Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Нашақорлықтың алдын алу және есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру жөніндегі республикалық штабтың отырысын өткізді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиынға Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, ішкі істер министрі Ержан Сәденов, Бас прокуратура, Әділет, Оқу-ағарту, Жасанды интеллект және цифрландыру министрліктерінің өкілдері, сондай-ақ өңір әкімдері қатысты.
Есірткі қылмысына қарсы күрес нәтижелері қаралды
Отырыста заңсыз есірткі айналымына қарсы күрес, цифрлық технологияларды пайдалану арқылы бақылау тетіктерін жетілдіру және жастар арасында нашақорлықтың алдын алу мәселелері талқыланды.
Премьер-министр бұл мәселе Мемлекет басшысының ерекше бақылауында екенін атап өтті.
«Ұлттың өмірі мен денсаулығы, сондай-ақ болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік мәселесі жаңа Конституцияда жоғары құндылықтар ретінде бекітілген. Осы орайда есірткіні тарату мен қолдану – барлық азаматқа қатер төндіреді, әсіресе жастардың болашағына балта шабады»
Бір жарым тоннаға жуық синтетикалық есірткі тәркіленді
Ішкі істер министрі Ержан Сәденовтың айтуынша, кешенді жоспар аясында 71 іс-шара жүзеге асырылған.
Нәтижесінде:
- 1,2 мыңнан астам есірткі қылмысының жолы кесілді
- 6 ұйымдасқан қылмыстық топ жойылды
- оның ішінде бір трансұлттық қылмыстық топтың қызметі тоқтатылды
- «Киберқадағалау» жүйесі арқылы 5 мың интернет-ресурс бұғатталды
- 100 млн теңгеден астам күмәнді транзакция тоқтатылды
- 1,5 тоннаға жуық синтетикалық есірткі тәркіленді
- 11 мыңнан астам прекурсор анықталды
Сонымен қатар заңсыз айналымнан:
- 1,5 мыңнан астам «көңілді көтеретін газ» баллоны
- 2 автоцистерна тәркіленген
«MERGEN» жобасы арқылы 6 мыңнан астам есірткі дүкені бұғатталды
Премьер-министрдің орынбасары Аида Балаева нашақорлыққа қарсы жұмыс бірнеше бағытта жүргізіліп жатқанын айтты.
Оның мәліметінше:
- жыл басынан бері әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде 4,5 мыңнан астам заңсыз материал жойылды
- «MERGEN» жобасы аясында 22 мыңнан астам цифрлық контент өңделді
- 6,1 мыңнан астам есірткі дүкені бұғатталды
Жоба жасанды интеллект технологияларын пайдалану арқылы интернеттегі есірткіге қатысты заңсыз контентті анықтайды.
Ұлттық таргетинг-орталықтың жұмысы күшейтілуде
Бас прокурордың орынбасары Ерлан Өтегенов Ұлттық ведомствоаралық Таргетинг-орталықтың қызметі туралы баяндады.
Орталық іске қосылған уақыттан бері:
- ІІМ-ге 78 материал жолданды
- 33 есірткі қаупі туралы хабарлама берілді
- 23 лицензиялық құжат кері қайтарылды
- 23,3 тонна прекурсор айналымнан шығарылды
Заңнамаға өзгерістер енгізілуде
Әділет министрі Ерлан Сәрсембаевтың айтуынша, 2025 жылдан бастап есірткінің заңсыз айналымына қатысты бірқатар құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік күшейтіледі.
Сондай-ақ:
- есірткіні медициналық мақсаттан тыс пайдаланғаны үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған
- күшті әсер ететін заттардың жаңа тізбесі әзірленуде
- сараптама жүргізудің жаңа әдістері енгізілуде
Жастарға ерекше назар аударылады
Оқу-ағарту министрлігі мектептерде құқықтық мәдениетті қалыптастыру және нашақорлықтың алдын алу бағытындағы жұмыстарды жалғастырып жатыр.
