30 сәуірден бастап Қазақстан мектептерінде бұрын-соңды болмаған ауқымды білім мониторингі басталады.
Бұл жолы зерттеуге ел бойынша екі мыңға жуық мектептен 100 мыңнан астам 4 және 9-сынып оқушылары қатыспақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл тек кезекті тексеріс емес. Мамандардың айтуынша, мониторинг – білім сапасын «өлшеудің» заманауи әрі маңызды құралы. Ол оқушылардың тек теориялық білімін ғана емес, алған білімін өмірде қалай қолдана алатынын да анықтауға бағытталған.
Бұл мониторинг несімен маңызды?
Қарапайым тілмен айтқанда, бұл зерттеу – мектептердегі білім беру жүйесіне «диагноз» қою сияқты. Оның нәтижесі арқылы:
- оқу бағдарламаларының қаншалықты тиімді екені анықталады;
- әлсіз тұстар мен жетілдіруді қажет ететін бағыттар айқындалады;
- әр өңір бойынша нақты ұсыныстар дайындалады.
Яғни, бұл тек баға қою емес, бүкіл жүйені жақсартуға бағытталған үлкен талдау.
Оқушылар нені тапсырады?
Мониторинг үш негізгі бағытты қамтиды:
- оқу сауаттылығы (мәтінді түсіну, талдау),
- математикалық сауаттылық,
- жаратылыстану ғылымдары.
Бұл бағыттар кездейсоқ таңдалмаған. Өйткені қазіргі білім беру жүйесінде ең бастысы – ақпаратты жаттау емес, оны түсініп, өмірде қолдана білу.
Тек оқушылар емес, барлығы қатысады
Зерттеудің тағы бір ерекшелігі – тек тестпен шектелмейді. Қосымша сауалнамалар да жүргізіледі.
Оған:
- оқушылар,
- мұғалімдер,
- мектеп директорлары,
- 4-сынып оқушыларының ата-аналары қатысады.
Бұл не үшін керек? Себебі білім сапасына тек оқушының қабілеті ғана емес, мектептегі орта, мұғалімдердің әдісі, тіпті отбасындағы жағдай да әсер етеді. Осы факторлардың бәрі бірге зерттеледі.
Халықаралық стандартқа сай
Мониторинг рәсімі халықаралық талаптарға толық сәйкес ұйымдастырылған. Бұл Қазақстандағы зерттеу сапасының жоғары деңгейде екенін көрсетеді.
Айта кету керек, 2025 жылдың басында бұл жүйе халықаралық RCEC сапа белгісіне ие болды. Бұл – зерттеудің сенімді әрі объективті екенін дәлелдейтін маңызды көрсеткіш.
Нәтиже не береді?
Ең басты сұрақ – бұл оқушыларға қалай әсер етеді?
Мониторингтің қорытындысы:
- білім сапасын арттыруға арналған нақты шешімдер қабылдауға,
- оқу бағдарламаларын жаңартуға,
- мұғалімдерге арналған әдістемелік ұсыныстар әзірлеуге негіз болады.
Яғни, бұл зерттеу қағаз жүзінде қалып қоймай, нақты өзгерістерге әкелуі тиіс.
Қазақстан білім жүйесі біртіндеп халықаралық деңгейге жақындап келеді. Осындай мониторингтер арқылы тек «кім қанша біледі» емес, «қалай оқытып жатырмыз» деген маңызды сұраққа жауап ізделеді.
Ал бұл – болашақ ұрпақтың сапалы білім алуына тікелей әсер ететін қадам.
