді. Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбекке, QyzPU-ға KazChessLab ашу бастамасын қолдағаны үшін өте ризамыз, бұл әдістемелік жұмысты жүйелі деңгейде ұйымдастыруға мүмкіндік береді»
Бір күндік жоба емес, ұзақ жолдың нәтижесі
KazChessLab-тың негізі 2025 жылы қаланды. Қаңтарда университет пен федерация стратегиялық әріптестік туралы келісімге қол қойды. Көктемде жетекші шахматшылардың қатысуымен дәрістер өтті, жазда мұғалімдер біліктілігін арттырды, ал күзде зертхана халықаралық сарапшылар тарапынан жоғары бағаланды.
Erbol Otarbaev/KazChess
Бүгінде шахмат 20 өңірдегі 1500 мектепте оқытылады, 60 мыңнан астам бастауыш сынып оқушысы қамтылған. Осылайша 2023-2027 жылдарға арналған кешенді жоспар мерзімінен бұрын орындалды. «Шахмат педагоги» бағдарламасы жеті педагогикалық жоғары оқу орнында іске қосылып, 200-ден астам студентті біріктірді.
Erbol Otarbaev/KazChess
2026 жылдың FIDE тарапынан Білім берудегі шахмат жылы деп жариялануы Қазақстанның бұл бағыттағы жетістіктерін айқындай түсті.
Erbol Otarbaev/KazChess
Жаңа мамандық, жаңа мүмкіндік
Алғашқы 25 сертификатталған педагог - тек түлектер емес. Бұл Қазақстанда бастауыш сыныптарда шахмат сабағын кәсіби деңгейде өткізе алатын жаңа буын мамандардың пайда болуы.
Erbol Otarbaev/KazChess
Шахмат балаларды есептеуге ғана емес, стратегиялық ойлауға, шешім қабылдауға, зейінді шоғырландыруға және шағын жетістіктерге қуана білуге үйретеді. Мұндай дағдылар адамның өмір бойы серігіне айналады.
Erbol Otarbaev/KazChess
KazChessLab-тың ашылуы шахматтың Қазақстанда спорт шеңберінен шығып, білім беру құралына айналып келе жатқанын көрсетеді. Егер бұл бағыт жүйелі түрде жалғасса, алдағы жылдары шахмат тақтасы мектеп сыныптарында күнделікті оқу құралдарының біріне айналуы әбден мүмкін.
Erbol Otarbaev/KazChess
