2026 жылы жасанды интеллект жай ғана тренд емес, компаниялардың қалай жұмыс істейтінін түбегейлі өзгертетін күшке айналды.
Бірақ Microsoft жариялаған жаңа Work Trend Index 2026 зерттеуі күтпеген бір шындықты көрсетті: ЖИ-дің тиімділігі технологияға емес, адамдар мен компания мәдениетіне көбірек байланысты, передает DKNews.kz.
Бүгінде көптеген компаниялар ЖИ құралдарын сатып алып, қызметкерлерге Copilot немесе басқа жүйелерді қосып беруді цифрлық трансформация деп есептейді. Алайда зерттеу нәтижесі бойынша, мәселе бағдарламаны іске қосудан әлдеқайда терең.
ЖИ адамдарды “артық” емес, “күштірек” етіп жатыр
Microsoft мәліметінше, ЖИ қолданатын адамдардың 58 пайызы бір жыл бұрын орындай алмайтын тапсырмаларды қазір еркін атқара алады. Ал ЖИ-ді ең белсенді пайдаланатын мамандар арасында бұл көрсеткіш 80 пайызға дейін жеткен.
Бұл нені білдіреді?
Бұрын бірнеше сағат кететін аналитика, есеп, мәтін жазу немесе презентация дайындау сияқты жұмыстар енді минуттар ішінде орындалады. Бірақ ең қызығы — ЖИ қызметкерлердің уақытын босатып қана қоймай, олардың рөлін өзгертіп жатыр.
Енді адамдар тек орындаушы емес. Олар:
- процесті басқарады;
- шешім қабылдайды;
- ЖИ берген нәтижені тексереді;
- стратегия ойлайды.
Сауалнамаға қатысқандардың көбі болашақта ең маңызды дағды ретінде сыни ойлау мен ЖИ нәтижесін бақылау қабілетін атаған.
Яғни, “кім жылдам жазады” емес, “кім дұрыс сұрақ қояды” деген заман келе жатыр.
Қызметкерлер дайын. Ал компаниялардың өзі ше?
Зерттеудегі ең қызық тұстардың бірі — трансформация парадоксы.
Қарапайым тілмен айтсақ: адамдар ЖИ-мен жұмыс істеуге дайын, бірақ компаниялардың жүйесі әлі ескі ойлаудан шыға алмай отыр.
Мысалы:
- қызметкерлердің 65 пайызы ЖИ-ге бейімделмесе, артта қаламыз деп қорқады;
- бірақ 45 пайызы жаңа модельге өтуден қорқып, ескі жұмыс тәсілін қауіпсіз көреді;
- тек 13 пайызы ғана өз компаниясында ЖИ-мен эксперимент жасауға мүмкіндік барын айтқан.
Бұл корпоративтік әлемдегі үлкен қорқынысты көрсетеді.
Көп компания ЖИ туралы көп айтады, бірақ іс жүзінде қызметкерлерге:
“Қателессең де байқап көр”
деудің орнына,
“Қазіргі KPI-ды орында” дейді.
Сондықтан көптеген ұйымдарда ЖИ бар сияқты көрінгенімен, шын мәнінде ол толық жұмыс істемейді.
Негізгі мәселе — технологияда емес
Microsoft зерттеуінің басты қорытындысы өте қарапайым әрі маңызды:
ЖИ енгізудегі табыстың 67 пайызы компания мәдениетіне байланысты.
Ал қызметкердің жеке қабілетінің әсері — 32 пайыз ғана.
Яғни, мықты мамандардың өзі:
- егер басшылық қолдамаса;
- эксперимент жасауға мүмкіндік болмаса;
- қателесуге қорықса;
- ескі бюрократия сақталса —
ЖИ-ден толық нәтиже шығара алмайды.
Қазір әлемде жаңа типтегі компаниялар қалыптасып жатыр. Microsoft оларды Frontier Firms деп атайды.
Бұл ұйымдарда:
- ЖИ күнделікті жұмысқа толық енген;
- адамдар мен ЖИ бірге жұмыс істейді;
- процестер қайта құрылған;
- қызметкерлер тек орындаушы емес, “оркестр дирижері” рөлінде.
Мұндай компаниялар баяу емес, үнемі үйренетін тірі жүйеге айналып барады.
Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?
Қазақстанда да көптеген компания ЖИ туралы айта бастады. Бірақ әзірге көп жерде ЖИ — презентациядағы әдемі сөз деңгейінде қалып отыр.
Негізгі проблема:
көп ұйым технологияны алады, бірақ жұмыс мәдениетін өзгертпейді.
Ал шын өзгеріс келесі сұрақтардан басталады:
- Қызметкерге ЖИ қолдануға еркіндік берілді ме?
- Басшылардың өзі пайдалана ма?
- Компанияда эксперимент жасау қалыпты нәрсе ме?
- Адамдар жаңа тәсіл үшін жазаланбай ма?
Болашақта ең мықты компания — ең көп адам жұмыс істейтін жер емес. Ең жылдам үйренетін компания болады.
Ең үлкен өзгеріс енді басталып жатыр
Бірнеше жыл бұрын ЖИ-ді көп адам “тағы бір IT құрал” деп қабылдады. Бірақ қазір жағдай өзгерді.
ЖИ тек жұмысты жеңілдетіп жатқан жоқ. Ол:
- компания құрылымын;
- маман рөлін;
- басқару тәсілін;
- тіпті корпоративтік мәдениетті өзгертіп жатыр.
Ал жаңа дәуірде жеңетіндер — технологияны бірінші сатып алғандар емес.
Адам мен ЖИ арасындағы жұмысты дұрыс ұйымдастыра алғандар болады.
