Шығыс Қазақстанда көктемнің келуімен бірге жыл сайын қайталанатын күрделі кезең басталды. Бұл – өзендердегі мұздың еруі мен қозғалысы, ал кей жағдайда қауіпті мұз кептелістерінің пайда болуы.
Осындай жағдайлардың алдын алу үшін өңірде ауқымды алдын алу жұмыстары қолға алынған.
Мұз кептелісі деген не және ол неге қауіпті?
Көпшілік үшін бұл термин таныс болғанымен, оның қаупін бәрі бірдей түсіне бермейді. Мұз кептелісі – өзендегі мұз кесектері бір-біріне тіреліп, судың табиғи ағысын бөгеген кезде пайда болады.
Нәтижесінде:
- су деңгейі күрт көтеріледі
- өзен арнасынан асып кетуі мүмкін
- жақын маңдағы ауылдарды су басу қаупі артады
Сондықтан мұндай жағдайлардың алдын алу – төтенше жағдай қызметінің басты міндеттерінің бірі.
Күршім ауданында нақты қандай жұмыстар жүргізілуде?
Қазір өңірдің Күршім ауданында, нақтырақ айтқанда Маралды және Теректібұлақ ауылдарының маңында, мұзды ұсақтау және жару жұмыстары белсенді түрде жүргізілуде.
Мамандардың айтуынша:
- өзендегі мұз арнайы әдістермен бөлшектенеді
- мұз қозғалысы жеңілдетіледі
- су еркін ағып, арнадан аспайды
Жалпы жүргізілген жұмыстардың көлемі 21 700 шаршы метрге жеткен. Бұл – бір қарағанда тек сан сияқты көрінгенімен, іс жүзінде үлкен аумақты қамтитын маңызды шара.
Неліктен мұзды жару әдісі қолданылады?
Мұзды жай ғана күтіп отыру – қауіпті. Егер мұз бір уақытта қозғалып кетсе, су деңгейі күрт көтеріліп, бірнеше сағат ішінде төтенше жағдай туындауы мүмкін.
Ал жару әдісі:
- мұзды алдын ала әлсіретеді
- ірі кесектердің жиналуына жол бермейді
- су ағысын бақылауда ұстайды
ШҚО ТЖД бастығының орынбасары Амангелді Еңсегеновтің айтуынша, бұл шаралар су тасқыны кезеңіндегі тәуекелдерді барынша азайтуға бағытталған.
Көктемгі қауіп әлі толық сейілген жоқ
Қазір жүргізіліп жатқан жұмыстар – тек алдын алу шаралары. Нағыз сынақ кезеңі әлі алда. Күн күрт жылынып, қар жаппай еріген кезде өзендердегі жағдай күрделене түсуі мүмкін.
Сондықтан:
- өзен маңындағы елді мекендер бақылауда
- мамандар тәулік бойы мониторинг жүргізуде
- қажет болған жағдайда қосымша шаралар қолға алынады
Қорытынды
Шығыс Қазақстандағы мұзды жару жұмыстары – жай ғана техникалық процесс емес, бұл мыңдаған адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін маңызды қадам.
Көктем әрқашан жаңару кезеңі болғанымен, табиғаттың тосын мінезі де дәл осы уақытта байқалады. Ал мұндай алдын алу шаралары сол қауіптің алдын алуға көмектеседі.
