Қазақстанның мұнай-газ саласы үлкен өзгерістің алдында тұр.
Енді бұл салада тек инженерлер мен операторлар ғана емес, цифрлық технологияны меңгерген, жасанды интеллектпен жұмыс істей алатын жаңа буын мамандар сұранысқа ие болады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осыған байланысты Энергетика министрлігі 11 жаңа кәсіп карточкасын әзірлеуге кірісті.
Бұл бастама «Мұнай мен газды тасымалдау және сақтау» бағыты бойынша өткен жұмыс тобының отырысында талқыланды. Жиынға министрлік өкілдерімен қатар мұнай-газ компаниялары, сарапшылар, жоғары оқу орындары мен колледж мамандары қатысты.
Мұнай-газ саласы неге өзгеріп жатыр?
Соңғы жылдары әлемдік энергетика нарығы қатты өзгерді. Цифрландыру, автоматтандыру және жасанды интеллект өндірістің барлық кезеңіне еніп жатыр. Бұрын бір ғана оператор атқарған жұмысты қазір күрделі бағдарламалар мен автоматты жүйелер орындай алады.
Сондықтан Қазақстанда да еңбек нарығын жаңа талаптарға бейімдеу қажет болды.
Энергетика министрлігі осы бағытта салалық біліктілік жүйесін жаңартуға кірісті. Яғни, енді қандай маман не білуі керек, қандай дағды қажет, қандай білім сұранысқа ие — барлығы қайта қаралады.
11 жаңа кәсіп карточкасы әзірленеді
2026 жылға арналған жоспарға сәйкес:
- 8 кәсіби стандарт жаңартылады;
- 11 жаңа кәсіп карточкасы әзірленеді;
- қолданыстағы 2 кәсіп карточкасы қайта жаңартылады.
Кәсіп карточкасы — белгілі бір мамандықтың толық сипаттамасы. Онда қызметкердің міндеті, қажетті дағдылары, білімі және еңбек нарығындағы рөлі көрсетіледі.
Мысалы, болашақта мұнай-газ саласында:
- цифрлық өндіріс операторы,
- деректер талдаушысы,
- өндірістегі AI-жүйелер маманы,
- автоматтандырылған тасымалдау жүйесінің инженері
секілді жаңа бағыттар күшеюі мүмкін.
Жасанды интеллект көмектеседі
Отырыста «Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» жасанды интеллект негізінде жасалған кәсіби стандарттар конструкторын таныстырды.
Бұл жүйе еңбек нарығындағы өзгерістерді жылдам талдап, қандай мамандықтарға сұраныс өсіп жатқанын анықтай алады. Сонымен қатар жаңа кәсіптерді әзірлеу процесін де жеңілдетеді.
Барлық кәсіп карточкалары мемлекеттік және орыс тілдерінде дайындалып, Career Enbek платформасына орналастырылады.
Шетелдік компаниялар да қызығушылық танытып отыр
Талқылау барысында NCOC N.V. компаниясы қосымша 15 кәсіп карточкасын енгізуді ұсынды. Бұл ірі мұнай компанияларының да Қазақстандағы кадр сапасына ерекше көңіл бөліп отырғанын көрсетеді.
Сарапшылардың пікірінше, алдағы жылдары мұнай-газ саласында техникалық білімнің өзі жеткіліксіз болуы мүмкін. Жаңа мамандар IT, аналитика және цифрлық басқару жүйелерін де меңгеруі тиіс.
Бұл қарапайым адамдарға қалай әсер етеді?
Мамандардың айтуынша, өзгерістер ең алдымен жастарға мүмкіндік береді.
Колледждер мен университеттердің бағдарламалары жаңарып, студенттер еңбек нарығына қажетті нақты дағдыларды меңгере бастайды. Ал жұмыс берушілер дайын маман іздеуге емес, нақты стандартпен оқытылған кадр алуға мүмкіндік алады.
Энергетика министрлігі бұл қадам Қазақстанның мұнай-газ саласын халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті етуге көмектеседі деп есептейді.
Бір нәрсе анық: мұнай-газ саласындағы «ескі мамандықтар дәуірі» біртіндеп аяқталып келеді. Оның орнына технологияны меңгерген жаңа буын қалыптасып жатыр.
