Қазақстан Республикасының Үкіметі ЮНЕСКО және ИСЕСКО аясында 2026–2028 жылдарға арналған мәдени мұраны сақтау және ілгерілету жөніндегі кешенді жоспарды бекітті. Жоспарға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды. Бұл құжат тарихи және мәдени ескерткіштерді сақтау, материалдық емес мәдени мұраны қорғау, мамандарды даярлау және халықаралық ынтымақтастықты кеңейту мәселелеріне бағытталған маңызды шараларды қамтиды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоспардың негізгі міндеттері
Жоспардың негізгі міндеттері Қазақстанның мәдени мұрасын сақтау және оны халықаралық деңгейде таныту бойынша бірқатар стратегиялық бағыттарды көздейді. Олардың арасында:
- Дүниежүзілік мұра нысандарын қорғау сапасын арттыру: Халықаралық маңызы бар ескерткіштерді қорғау мен мониторинг жүргізу.
- Мәдени құндылықтарды халықаралық деңгейде ілгерілету: Қазақстанның мәдени мұралары мен дәстүрлерін әлемге таныту.
- Сараптамалық және білім беру базасын дамыту: Мәдени мұраларды сақтау мен зерттеу саласындағы мамандарды даярлау.
- Қоғамды тарту: Мәдени мұраны қорғау мен насихаттауға қоғамның белсенді қатысуын қамтамасыз ету.
Үш негізгі бағыт
Кешенді жоспар үш негізгі бағыт бойынша жүзеге асырылмақ:
- Материалдық мәдени мұра нысандарын сақтау және насихаттау: Осы бағытта тарихи ескерткіштерді қорғау, заманауи әдістер мен технологияларды қолдану арқылы сақтауды қамтамасыз ету көзделген.
- Қазақ халқының материалдық емес мәдени мұрасын дамыту: Қазақстанның бай мәдени мұрасын қорғау, оның ішінде қолөнер, музыка, эпикалық жанрлар сияқты құндылықтарды сақтау.
- ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасын ілгерілету: Қазақстанның материалдық емес мәдени мұрасын әлемдік деңгейде таныту.
Халықаралық ынтымақтастық
Жоспарда халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға ерекше назар аударылған. Атап айтқанда:
- «Жібек жолы: Каспий – Еділ дәлізі» номинациясы: Бұл номинация бойынша ведомствоаралық және сараптамалық консультациялар өткізу жоспарлануда.
- «Алпамыс батыр» көпұлтты номинациясын ЮНЕСКО-ның Материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізу: Әзербайжан, Түркия, Өзбекстан және Түрікменстанмен бірлескен жұмыстар жалғастырылады.
Қазақстанның ИККРОМ мәдени құндылықтарды сақтау және қалпына келтіру жөніндегі халықаралық орталығына кіруі де жоспарға енгізілген. Бұл кәсіби ынтымақтастықты кеңейтуге және заманауи қалпына келтіру әдістерін қолдануға мүмкіндік береді.
Кадрларды даярлау
Жоспардың маңызды бөліктерінің бірі – мамандарды даярлау. Әр жыл сайын ЮНЕСКО-ның Материалдық емес мәдени мұраны қорғау конвенциясы аясында кемінде 30 сарапшы оқудан өтеді. Сонымен қатар, халықаралық білім беру бағдарламалары шеңберінде ескерткіштерді сақтау жөніндегі тұжырымдамалық жобаларды әзірлеу жоспарланып отыр.
Материалдық емес мәдени мұраның сақтау
Кешенді жоспар бойынша жойылып кету қаупі төнген материалдық емес мәдени мұра элементтеріне ерекше назар аударылатын болады. Олардың ішінде:
- Қазақтың киіз үйін дайындау және безендіру.
- Қазақ кілем тоқу өнері.
- Терме эпикалық жанры.
Бұл салаларға арнайы ғылыми зерттеулер жүргізу, оларды сақтау мен дамыту бойынша жобалар жүзеге асырылатын болады.
Жоспардың іске асуы
Жоспарды жүзеге асыру мәдени мұраны сақтау жұмысын нығайтуға, мамандандырылған білім беру бағдарламалары мен кадрлар тапшылығын азайтуға, жергілікті қауымдастықтардың қатысуын кеңейтуге және заманауи технологияларды қолдануға мүмкіндік береді. Бұл қадамдар Қазақстанның мәдени мұрасын әлемдік деңгейде танытуға және оны болашақ ұрпаққа жеткізуге бағытталған.
