Жамбыл облысында интернет арқылы жасалған ірі алаяқтық ісі бойынша сот үкімі шықты.
WhatsApp мессенджерінде арзан бағамен ыдыс-аяқ пен тұрмыстық тауарлар сатамыз деп жарнама берген ерлі-зайыптылар жүзден астам адамды алдап, ондаған миллион теңгені иемденген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алаяқтық қалай жасалған?
Істі Байзақ аудандық соты қарады. Тергеу деректеріне сүйенсек, күдіктілер бұл әрекеттерін 2024 жылдың желтоқсан айында бастаған.
Олар WhatsApp арқылы ыдыс-аяқ және басқа да тұрмыстық заттарды нарықтағы бағадан әлдеқайда төмен бағамен сататыны туралы хабарландырулар жариялаған. Арзан баға көптеген сатып алушының назарын аударып, тапсырыстар көбейе бастаған.
Сенімге кіру үшін алғашқы клиенттерге тауарларды шынымен жеткізіп отырған. Бұл олардың «сенімді сатушы» деген бедел қалыптастыруына көмектескен.
Алайда уақыт өте келе жағдай өзгерген.
Жаңа тапсырыс берушілерден алдын ала ақша алғанымен, олар тауар жіберуді тоқтатқан. Ал алынған қаражатты өз қажеттіліктеріне жұмсап отырған.
112 адам зардап шекті
Сот мәліметінше, алаяқтық әрекеттердің салдарынан 112 адам зардап шеккен. Оларға келтірілген жалпы материалдық шығын 51 288 146 теңгені құрады.
Көптеген азамат тауар аламыз деген үмітпен ақша аударған, алайда күткен сәлемдемелері ешқашан келмеген.
Сот үкімі
Сот барысында айыпталушылар өз кінәларын толық мойындап, жасаған істеріне өкініш білдірген.
Олар Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігінің 1 және 4-тармақтары бойынша кінәлі деп танылды.
Сот үкімімен:
- күйеуі 2 жыл 8 айға бас бостандығынан айырылды;
- жұбайы 2 жыл 4 айға бас бостандығынан айырылды.
Интернеттегі алаяқтық неге көбейіп барады?
Сарапшылардың айтуынша, соңғы жылдары интернет арқылы жасалатын алаяқтық түрлері жиілеп кеткен. Әсіресе мессенджерлер мен әлеуметтік желілер арқылы тауар сатамыз деген хабарландырулар жиі кездеседі.
Мұндай схемалар көбіне бірнеше тәсілге сүйенеді:
- нарықтан әлдеқайда төмен баға ұсыну;
- алғашқы клиенттерге тауар жеткізіп, сенім қалыптастыру;
- кейіннен алдын ала төлем алып, байланысқа шықпау.
Осының салдарынан көптеген адам оңай олжаға сеніп, ақшасын жоғалтып жатады.
Мамандар не дейді?
Жамбыл облысының прокуратурасы азаматтарды интернет арқылы сауда жасағанда аса мұқият болуға шақырады.
Мамандардың кеңесі:
- тым арзан ұсыныстарға сақтықпен қарау;
- сатушының сенімділігін тексеру;
- мүмкіндігінше алдын ала толық төлем жасамау;
- ресми құжаттар мен кепілдіктерді талап ету.
Егер интернет-алаяқтық фактісі орын алса, азаматтарға дереу құқық қорғау органдарына жүгіну ұсынылады.
Соңғы жылдары мұндай қылмыстардың көбейгені байқалады. Ал бұл жағдай интернеттегі «тым тиімді ұсыныстардың» артында кейде үлкен алаяқтық схемасы жасырынуы мүмкін екенін тағы бір рет көрсетті.
