Ұлытау облысына «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» Жалпыұлттық коалициясы мүшелерінің сапары аясында Сәтбаев қаласындағы «Анненская» шахтасының жұмысшыларымен кездесу өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу барысында жаңа Конституция жобасы және 15 наурызда өтетін республикалық референдум мәселелері талқыланды. Жиынға Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, депутаттар, заңгерлер және сарапшылар қатысты.
Еңбек адамдарының құндылықтары Конституцияда көрініс табады
Талқылау барысында жаңа Конституция жобасындағы еңбек адамына, өндірістегі қауіпсіздікке, әділ қағидаттарға және мемлекеттің азаматтар алдындағы жауапкершілігіне қатысты нормаларға ерекше назар аударылды.
Аида Балаеваның айтуынша, жаңа Конституция жобасы ең алдымен азаматтардың мүддесіне бағытталған.
«Жоба мазмұнының мәні ең алдымен Преамбуладан көрініс табады. Ол «Біз, Қазақстанның біртұтас халқы…» деген сөздермен басталады. Бұл – маңызды әрі терең мағынасы бар тұжырым. Яғни елдің болашағын айқындайтын басты құжаттың негізінде халықтың еркі жатыр деген сөз. Демек, мемлекет қалай дамитынына бәріміз де ортақ жауаптымыз. Преамбулада еңбек адамдарына ерекше жақын құндылықтар көрініс тапқан. Атап айтқанда, еңбек пен білімге құрмет, келер ұрпақ алдындағы жауапкершілік, «Заң мен Тәртіп» қағидаты, әділдік пен орнықты даму бәріміз үшін аса маңызды құндылықтар. Шахтадағы еңбек тұрғысынан қарасақ, бұл қағидалардың мәні айрықша түсінікті. Тәртіп пен талап болмаса, қауіпсіздік болмайды. Ал әділ ереже мен жауапкершілік болмаса, ұжымда да, қоғамда да сенім болмайды», – деді Аида Балаева.
Өндірістегі қауіпсіздік пен еңбек құқығы талқыланды
Кездесуге қатысушылар өнеркәсіптік өңір үшін еңбек қауіпсіздігі, өндірістік тәртіп және жұмысшы мамандықтарына құрмет мәселелерінің маңызы зор екенін атап өтті.
Жаңа Конституция жобасында:
- еңбек жағдайларының қауіпсіздігі
- өндірістегі тәртіп пен жауапкершілік
- азаматтардың әлеуметтік қорғалуы
сияқты нормалар нақты айқындалатыны айтылды.
Цифрландыру мен жаңа қауіпсіздік талаптары
Жиында өнеркәсіп саласындағы жаңа технологиялық өзгерістер де сөз болды.
Талқыланған бағыттар:
- өндірісті цифрландыру
- автоматтандыру жүйелерін енгізу
- қауіпсіздік мониторингін дамыту
- азаматтардың цифрлық ортадағы құқықтарын қорғау
Технологиялық даму қауіпсіздік кепілдіктерімен қатар жүруі тиіс екені ерекше атап өтілді.
Конституциялық өзгерістердің құқықтық мәні
Заңгер Серік Ақылбай жаңа Конституция жобасының құқықтық маңызына тоқталды.
«Жаңа Конституция елімізге қажет. Өйткені осы жылдар ішінде Қазақстан түбегейлі өзгерді. Егер 1995 жылғы Конституция тәуелсіз мемлекет қалыптасуының аса күрделі кезеңінде қабылданса, бүгінде біз болашаққа сеніммен қарап, алдымызға жаңа міндеттер қойып отырмыз. Ең маңыздысы – қазіргі жоба үлкен ортақ еңбектің нәтижесі болды. Оны әзірлеуге ғалымдар, заңгерлер, сарапшылар, қоғам өкілдері қатысты. Ел азаматтарынан мыңдаған ұсыныстар түсті. Сондықтан бұл құжатты шын мәнінде халықтық сипаттағы құжат деп айтуға толық негіз бар», – деді ол.
Шахтерлердің пікірі
Кездесу барысында өндіріс өкілдері де сөз сөйлеп, еңбек ұжымының ұстанымын білдірді.
Шығыс Жезқазған кенішінің тау-кен шебері Асылхан Талыпов өндірістегі тәртіп пен қауіпсіздік мәселесіне тоқталды.
«Мен Шығыс Жезқазған кенішінде тау-кен шебері болып жұмыс істеймін және бұл саланың қаншалықты үлкен жауапкершілік пен жоғары кәсібилікті талап ететінін жақсы білемін. Өндірісте әрбір адамның еңбегі ортақ нәтижеге қызмет етеді. Сондықтан тәртіпті сақтау мен қауіпсіздік талаптарын қатаң орындау – бәрімізге ортақ жауапкершілік. Сол себепті жаңа Конституцияда еңбек адамының құқықтары мен оның әлеуметтік қорғалуына ерекше мән берілгені біз үшін аса маңызды», – деді ол.
Көп жылдық тәжірибесі бар кенші Тұрсынбек Мәкішев те Конституциядағы негізгі құндылықтарға назар аударды.
«Мен Жезқазған өңіріндегі кеніштерде қырық жылға жуық еңбек етіп келемін. Сол себепті Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында еліміздің қандай күрделі кезеңдерден өткенін жақсы білемін. Бүгінде Қазақстан қалыптасу кезеңінен өтіп, дамудың жаңа белесіне көтерілді. Мұндай уақытта мемлекеттілікті нығайту, азаматтардың құқықтарын қорғау және болашақ үшін берік негіз қалыптастыру айрықша маңызды», – деді ол.
Референдумның маңызы
Кездесу барысында Мәжіліс депутаты Аманжол Әлтай референдум азаматтардың ел тағдырын айқындайтын шешімдерге тікелей қатысуының маңызды тетігі екенін айтты.
Сондай-ақ экология мәселесіне ерекше назар аударылды. Жаңа Конституция жобасында:
- табиғатқа ұқыпты қарау
- экологиялық мәдениетті қалыптастыру
- қоршаған ортаны қорғау
қағидаттары маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырылатыны айтылды.
Неліктен бұл маңызды
Сарапшылардың пікірінше, жаңа Конституция жобасын қоғамда талқылау азаматтардың мемлекеттік реформаларға қатысу деңгейін арттырады.
Еңбек ұжымдары мен өндіріс өкілдерінің пікірлері құжаттың қоғамдағы нақты қажеттіліктерге сай қалыптасуына ықпал етеді.
