Қазақстанда еңбек қатынастары жүйесінде үлкен өзгерістер басталғалы тұр.
Енді жұмыс берушілердің әрекеті бұрынғыдай көзден таса қалмайды, ал жұмыскерлердің құқығы цифрлық деңгейде қорғалмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Асқарбек Ертаев төрағалық еткен жиында айтылды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тексеру жүйесін толық қайта құрып, «алдын алу» моделіне көшуді жоспарлап отыр.
17,5 мың адамға нақты көмек
Жыл басынан бері нәтиже де жоқ емес:
- 17,5 мың жұмыскердің құқығы қорғалды
- 452 миллион теңге жалақы берешегі өндірілді
Бұл – қағаздағы емес, адамдардың қалтасына түскен нақты ақша. Бірақ министрлік мұнымен тоқтамай, мәселені түбегейлі шешуді көздеп отыр.
Техникалық инспекторлар енді күштірек
Ең басты жаңалық – техникалық инспекторлардың өкілеттігі кеңейеді.
Алдағы заң өзгерістері оларға:
- ақпаратты өз бетінше сұратуға
- жұмыс орындарын тексеруге
- тергеулерге мемлекеттік органдармен тең қатысуға мүмкіндік береді
Яғни, қоғамдық бақылау енді формалды емес, нақты күшке айналады.
Кәсіпорын ішінде бақылау күшейеді
Министрлік тағы бір маңызды қадам жасап жатыр – өндірістік кеңестердің жұмысын қайта форматтау.
Енді олар:
- жұмыс берушілер
- жұмыскерлер
- кәсіподақтар
арасында тең негізде құрылмақ.
Мақсат – апат болғаннан кейін емес, оған дейін қауіп-қатерді анықтау.
Жарақатты жасыру мүмкін болмайды
Ең өзекті мәселелердің бірі – өндірістегі жарақаттарды жасыру.
Бұл бағытта министрлік Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі бірге арнайы жүйе әзірлеуде.
Нәтижесінде:
- әрбір жазатайым оқиға тіркеледі
- деректер бірнеше орган арқылы тексеріледі
- оқиғаны жасыру мүмкіндігі азаяды
Барлық процесс шешім шыққанға дейін бақылауда болады.
Цифрлық «бақылау картасы» іске қосылады
Ең қызығы – цифрлық бақылау.
Министр «Еңбек тәуекелдерінің картасын» толық жаңартуды тапсырды. Болашақта ол:
- жалақы кешіктіретін кәсіпорындарды көрсетеді
- тәуекелі жоғары компанияларды анықтайды
- нақты уақыт режимінде жұмыс істейді
Яғни, мемлекет проблеманы алдын ала көріп, бірден әрекет ете алады.
Enbek.kz – жай сайт емес, көмекшіге айналады
Өзгерістер Enbek.kz платформасын да айналып өтпейді.
Жаңа бағыт:
- жай ғана вакансия көрсету емес
- әр адамды жеке сүйемелдеу
- жұмыс табуға нақты көмек беру
Бұл сервис енді «жұмыс іздеу сайты» емес, карьералық навигаторға айналмақ.
Бұл нені өзгертеді?
Жалпы, өзгерістердің мәні бір:
бақылау күшейеді, бірақ басты мақсат – жазалау емес, алдын алу.
Егер жүйе толық іске қосылса:
- жалақы кешігуі азаяды
- жұмыс орнындағы қауіпсіздік артады
- заң бұзушылықтар ерте анықталады
Ал ең бастысы – қарапайым жұмыскер өзін әлдеқайда қорғалған сезінеді.
Қазақстанда еңбек нарығы жаңа кезеңге қадам басып жатыр. Бұл жолы өзгеріс тек құжатта емес, нақты өмірде байқалуы мүмкін.
