Елде су ресурстарын тиімді басқару және ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту бағытындағы жұмыстар қарқынды жалғасып жатыр. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметі алаңында Су ресурстары және ирригация вице-министрі Ерболат Ибрайханов мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Министрлік 2025 жылы ауқымды жобаларды жүзеге асырып, су шаруашылығы жүйесін дамытуда нақты нәтижелерге қол жеткізді.
Жүздеген жоба, мыңдаған шақырым желі
Өткен жылы ведомство жалпы саны 147 инфрақұрылымдық жобаны іске асырды. Оның ішінде 53 жоба толық аяқталды.
677 шақырым ирригация жүйесі жаңғыртылды. Төрт су қоймасы реконструкцияланды. Он бес топтық су құбыры салынды және жөнделді.
Бұл жұмыстар ауыл шаруашылығы мен халықты тұрақты сумен қамтамасыз етуге бағытталған.
Жаңа су қоймалары салынып жатыр
Қазіргі уақытта Түркістан облысында екі ірі су қоймасы салынып жатыр. Олардың жалпы сыйымдылығы 69,1 млн текше метрді құрайды. Құрылыс-монтаж жұмыстары биыл аяқталады деп жоспарланған.
Сонымен қатар екі су қоймасының жобасы Абай облысында әзірленіп жатыр. Бір-бір су қоймасына арналған жобалар Жетісу облысында, Батыс Қазақстан облысында және Қарағанды облысында дайындалуда.
Тағы бес су қоймасы бойынша жобалар Жамбыл облысында екі нысанға әзірленді. Бір-бірден Ақмола облысында, Батыс Қазақстан облысында және Қызылорда облысында дайын болды.
Қайта жаңғыртылған су нысандары
Былтыр еліміздің бірнеше өңірінде ірі гидротехникалық нысандар жаңартылды.
Күрделі реконструкция Қапшағай су қоймасында жүргізілді. Жұмыстар Киров су қоймасында атқарылды. Шар су қоймасы жаңғыртылды. Қызылағаш су қоймасы қайта жөнделді. «Албарбөгет» бөгетінде де жаңарту жүзеге асырылды.
Сонымен қатар бес су қоймасын реконструкциялау бойынша жобалар әзірленді. Жамбыл облысында үш жоба дайындалды. Шығыс Қазақстан облысында екі жоба әзірленді. Тағы 13 су қоймасын жаңғырту бойынша жобалау жұмыстары жалғасып жатыр.
Халықаралық қаржы институттарымен серіктестік
2026 жылдың басына қарай Еуропалық қайта құру және даму банкімен бірге іске асырылған 46 жоба аяқталды. 502 шақырым канал қайта жаңғыртылды.
Ислам даму банкінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқан тоғыз жоба аясында 635 шақырым канал жоспарланған. Оның шамамен 600 шақырымы реконструкцияланды.
Былтыр осы банкпен бірлесіп 96 жаңа жоба әзірленді. Сонымен бірге су қоймаларын салу және жаңарту бойынша бес жоба дайындалды.
Азия даму банкімен меморандум аясында Ақмола облысында Есіл контрреттегішін салу жоспарланып отыр.
Дүниежүзілік банкпен бірге Солтүстік Арал теңізінің көлемін ұлғайту жобасы дайындалды. Бұл жоба Арал-Сырдария бассейніндегі инфрақұрылымды жаңғыртуды көздейді.
Ауызсуға қолжетімділік артты
Былтыр министрлік жоспарланған тоғыз жобаның орнына 15 жобаны аяқтады. Бұл топтық су құбырларын реконструкциялау және модернизациялау бағытындағы жұмыстар.
Соның нәтижесінде 277 елді мекен орталықтандырылған ауызсумен қамтылды. Бұл шамамен 514 мың адамға әсер етті.
Олардың ішінде 73 елді мекен бұрын орталықтандырылған ауызсуға қол жеткізе алмаған. Бұл 115,5 мың тұрғынды қамтиды.
Биылғы жоспарлар
Биыл 12 жобаны аяқтау жоспарланып отыр. Бұл 142 ауылдық елді мекенді сапалы ауызсумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл шамамен 540 мың адамды қамтиды.
«Қазсушар» РМК-ның материалдық базасын нығайту үшін 757 арнайы техника сатып алынып жатыр. Қазіргі уақытта 576 техника жеткізілді.
Осының нәтижесінде былтыр 1840 шақырым канал механикалық тәсілмен тазартылды.
Су ресурстарын басқарудағы негізгі мақсаттар
Ерболат Ибрайханов су инфрақұрылымын жаңғыртудың стратегиялық маңызына тоқталды.
«Қазіргі таңда су ресурстарын тиімді басқару, гидротехникалық құрылыстарды жаңғырту, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпті сенімді сумен қамтамасыз ету бағытында ауқымды жұмыс жүргізіліп жатыр. Осы шараларды іске асыру нәтижесінде 2,6 млрд текше метр еріген және тасқын суды қосымша жинақтау, 295 мың гектар жаңа суармалы жерді айналымға енгізу, трансшекаралық су ресурстарына тәуелділікті 15%-ға төмендету және ирригация каналдарындағы су шығынын 47%-дан 35%-ға дейін қысқарту қамтамасыз етіледі», – деді вице-министр.
Бұл шаралар еліміздің су қауіпсіздігін нығайтып, аграрлық сектордың тұрақты дамуына негіз болады.
