Қазақстандықтарды жоқ «Halyk+» жобасына алдап тартуда

Қазақстанда интернет-алаяқтықтың жаңа, бұрын-соңды болмаған түрі пайда болды.

Бұл жолы қаскөйлер тек жалған мәтіндермен шектелмей, жасанды интеллект көмегімен адамдарды сендірудің жаңа деңгейіне өткен, деп хабарлайды DKNews.kz.

Ішкі істер министрлігі таратқан мәліметке сүйенсек, әлеуметтік желілерде белгілі бір банктің басшысына ұқсайтын адамның қатысуымен түсірілген бейнеролик кең таралып жатыр. Алғаш қарағанда бұл – кәдімгі ресми үндеу сияқты. Бірақ шын мәнінде, ол — deepfake технологиясы арқылы жасалған жалған видео.

Deepfake қалай алдайды?

Deepfake — жасанды интеллект арқылы адамның бейнесі мен дауысын айнытпай көшіруге мүмкіндік беретін технология. Соның көмегімен алаяқтар танымал тұлғалардың “атынан” сөйлеп, адамдарды инвестиция жасауға үгіттейді.

Таралған видеода көрермендерге “Halyk+” деп аталатын инвестициялық платформа арқылы оңай әрі жылдам табыс табуға болатыны айтылады. Бірақ мәселе мынада — мұндай платформа мүлде жоқ.

ІІМ бұл ақпараттың жалған екенін ашық мәлімдеді. Яғни, бұл — адамдарды қаржы салуға итермелейтін кезекті алаяқтық схема.

Неге адамдар сеніп қалады?

Сарапшылардың айтуынша, мұндай видеолардың қауіптілігі — олардың шынайылыққа өте жақын болуында. Көпшілік бейнедегі адамның кім екенін танып, автоматты түрде сенім артады.

Оған қоса, “жеңіл ақша табу”, “инвестиция арқылы тез байу” сияқты уәделер адамдардың қызығушылығын оятады. Ал алаяқтар дәл осы психологияны шебер пайдаланады.

Қандай қауіп бар?

Мұндай схемаларға сенген адамдар:

• өз ақшасын жалған платформаға салады;
• жеке деректерін (ЖСН, карта нөмірі, SMS-кодтар) береді;
• нәтижесінде қаржылық шығынға ұшырайды.

Көп жағдайда ақша қайтарылмайды.

Қалай қорғануға болады?

ІІМ азаматтарға бірнеше қарапайым, бірақ маңызды кеңес береді:

• Әлеуметтік желілердегі күмәнді видеоларға сенбеңіз
• Белгісіз сілтемелерге өтпеңіз
• Жеке деректеріңізді ешкімге бермеңіз
• Қаржылық операцияларды тек ресми банк бөлімшелерінде жасаңыз
• Ақпаратты тек ресми дереккөздерден тексеріңіз

Егер алданып қалсаңыз не істеу керек?

Егер сіз осындай алаяқтыққа тап болсаңыз немесе күмәнді материал көрсеңіз, уақыт созбай ішкі істер органдарына хабарласу қажет. Ерте әрекет ету — шығынды азайтудың жалғыз жолы.

Бүгінде технология дамыған сайын алаяқтардың да тәсілдері күрделеніп келеді. Сондықтан кез келген “өте тиімді ұсынысқа” күмәнмен қарап, әр ақпаратты тексеру — қауіпсіздіктің басты кепілі.