Қазақстанның балмұздақ нарығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша тарихи нәтижеге қол жеткізді. Өндіріс көлемі күрт өсіп, экспорт импорттан асып түсті. Бұл туралы ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Ұлттық статистика бюросының және салалық сарапшылардың деректеріне сілтеме жасап хабарлады, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жылы Қазақстанда 63,2 мың тонна балмұздақ өндірілген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 22 пайызға көп. Сарапшылар мұны соңғы онжылдықтардағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі деп бағалап отыр.
Қазақстан алғаш рет нетто-экспорттаушы болды
Өткен жылы қазақстандық балмұздақ экспорты 36,8 пайызға өсіп, 14,2 мың тоннаға жетті. Осылайша экспорт көлемі импорттан асып түсіп, Қазақстан тарихта алғаш рет балмұздақтың нетто-экспорттаушысы мәртебесіне ие болды.
Қазақстандық өнімдер негізінен мына елдерге жеткізіледі:
- Ресей
- Қырғызстан
- Өзбекстан
Сонымен қатар Қытай, Беларусь, Моңғолия, Кавказ өңірі және Орталық Азия елдеріне экспорт көлемі де ұлғайып келеді.
Ал импорт көлемі керісінше төмендеген. 2025 жылы елге 12,2 мың тонна балмұздақ импортталған, бұл өткен жылмен салыстырғанда 5,1 пайызға аз.
Сарапшылардың пікірінше, бұл ішкі нарықта отандық өндірушілердің позициясы күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
2026 жылдың алғашқы айларында өсім жалғасты
Биылғы жылдың алғашқы тоқсанында да нарықтағы қарқын сақталған.
Қаңтар-наурыз айларының қорытындысы бойынша:
- өндіріс көлемі 58,6 пайызға артты;
- 14 566 тонна балмұздақ шығарылды.
Мамандар мұны ішкі және сыртқы нарықтағы сұраныстың жоғары болуымен байланыстырады.
Нарықтың негізгі драйвері – Shin-Line
Саладағы басты экспорттаушы компаниялардың бірі – Shin-Line. Компания Қазақстандағы балмұздақ экспортының шамамен 95 пайызына дейін қамтамасыз етеді.
Қазіргі таңда компания ТМД елдеріндегі балмұздақ өндірушілер арасында төртінші орында тұр.
Өткен жылдың қорытындысы бойынша компания:
- 14,2 мың тонна өнім экспорттады;
- экспорттық түсімді 49 миллион доллардан асырды;
- өнімдерін 10-нан астам елге жеткізді.
Инвестициялар өндірістің өсуіне әсер етті
Өндірістің кеңеюіне инфрақұрылымға салынған инвестициялар да ықпал еткен.
Байсеркеде орналасқан заманауи зауыт өңірдегі ең ірі технологиялық кәсіпорындардың бірі саналады.
Кәсіпорын туралы негізгі деректер:
- аумағы – 50 гектар;
- инвестиция көлемі – 64 миллиард теңге;
- қызметкерлер саны – 3500-ден астам адам.
Сарапшылардың айтуынша, жаңа өндірістік қуаттар экспорт көлемін ұлғайтып қана қоймай, өнім сапасын да арттырған.
Қазақстандық балмұздақтың бағасы да өсті
2025 жылы қазақстандық балмұздақтың орташа экспорттық бағасы 1 килограмы үшін 3,47 долларға жеткен.
Мамандар мұны бірнеше фактормен байланыстырады:
- өнім сапасының жақсаруы;
- қосылған құнның артуы;
- сыртқы нарықтағы сұраныстың күшеюі.
Нәтижесінде қазақстандық өндірушілер халықаралық нарықта бәсекеге қабілеттілігін арттыра түскен.
