Қазақстанда әлеуметтік қолдау жүйесі бүгінде миллиондаған азаматты қамтитын ауқымды мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазіргі таңда 2,5 миллионнан астам адам зейнетақы алады, 630 мыңнан аса көпбалалы отбасы жәрдемақымен қамтылған, 544 мыңнан астам азамат мүгедектік бойынша мемлекеттік қолдау алады. Сонымен қатар бір миллионға жуық ауыл тұрғыны жаңа медициналық инфрақұрылымға қол жеткізсе, жоғары білім беру гранттарының саны соңғы бес жылда 93 мыңнан асты.
Әлеуметтік қолдаудың көпдеңгейлі жүйесі қалыптасты
Бүгінде Қазақстанда әлеуметтік қорғаудың жан-жақты жүйесі жұмыс істейді.
Оған:
- Тегін медициналық көмек
- Мемлекеттік жәрдемақылар
- Зейнетақымен қамсыздандыру
- Ана мен баланы қолдау
- Білім беру және ғылымды дамыту
- Аз қамтылған азаматтарды қолдау
- Мүгедектігі бар адамдарға арналған бағдарламалар
кіреді.
Мемлекет әлеуметтік міндеттемелерді орындау көлемін жыл сайын арттырып келеді.
Тегін медицина мен жоғары технологиялық ем қолжетімді болды
Денсаулық сақтау саласында тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі мен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі арқылы азаматтарға кең ауқымды қызмет көрсетілуде.
Олардың қатарында:
- Кардиохирургиялық операциялар
- Нейрохирургиялық ем
- Ағза трансплантациясы
- Онкологиялық ауруларды емдеу
- Сирек кездесетін патологияларға көмек
бар.
Онкологиялық тексерулер де тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлеміне енгізіліп, шамамен 300 мың адам қосымша диагностикадан өтті.
Нәтижесінде Қазақстанда өмір сүру ұзақтығы тарихи ең жоғары көрсеткішке жетіп, 75,97 жасты құрады.
Балалар медицинасына ерекше көңіл бөлінуде
Мемлекет ауыр туа біткен аурулары бар балаларға жоғары технологиялық медициналық көмек көрсетуді жалғастыруда.
Жыл сайын:
- 1,5 мыңға жуық нәрестеге операция жасалады
- 2 мыңға жуық балаға ашық жүрекке ота жасалады
Заманауи технологиялардың енгізілуі нәрестелердің өміршеңдігін 88 пайыздан 93 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік берді.
Сонымен қатар балаларға арналған 81 оңалту орталығы жұмыс істейді.
Ауыл медицинасы жаңа деңгейге көтерілді
Соңғы жеті жылда елде 1250-ден астам денсаулық сақтау нысаны салынды.
Олардың ішінде:
- 800-ден астамы соңғы үш жылда пайдалануға берілген
- 655 алғашқы медициналық көмек нысаны ауылдық жерлерде ашылған
Нәтижесінде миллионға жуық ауыл тұрғыны медициналық көмекті өз елді мекеніне жақын жерден алуға мүмкіндік алды.
Аналар мен балаларды қолдау күшейтілді
Қазақстанда ана өлімінің көрсеткіші тәуелсіздік жылдарында алты есеге төмендеді.
2025 жылдан бастап «Аналар саулығы» бағдарламасы іске асырылуда. Бағдарлама аясында әйелдер алғашқы медициналық көмек деңгейінде 15 тегін тексеруден өте алады.
Сонымен қатар:
- «Бір күндік клиника» жобасы жұмыс істейді
- Фетальды медицина енгізілді
- Перинаталдық орталықтар желісі кеңейтілуде
Көпбалалы отбасыларға қандай қолдау көрсетіледі?
Мемлекет балалы отбасыларға арналған бірнеше әлеуметтік төлем түрін ұсынады.
Бала туған кезде:
- Бірінші, екінші және үшінші балаға – 164 350 теңге
- Төртінші және одан кейінгі балаларға – 272 475 теңге
Көпбалалы отбасыларға ай сайын:
- 4 балаға – 69 330 теңге
- 5 балаға – 86 673 теңге
- 6 балаға – 104 017 теңге
- 7 және одан көп балаға – 121 360 теңге
төленеді.
Бүгінде мұндай жәрдемақыны 630 мыңнан астам отбасы алады.
Жастар үшін білім алу мүмкіндігі кеңейді
Соңғы бес жылда білім беру гранттарының саны:
- 65,1 мыңнан
- 93,2 мыңға дейін өсті
Студенттерге берілетін мемлекеттік шәкіртақы көлемі де айтарлықтай ұлғайды.
Мысалы:
- Бакалавриат студенттерінің шәкіртақысы 26,2 мыңнан 52,4 мың теңгеге дейін өсті
- Педагогикалық мамандықтардағы шәкіртақы 84 мың теңгеге жетті
Тек 2025 жылдың өзінде 10 мыңнан астам орындық 30 жаңа жатақхана пайдалануға берілді.
Ғылым мен жас ғалымдарға қолдау артып келеді
Қазақстанда жас ғалымдарды қолдау жүйесі де кеңейіп келеді.
2025-2026 оқу жылында:
- Докторантураға 2919 грант бөлінді
- Индустриялық PhD бағдарламасына 110 грант қарастырылды
Сонымен қатар:
- «Жас ғалым» бағдарламасы жұмыс істейді
- «Үздік жас ғалым» сыйлығы тағайындалған
- 1543 қазақстандық ғалым шетелдік тағылымдамадан өтті
Бүгінде 722 жас ғалым тұрғын үймен қамтамасыз етілген.
Мүгедектігі бар азаматтарды қолдау жалғасуда
Қазіргі таңда мүгедектігі бойынша мемлекеттік жәрдемақыны 544 мыңнан астам адам алады.
2026 жылдан бастап төлем көлемі ұлғайтылды:
- І топ – 200 мың теңгеге дейін
- ІІ топ – 154 мың теңгеге дейін
- ІІІ топ – 117 мың теңгеге дейін
Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы азаматтар оңалту құралдарын, жеке көмекші қызметін және санаторийлік ем алуға мүмкіндік алады.
Аз қамтылған азаматтарға қандай көмек көрсетіледі?
2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша атаулы әлеуметтік көмек:
- 34,5 мың отбасыға
- 186 мың азаматқа
тағайындалған.
Бұл мақсатқа 10,6 млрд теңге бағытталған.
Мемлекет қаржылай қолдаумен қатар:
- Кәсіптік оқыту
- Жұмыспен қамту
- Кәсіпкерлікті дамыту
- Еңбек мобильдігін арттыру
бағыттарында да қолдау көрсетеді.
Бұл нені білдіреді?
Қазақстандағы әлеуметтік саясат бүгінде адам өмірінің барлық кезеңін қамтитын кешенді жүйеге айналды. Денсаулық сақтау, білім беру, ғылым, отбасыларды қолдау, зейнетақымен қамсыздандыру және әлеуметтік қорғау салаларындағы бағдарламалар миллиондаған азаматтың өмір сапасын жақсартуға бағытталған. Мемлекеттің негізгі басымдығы – адамның әл-ауқаты мен өмір сүру деңгейін арттыру болып қала береді.