Бүгінде:
- барлық мектептерде қауіпсіздік сабақтары өткізіледі
- профилактикалық жұмыстарға 360 мыңнан астам педагог тартылған
- ата-аналарды педагогикалық қолдау орталықтары жұмыс істейді
- ата-аналар үшін 315 мың іс-шара ұйымдастырылды
Бұл жұмыстар 3,5 миллионнан астам адамды қамтыған.
Премьер-министр бірқатар тапсырма берді
Штаб отырысының қорытындысы бойынша Олжас Бектенов бірнеше нақты тапсырма жүктеді.
«Оның үстіне прекурсорлардың басым бөлігі бірнеше мақсатта қолданылады әрі олардың кейбірі елге заңсыз әкелінеді. Цифрландыру мен жасанды интеллект элементтерін белсенді түрде енгізіңіздер», — Олжас Бектенов
Олардың қатарында:
- прекурсорлар мен химиялық заттардың шекара арқылы әкелінуін бақылауды күшейту
- жасанды интеллект пен цифрлық шешімдерді кеңінен енгізу
- криптовалюталар арқылы жүргізілетін күмәнді операцияларды анықтайтын арнайы бағдарлама әзірлеу
- Telegram-дағы есірткі трафигіне қарсы технологиялық құралдар дайындау
- мемлекетаралық цифрлық платформа құру
- есірткі қылмыстарын тергеудің жаңа әдістерін әзірлеу
«Уәкілетті органдарға криптовалюталарға байланысты күмәнді қаржылық операцияларды анықтау мен бұғаттауға арналған арнайы бағдарлама әзірлеуді тапсырамын. Бұл жұмыс Ұлттық Банктің антифрод-орталығы жүйесіне ұқсас жүзеге асырылуы тиіс. Бағдарламада есірткі транзакцияларында байқалған күдікті деректердің, шоттардың және криптовалюта әмияндарының тізілімі де қамтылуы керек», — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Сондай-ақ өңір әкімдеріне штабтардың жұмысын жеке бақылауға алу тапсырылды.
Есірткіге қарсы айлық өткізіледі
Премьер-министр жастарды жұмыспен қамту мен бос уақытын тиімді ұйымдастыруға ерекше назар аударды.
«Жұмыс берушілер мен мемлекеттік органдарды тарта отырып, бос жұмыс орындарының «жәрмеңкелерін» өткізуді ұйымдастыру қажет. Жастарды «Таза Қазақстан» экологиялық акцияларына, әртүрлі волонтерлік қозғалыстарға кеңінен тартыңыздар. Бұқаралық спорттың мүмкіндіктерін тиімді пайдалану қажет», –– деп атап өтті Олжас Бектенов.
Оның тапсырмасымен:
- жастарға арналған бос жұмыс орындары жәрмеңкелері ұйымдастырылады
- еріктілер қозғалысына қатысу кеңейтіледі
- «Таза Қазақстан» акцияларына жастар тартылады
- бұқаралық спортты дамыту жұмыстары күшейтіледі
Сонымен қатар 28 мамыр мен 26 маусым аралығында Халықаралық нашақорлыққа қарсы күрес күніне орай есірткіге қарсы акциялар өткізіледі.
Маусымнан қазан айына дейін «Қарасора – 2026» жедел-профилактикалық іс-шарасы ұйымдастырылып, құрамында есірткі заттары бар өсімдіктерді анықтау және жою жұмыстары жүргізіледі.
«Ішкі істер министрлігі мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, жастарды, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерін, блогерлерді және танымал тұлғаларды белсенді тарта отырып, есірткіге қарсы күрес айлығын өткізуді қамтамасыз етсін. Аталған жұмыстарға әкімдіктер де белсенді түрде атсалысуы керек», –– деп тапсырды Премьер-министр.
Бұл неге маңызды?
Есірткі қылмысына қарсы күрес қоғамдық қауіпсіздік пен жастардың болашағын қорғаудағы маңызды бағыттардың бірі болып саналады. Үкіметтің цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектті пайдалану арқылы бақылауды күшейтуге бағытталған шаралары заңсыз есірткі айналымының жолын кесуге және жастарды зиянды ықпалдан қорғауға мүмкіндік береді.
