Астанада өткен алғашқы ұлттық «PARYZ NEF 2026» форумында айтылған деректер елдегі еңбек нарығының болашағы түбегейлі өзгеретінін көрсетті.
Жасанды интеллект, автоматтандыру және цифрлық платформалар енді тек IT саласына ғана емес, қарапайым қызметкердің күнделікті жұмысына да әсер ете бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Форумға Қазақстан жұмыс берушілер қауымдастықтары, халықаралық ұйымдар, бизнес өкілдері мен мемлекеттік құрылымдар қатысты. Негізгі талқылау – Қазақстанның жаңа экономикалық шындыққа қаншалықты дайын екені.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың айтуынша, 2035 жылға қарай жасанды интеллект Қазақстандағы мамандықтардың шамамен жартысына ықпал етеді. Ал 4 миллионға жуық қазақстандыққа ЖИ-мен жұмыс істеу дағдыларын меңгеру қажет болады.
Қазақстанды қандай өзгерістер күтіп тұр?
Бұрын бір мамандықпен өмір бойы жұмыс істеу қалыпты нәрсе саналатын. Қазір жағдай мүлде басқа. Нарық тез өзгеріп жатыр: кейбір кәсіптер жоғалады, жаңа мамандықтар пайда болады, ал жұмыс берушілердің талабы бұрынғыдан да күрделене түсуде.
Мысалы, қазірдің өзінде көптеген компания қызметкерлерден тек кәсіби білім емес, цифрлық сауат, нейрожелілермен жұмыс істеу, деректерді талдау және онлайн платформаларды пайдалану қабілетін талап етеді.
Министрдің сөзінше, еңбек нарығындағы бұл трансформация Қазақстанды кадр даярлау жүйесін толық қайта қарауға мәжбүрлеп отыр.
Еңбек министрлігі қандай қадамдарға барады?
Форумда жұмыспен қамту жүйесін жаңартудың төрт негізгі бағыты таныстырылды.
1. Қандай мамандықтарға сұраныс болатынын алдын ала болжау
Қазақстанда кадрларға деген сұранысты болжайтын арнайы жүйе жұмыс істей бастады. Қазірдің өзінде 4,5 мың мамандықтың кәсіптік стандарты цифрландырылған.
Келесі кезеңде бұл процеске жасанды интеллект қосылады. Яғни жүйе қай салада қандай маман жетіспейтінін, қандай дағдылар сұранысқа ие болатынын автоматты түрде анықтай алады.
Бұл әсіресе жастар үшін маңызды. Себебі бүгін танымал мамандық ертең өзектілігін жоғалтуы мүмкін.
Skills.Enbek арқылы жаппай қайта даярлау басталады
Екінші үлкен бағыт – халықты қайта оқыту.
Биыл Skills.Enbek платформасы арқылы шамамен 100 мың адам оқудан өтеді деп жоспарланып отыр. Сонымен қатар 10 мыңнан астам азамат қысқа мерзімді курстар арқылы жаңа жұмысшы мамандықтарын меңгере алады.
Сарапшылардың айтуынша, алдағы жылдары ең үлкен сұраныс техникалық және қолданбалы мамандықтарға түседі. Әсіресе логистика, өндіріс, құрылыс, энергетика және цифрлық қызмет көрсету салаларында кадр тапшылығы күшеюі мүмкін.
Жұмыссыздықты ЖИ анықтайды
Қазақстанда жұмыспен қамту саласына жасанды интеллект енгізу де басталып кетті.
2026 жылдың маусымынан бастап екі өңірде арнайы ЖИ-агент тестілеуден өтеді. Оның міндеті – жұмыссыз қалу қаупі жоғары адамдарды алдын ала анықтау.
Жүйе азаматтың мамандығын, тәжірибесін, аймағын және еңбек нарығындағы өзгерістерді сараптап, қандай қолдау қажет екенін ұсынады.
Мысалы, адам жұмысынан айырылуы мүмкін болса, жүйе оған қайта даярлау курсын немесе жаңа вакансияларды автоматты түрде ұсына алады.
Курьерлер мен такси жүргізушілеріне қатысты маңызды өзгеріс
Форумда платформалық жұмыспен қамту мәселесі де көтерілді.
Соңғы жылдары такси агрегаторлары, жеткізу сервистері мен фриланс платформалары арқылы жұмыс істейтіндердің саны күрт өсті. Бірақ олардың әлеуметтік қорғалуы көптен бері талқыланып келген мәселе еді.
Министрліктің мәліметінше, заңнамадағы өзгерістерден кейін бүгінде платформалық жұмыспен қамтылған 400 мыңға жуық азамат үшін міндетті әлеуметтік төлемдер аударылған.
Бұл дегеніміз — курьерлер мен такси жүргізушілері енді ресми еңбек нарығының бір бөлігіне айналып келеді.
Қазақстанда еңбек нарығы қандай болады?
Сарапшылардың пікірінше, алдағы 10 жылда еңбек нарығында ең бағалы қабілет – тез бейімделу болады.
Жасанды интеллект кейбір жұмыстарды алмастырғанымен, адам факторын толық жоя алмайды. Керісінше, жаңа технологияларды меңгерген мамандарға сұраныс бірнеше есе артуы мүмкін.
Қазақстан үшін басты міндет — халықты өзгеріске уақытында дайындау.
Форумда айтылған негізгі ой да осы болды: болашақтағы бәсекеде диплом емес, жаңа дағды шешуші рөл атқарады.
