Қазақстанда сот-фонографиялық сараптама саласында жасанды интеллект көмегімен жасалған аудиожазбаларды анықтайтын жаңа технология енгізілді. Бұл туралы ОКҚ алаңында өткен баспасөз конференциясында ҚР ӘМ Сот сараптамалары орталығының директоры Бақытжан Байтілесов мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Маманның айтуынша, жаңа әдістеме «deepfake» деп аталатын аудиожазбаларды жасау кезінде жасанды интеллект технологияларының қолданылғанын жоғары деңгейдегі дәлдікпен анықтауға мүмкіндік береді.
Жаңа әдістеме сараптаманың мүмкіндігін кеңейтеді
Сот сарапшыларының мәліметінше, бұл технология:
- аудиоматериалдардың түпнұсқалығын анықтауға;
- сараптамалық бағалаудың сапасын арттыруға;
- қылмыстық істердегі дәлелдердің сенімділігін күшейтуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жаңа тәсіл сот-фонографиялық зерттеулердің мүмкіндігін едәуір кеңейтеді.
Маманның сөзінше, аталған зерттеулер ТМД елдерінің сараптамалық қауымдастығы тарапынан да үлкен қызығушылық тудырған.
Қазақстанда ағынды сулардан есірткі іздері анықталды
Баспасөз конференциясында ағынды суларды зерттеу нәтижелері де жарияланды.
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы бастамасымен елдегі есірткі ахуалын анықтау мақсатында арнайы зерттеу жүргізілген.
Сарапшылар:
- ойын-сауық орындарынан;
- білім беру мекемелерінен;
- басқа да нысандардан жалпы 18 сынама алған.
Зерттеу нәтижесінде кейбір үлгілерден:
- психоактивті заттар;
- психотроптық заттар;
- «дизайнерлік есірткілер» анықталған.
«Сондай-ақ есірткінің таралу деңгейін анықтау мақсатында Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының бастамасы бойынша ағынды суларға зерттеу жүргізілді. Ойын-сауық орындары мен білім беру мекемелерін қоса алғанда, 18 нысаннан сынамалар алынды. Зерттеу нәтижесінде кейбір үлгілерден психоактивті және психотроптық заттар, сондай-ақ «дизайнерлік есірткілер» анықталды. Жүргізілген зерттеулер қолданылған әдістеменің тиімділігін және оның есірткі ахуалын бақылаудағы маңыздылығын көрсетті», – деді спикер.
Ағынды суларды зерттеу әдістемесі ресми тіркелді
2026 жылдың ақпан айында ағынды суларға химиялық-токсикологиялық сараптама жүргізу әдістемесі мемлекеттік тізілімге ресми түрде енгізілді.
Мамандардың айтуынша, бұл тәсіл:
- есірткінің таралу деңгейін бақылауға;
- қауіпті заттарды ерте анықтауға;
- профилактикалық жұмыстарды күшейтуге мүмкіндік береді.
«Күлкі газы» бойынша жаңа сараптама әзірленіп жатыр
Сарапшылар ерекше алаңдатып отырған мәселелердің бірі – «күлкі газы» аталып кеткен азот тотығының заңсыз айналымы.
Мамандардың сөзінше, қылмыстық істерді тергеу барысында құқық қорғау органдары қажетті сараптамалық қорытынды алуда қиындықтарға тап болған.
Осыған байланысты қазіргі уақытта:
- азот тотығын анықтаудың негізгі тәсілдері дайындалған;
- жаңа әдістеме жобасы аяқталған;
- өңірлік бөлімшелерді арнайы жабдықтармен қамту мәселесі қарастырылып жатыр.
Сонымен бірге:
- сарапшыларды даярлау;
- жаңа мамандық түрлерін енгізу мәселесі де пысықталуда.
