Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Экономикалық өсуді қамтамасыз ету жөніндегі жедел штабтың отырысында өңдеу өнеркәсібінің жекелеген секторларының ағымдағы даму нәтижелері қаралды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында азық-түлік және сусындар өндірісінде жоғары өсу қарқыны тіркелгені хабарланды. Азық-түлік өндірісінің көлемі екі айда 665 млрд теңгеге жетіп, нақты көлем индексі (НКИ) 111,9%-ды құрады, бірінші тоқсанға болжам – 112%. Сусындар өндірісі 175,4 млрд теңге көлемінде жүзеге асып, НКИ 104,2%-дан 110,3% дейін өсуі жоспарланып отыр. Өткен жылы елде 1,2 трлн теңгеге сусын өндірілген еді.
Тамақ өнеркәсібінің дамуы
Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов атап өткендей, тамақ өнеркәсібі тұрақты даму серпінін көрсетуде. 2025 жылы тамақ өнімін өндіру көлемі 3,9 трлн теңге болған, бұл 2024 жылғы деңгейден 8,1%-ға жоғары. 2026 жылы көрсеткіш 4,7 трлн теңгеге дейін жеткізіледі.
Өсу факторлары – егіс алқабының әртараптандырылуы, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жүктемесін арттыру, ішкі нарықты қорғау және жаңа инвестициялық жобалар. Азат Сұлтанов атап өткендей, осы факторлардың қосымша үлесі шамамен 600 млрд теңгеге бағаланады. Бұл ағымдағы жылдың соңына қарай өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің үлесін 70%-ға жеткізуге мүмкіндік береді.
«Осы факторлардың қосымша үлесі шамамен 600 млрд теңгеге бағаланады. Бұл ағымдағы жыл соңына қарай өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің үлесін 70%-ға дейін жеткізуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті Азат Сұлтанов.
Шикізат пен өңдеу көлемінің өсімі
Күнбағыс майы өндірісі 890 мың тоннаға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 100 млрд теңгеге артық өнім шығарылмақ. Жүгеріні қайта өңдейтін екі жаңа зауыт іске қосылған соң, крахмал өнімдері мен аминқышқылдарының өндірісі 205 мың тоннадан 260 мың тоннаға дейін ұлғайтылып, 55 млрд теңгеге қосымша өнім шығарылмақ.
Сүт саласында 2,4 млн тонна шикізатты қайта өңдеу нәтижесінде шамамен 36 млрд теңгеге қосымша өнім өндірілетін болады.
Ірі кәсіпорындардың жоспарланған өсімі
- «Саламат» ұн тарту кәсіпорны – 232 мың тоннадан 257 мың тоннаға дейін (11% өсу)
- Qazaq Аstyq Group – өсімдік майы 106 мыңнан 126 мың тоннаға (19% өсу)
- «Масло-Дел» – өңделген сүт 98,2 мыңнан 121 мың тоннаға (23% өсу)
- Жаркент крахмал-сірне зауыты – крахмал мен сірне 61,5 мыңнан 67,6 мың тоннаға (10% өсу)
- «Coca-Cola Алматы Боттлерс» – алкогольсіз сусын 4,3 млрд литрден 6,7 млрд литрге (55% өсу)
Өндіріс «Кублей» ет өңдеу кәсіпорны мен «Айс» сүт кәсіпорнында да өседі.
Өңдеу өнеркәсібінің басқа салалары
НКИ бойынша екі айдағы көрсеткіш: машина жасау – 115,5%, құрылыс материалы өндірісі – 127,4%, металл бұйымдары – 131,4%, жеңіл өнеркәсіп – 156,4%, резеңке және пластмасса бұйымдары – 111,5%.
Сауда саласындағы көрсеткіштер
2026 жылғы қаңтар-ақпан айында жалпы сауда айналымы 9,7 трлн теңгеге жетіп, НКИ 103,4%-ды көрсетті (өсім 10,2%). Көтерме сауда – НКИ 103,8%, айналым 6,5 трлн теңге; бөлшек сауда – НКИ 102,6%, айналым 3,2 трлн теңге. Азық-түлік тауарлары бөлшек саудасы +22%, яғни 0,4 трлн теңгеге өсуі байқалды. Өсу қарқыны бойынша Түркістан, Алматы, Атырау, Ақтөбе облыстары және Шымкент көш бастап тұр.
Азық-түлік емес тауарлар бойынша Маңғыстау облысы 119,2%, Солтүстік Қазақстан 108,5%, Жетісу 108,1%, Шығыс Қазақстан 107,6%, Түркістан 106,0%-бен алда тұр.
Инвестициялық жобалар мен кәсіпорындарды дамыту
«KazFoodProducts» және «Компания Фудмастер-Трейд» өкілдері салалық инвестициялық жобалардың өзекті мәселелерін айтты. Вице-премьер салалық министрліктерге өндірісті кеңейтуге және жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды жүктеуге кедергілерді жоюды тапсырды.
Жалпы, тамақ өнеркәсібінде және өңдеуші секторларда тұрақты өсім байқалады, жаңа зауыттар мен инвестициялар арқасында 2026 жыл өндіріс көлемін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.
