Қазақстанда тағы бір алаяқтық оқиға қоғам назарын аудартты. Бұл жолы күдікті шетелден – Ресей Федерациясынан экстрадицияланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Оқиға жай ғана қылмыстық іс емес, интернет арқылы жасалатын алаяқтықтың қаншалықты қауіпті екенін тағы бір рет көрсетті.
Интернеттегі “тиімді ұсыныс” – тұзақ болуы мүмкін
Тергеу мәліметіне сәйкес, күдікті 2023 жылы түрлі сайттарда шетелдік көліктерді арзан бағамен сататыны туралы жалған хабарландырулар жариялаған. Бәрі әдеттегі сценариймен жүрген: әдемі суреттер, төмен баға, “шұғыл сатылады” деген жазбалар.
Осындай “тиімді ұсыныстарға” сенген жеті азамат алдын ала төлем жасап, ақшасынан айырылған. Ал көлік те, сатушы да – тек интернеттегі иллюзия болып шыққан.
Мамандар мұндай схеманы “классикалық онлайн-алаяқтық” деп атайды. Оның басты қаруы – адамның сенімі мен асығыстығы.
Қашып құтылу мүмкін болмады
Қылмысты жасағаннан кейін күдікті жасырынып кеткен. Оған халықаралық іздеу жарияланып, бірнеше елдің құқық қорғау органдары тартылған.
2025 жылдың шілдесінде ол Ресейдің Белгород облысында ұсталды. Кейін Қазақстан Бас прокуратурасының сұрауы бойынша елге экстрадицияланды.
Бұл жағдай халықаралық деңгейде құқық қорғау органдарының өзара әрекеттестігі күшейгенін көрсетеді. Яғни, қылмыскер шетелге қашса да, жауапкершіліктен құтыла алмайды.
Енді оны не күтіп тұр?
Қазіргі уақытта күдікті тергеу изоляторына қамалды. Оған бірнеше эпизод бойынша алаяқтық жасағаны үшін айып тағылып отыр.
Егер кінәсі дәлелденсе:
- мүлкі тәркіленуі мүмкін
- 7 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы ықтимал
Неге мұндай алаяқтық көбейіп барады?
Сарапшылардың айтуынша, мұндай қылмыстардың көбеюіне бірнеше фактор әсер етеді:
- адамдардың онлайн сатып алуға жиі жүгінуі
- арзан бағаға тез сеніп қалу
- тексермей алдын ала ақша аудару
Көп жағдайда алаяқтар психологияны жақсы пайдаланады: “соңғы мүмкіндік”, “басқалар алып кетпей тұрғанда үлгеріңіз” деген қысым жасайды.
Қарапайым сақтық – үлкен қорғаныс
Осындай жағдайларға тап болмас үшін мамандар бірнеше кеңес береді:
- күмәнді төмен бағаға сенбеу
- алдын ала толық төлем жасамау
- сатушының деректерін тексеру
- тек сенімді платформаларды пайдалану
Бұл оқиға – жай ғана бір алаяқтың ұсталғаны туралы жаңалық емес. Бұл – интернеттегі қауіптің шынайы екенін еске салатын белгі.
Бүгінде алаяқтар көшеде емес, экранның ар жағында отыр. Ал қорғаныс – әр адамның өз қолында: күмәндану, тексеру және асықпау.
