Шымкентте кәсіпкерлерге қатысты даулы мәселелердің бірі – сыртқы жарнамаға байланысты жағдай – күтпеген жерден үлкен заңбұзушылықтарды әшкереледі.
Қала прокуратурасы жүргізген талдау нәтижесінде мыңдаған кәсіпкердің құқығы бұзылғаны белгілі болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл тек құрғақ статистика емес. Бұл – шағын және орта бизнеске тікелей әсер еткен, кейбірі үшін қаржылық қысымға айналған жағдай.
Не болды?
Қала прокуратурасы жергілікті атқарушы органдардың сыртқы жарнамаға қатысты әрекеттерін тексеріп, бірқатар жүйелік қателіктерді анықтады.
Мәселен, 4286 кәсіпкер сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшін тексерілген. Алайда заң бойынша оларға алдымен бұзушылықты өз еркімен жоюға мүмкіндік берілуі тиіс еді.
Бірақ іс жүзінде бұл талап сақталмаған:
- кәсіпкерлерге ескерту (ұсыным) берілмеген
- бірден шара қолданылған
- нәтижесінде олардың құқықтары шектелген
Яғни, бизнеске «алдымен түзет, кейін жауап бер» қағидасы қолданылмай қалған.
Жарнама ма, әлде жай маңдайша ма?
Тексеру барысында тағы бір қызық жайт анықталды.
127 нысан — яғни дүкендер мен мекемелердің қарапайым маңдайшалары — негізсіз түрде «сыртқы жарнама» деп танылған.
Ал бұл нені білдіреді?
Бұл – кәсіпкерлерден қосымша төлем талап етілген деген сөз.
Тағы да сорақысы:
- 115 адам (ғимаратты жалға берушілер)
- мүлде жарнама орнатпаса да
- төлем төлеуші ретінде тіркелген
Бұл жерде жүйелік қателік емес, нақты әкімшілік саладағы олқылықтар көрініп тұр.
260 миллион теңге – негізсіз есептелген
Жоғарыдағы заңбұзушылықтардың салдары айтарлықтай болды.
Кәсіпкерлерге 260 миллион теңге көлемінде төлемақы негізсіз есептелген.
Бұл – әсіресе шағын бизнес үшін ауыр салмақ. Кейбір кәсіпкерлер үшін бұл айлық табыстан да көп болуы мүмкін.
Прокуратура не істеді?
Прокурорлық қадағалау нәтижесінде:
- заңсыз өндірілген төлемдер қайтарылды
- 2571 кәсіпкер мен жеке тұлғаның құқықтары қорғалды
- кінәлі лауазымды тұлғалар
-
- тәртіптік
- әкімшілік жауапкершілікке тартылды
Бұл жағдай прокуратураның тек бақылаушы емес, нақты қорғаушы орган ретінде әрекет еткенін көрсетті.
Кәсіпкерлерге маңызды ескерту
Қала прокуратурасы кәсіпкерлерге нақты кеңес берді:
Егер сыртқы жарнама орналастырғыңыз келсе:
- Міндетті түрде сәулет және қала құрылысы басқармасына хабарлама жіберу керек
- Жарнаманың көлеміне сәйкес төлемақыны уақытылы төлеу қажет
- Заң талаптарын сақтау – кейінгі мәселелердің алдын алады
Неге бұл маңызды?
Бұл жағдай бір ғана қалаға қатысты емес. Бұл – бүкіл елдегі кәсіпкерлер үшін маңызды сигнал.
Өйткені:
- әкімшілік процестердің дұрыс қолданылмауы
- бизнеске қосымша қысым түсіреді
- ал мұндай қысым экономикаға да әсер етеді
Шымкенттегі жағдай көрсеткендей, кейде мәселе кәсіпкерлерде емес, жүйеде болуы мүмкін.
Қорытынды
Шымкенттегі бұл оқиға – қарапайым тексеріс емес, кәсіпкерлік ортадағы әділеттілікті қалпына келтірудің мысалы.
Бір жағынан – заңсыз әрекеттер әшкереленді.
Екінші жағынан – мыңдаған кәсіпкер өз құқығын қайтарып алды.
Ең бастысы – бұл жағдайдан кейін сыртқы жарнама саласында тәртіп күшейіп, мұндай қателіктер қайталанбайды деген үміт бар.
