Мектептердегі кәсіптік бағдар беру жаңа деңгейге көтерілуде

Қазақстан мектептерінде бұрын-соңды болмаған ауқымды мониторинг басталды. Бұл жай ғана тексеріс емес — оқушылардың болашағына тікелей әсер ететін маңызды қадам.

Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы ел бойынша кәсіптік бағдар беру жүйесінің қаншалықты тиімді жұмыс істеп жатқанын анықтауға кірісті, деп хабарлайды DKNews.kz.

Негізгі сұрақ — мектеп оқушылары мамандықты саналы түрде таңдап жүр ме, әлде кездейсоқ шешім қабылдай ма?

Неге бұл мониторинг маңызды?

Қазір мектеп бітіретін көптеген оқушы нақты қай салаға барғысы келетінін білмейді. Кейбірі ата-анасының айтуымен, енді бірі достарына қарап шешім қабылдайды. Ал бұл — болашақта мамандықты ауыстыру, мотивацияның жоғалуы, тіпті жұмыссыздыққа дейін апаратын фактор.

Сондықтан бұл зерттеу:

• оқушыларға берілетін кәсіптік бағдардың шынайы әсерін
• мектептер арасындағы айырмашылықты
• ата-аналардың қатысу деңгейін

анықтауға бағытталған.

Мониторинг қалай өтеді?

Зерттеу екі негізгі бағыт бойынша жүргізіліп жатыр.

«Келешек мектептері» және цифрлық тестілеу

Бұл бағыт ең заманауи тәсілдерге негізделген.

7–9 сынып оқушылары Smart Bolashaq платформасы арқылы арнайы тест тапсырады.

Бұл тест:

• баланың қабілетін
• қызығушылығын
• бейімін

анықтауға көмектеседі.

Ең қызығы — тестілеуді оқушылар ұялы телефонмен-ақ тапсыра алады, ал барлық техникалық қолдау тегін.

Сонымен қатар:

• ата-аналар арасында сауалнама жүргізіледі
• олардың бұл процеске қаншалықты араласатыны зерттеледі

Яғни, бұл жерде тек бала емес, отбасы факторы да есепке алынады.

Ауыл мектептеріне ерекше назар

Екінші бағыт ауылдық аймақтарды қамтиды.

Бұл жерде 8–9 сынып оқушылары арасында сауалнама жүргізіліп:

• олардың мамандық туралы түсінігі
• қажеттіліктері
• мүмкіндіктері

жан-жақты зерттеледі.

Бұл өте маңызды, өйткені ауыл мен қала арасындағы мүмкіндіктер айырмашылығы әлі де бар.

Бұл зерттеу не береді?

Мониторинг нәтижелері жай есеп үшін жиналмайды. Ол нақты өзгерістерге негіз болады.

Күтілетін нәтижелер:

• мектептердегі кәсіптік бағдар жүйесін жаңарту
• ең тиімді әдістерді анықтау
• оқушыларға саналы таңдау жасауға нақты құралдар беру

Ең бастысы — таңдау саналы болуы керек

Мамандық таңдау — жай ғана “қайда түсем?” деген сұрақ емес. Бұл — адамның бүкіл өміріне әсер ететін шешім.

Егер мектепте дұрыс бағыт берілсе:

• оқушы өз жолын ерте табады
• уақыт жоғалтпайды
• өз ісін сүйіп істейді

Ал бұл — елдің болашағына тікелей әсер ететін фактор.

Бұл мониторинг — жай статистика емес, Қазақстандағы білім беру жүйесін жаңа деңгейге көтеруге бағытталған нақты қадам. Енді ең бастысы — алынған нәтижелер қағаз жүзінде қалмай, нақты өзгеріске айналуы.