Қазақстанда соңғы уақытта алаяқтардың жаңа тәсілі белең алып барады. Олар өздерін емхана қызметкері ретінде таныстырып, азаматтарға қоңырау шалып, жеке деректерін алуға тырысады.
Бұл туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі ресми түрде ескерту жасады, деп хабарлайды DKNews.kz.
«Дәрігермін» деген дауыстың артында кім тұр?
Әлеуметтік желілерде бір сценарий қайта-қайта қайталанып жатыр:
адам емханаға барып келгеннен кейін көп ұзамай оған белгісіз нөмірден қоңырау түседі.
Қоңырау шалушы өзін:
- емхана қызметкері,
- тіркеу бөлімі маманы,
- немесе «медициналық база операторы»
деп таныстырады.
Сосын сенімге кіріп:
- SMS-код сұрайды
- жеке мәліметтерді нақтылауды өтінеді
- кейде күмәнді сілтемелер жібереді
Ал шын мәнінде, бұл – классикалық алаяқтық.
Неге бұл схема қауіпті?
Алаяқтар адамдардың ең әлсіз тұсын — денсаулық пен сенімді пайдаланып отыр. Әсіресе:
- егде жастағы адамдар
- цифрлық сервистерге үйренбеген азаматтар
жиі құрбан болады.
SMS-кодты беру =
банктік қосымшаға, eGov-қа немесе басқа сервистерге толық қолжетімділік беру деген сөз.
Министрлік не дейді?
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі нақты мәлімдейді:
Медициналық ұйым қызметкерлері ешқашан телефон арқылы SMS-код сұрамайды.
Сондай-ақ:
- мұндай қоңыраулар медициналық ұйымдарға қатысы жоқ
- жүйелер бұзылған жоқ
- пациенттердің деректері ресми түрде таралмаған
Яғни, мәселе — жүйеде емес, алаяқтардың айласында.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?
Министрлік қарапайым, бірақ өте маңызды кеңестер береді:
Ешқашан:
- SMS-кодты ешкімге айтпаңыз
- жеке мәліметтерді телефон арқылы бермеңіз
- күмәнді сілтемелерге өтпеңіз
Міндетті түрде:
- ақпаратты тексеріңіз
- күмәнді қоңырау болса – өз емханаңызға қайта қоңырау шалыңыз
- қажет болса, құқық қорғау органдарына жүгініңіз
Ресми қызметтерді қалай пайдалану керек?
Барлық заңды әрекеттер тек ресми платформалар арқылы жасалады:
- eGov.kz
- eGov Mobile
- Damumed
Осы сервистер арқылы:
- тіркелу мәртебесін тексеруге болады
- дәрігерге жазылуға болады
- қызметтерді қауіпсіз пайдалануға болады
Неге дәл қазір көбейді?
Сарапшылардың айтуынша, бұл – жаңа емес, бірақ жаңартылған схема.
Алаяқтар:
- адамдардың медициналық мекемелерге жиі жүгінетінін
- цифрлық жүйелерге сенім артатынын
пайдаланып отыр.
Яғни, олар технологияны емес, адам психологиясын бұзады.
Бүгінде ең қауіпті вирус – компьютерде емес, сенімде.
Егер сізге «емханадан» қоңырау шалса:
- асықпаңыз
- қорықпаңыз
- тексеріңіз
Өйткені бір SMS-код — сіздің барлық дерегіңізге жол ашуы мүмкін.