150 мыңнан астам сапар: Қазақстандағы инватакси қызметі қалай өзгеріп жатыр

Қазақстанда мүгедектігі бар адамдар үшін инватакси қызметі біртіндеп қолжетімді әрі ыңғайлы бола бастады.

Бұрын көлікке тапсырыс беру үшін бір күн бұрын қоңырау шалып, ұзақ күту қалыпты жағдай болса, қазір Астана мен Алматыда бұл мәселе мобильді қосымша арқылы шешіліп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.

2026 жылдың басынан бері екі қалада ерекше қажеттілігі бар азаматтарға инватакси қызметі 150 мыңнан астам рет көрсетілген. Тек сәуір айының өзінде 37,7 мың сапар орындалған. Бұл — қызметке сұраныстың жоғары екенін ғана емес, жаңа жүйенің адамдарға шынымен ыңғайлы бола бастағанын көрсетеді.

Бұрынғы жүйе неге қолайсыз болды?

Көптеген адам үшін такси шақыру — бірнеше минуттық қана шаруа. Ал мүгедектігі бар азаматтар үшін бұл кейде үлкен проблемаға айналатын.

Инватаксиға алдын ала жазылу керек болды. Егер жоспар өзгерсе немесе шұғыл түрде бір жерге бару қажет болса, көлік табу қиын еді. Оның үстіне арнайы жабдықталған көліктер саны шектеулі болатын.

Салдарынан адамдар ауруханаға, жұмысқа, оқу орнына немесе жай ғана күнделікті тіршілігіне байланысты сапарларын алдын ала жоспарлауға мәжбүр болды.

Енді инватакси қосымша арқылы шақырылады

Осы мәселені шешу үшін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Астана және Алматы әкімдіктерімен бірге жаңа пилоттық жобаны іске қосты.

Жоба аясында инватакси қызметіне такси агрегаторлары тартылған. Қазір ерекше қажеттілігі бар азаматтар көлікті Яндекс Go қосымшасы арқылы шақыра алады.

Бұл жүйе бірнеше маңызды өзгеріс әкелді:

• көлік жылдамырақ табылады;
• тапсырыс мәртебесін онлайн бақылауға болады;
• сапар тарихы сақталады;
• жүргізуші жолаушының қажеттілігі туралы алдын ала біледі.

Қосымшада арнайы мүмкіндіктер қарастырылған. Мысалы, жолаушы жүргізушіге қандай көмек қажет екенін алдын ала көрсете алады. Ал жүргізушілерге мүгедектігі бар адамдарды көлікке отырғызу және түсіру бойынша нұсқаулық беріледі.

Жоба неге маңызды?

Мәселе тек такси туралы емес. Бұл — адамдардың қала ішінде еркін қозғалу мүмкіндігі туралы.

Қарапайым адамның күнделікті әрекеті — дәріханаға бару, жұмысқа жету немесе достарымен кездесу — ерекше қажеттілігі бар азаматтар үшін үлкен сынаққа айналмауы керек.

Сарапшылардың айтуынша, мобильді сервистерді әлеуметтік қызметтерге енгізу мүгедектігі бар адамдардың қоғам өміріне белсендірек араласуына көмектеседі. Әсіресе ірі қалаларда бұл өте маңызды.

Сандар не дейді?

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда инватакси қызметі шамамен 490 мың рет пайдаланылған. Ал биылғы төрт айдың өзінде Астана мен Алматыда 150 мыңнан астам тапсырыс тіркеліп отыр.

Бұл жаңа форматқа сұраныстың жоғары екенін аңғартады. Егер пилоттық жоба сәтті болса, мұндай тәжірибе басқа қалаларға да енгізілуі мүмкін.

Қала бәріне бірдей ыңғайлы болуы керек

Соңғы жылдары Қазақстанда инклюзивті орта туралы жиі айтыла бастады. Алайда пандус пен арнайы жолақ қана жеткіліксіз. Адамның өз бетінше қозғала алуы — толыққанды өмірдің маңызды бөлігі.

Инватаксидің жаңа форматы дәл осы мәселені шешуге бағытталған. Ал егер технология күнделікті өмірді жеңілдетсе, онда мұндай жобалардың маңызы одан сайын арта түседі.