«Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы Қоғамдық кеңесінің кезекті отырысында тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы 2029 жылға дейінгі тариф саясаты талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесуде коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту нәтижелері мен тұтынушылардың құқықтарын қорғау шаралары қарастырылды.
19 мың шақырымнан астам инженерлік желі жөнделді
Отырыста ұсынылған мәліметке сәйкес, 2023 жылдан бері елімізде 19 мың шақырымнан астам инженерлік желі жөндеуден өткен.
Соның нәтижесінде:
- Инженерлік желілердің тозу деңгейі жыл сайын шамамен 3%-ға төмендеуде
- Бірқатар коммуналдық кәсіпорындардың жағдайы жақсарған
- 8 кәсіпорын қауіпті «қызыл» аймақтан «сары» аймаққа шығарылған
Ұлттық жобаның басты мақсаты – ескірген желілер мен жабдықтардың үлесін 40%-ға дейін қысқарту.
Салаға 6,8 трлн теңге инвестиция тартылмақ
Алдағы жылдары ұлттық жоба аясында коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту үшін ауқымды инвестициялар тарту жоспарланып отыр.
Жоспар бойынша:
- 6,8 трлн теңге инвестиция тартылады
- Инженерлік желілерді жаңарту жұмыстары жалғасады
Жобаларды қаржыландыруға:
- «Бәйтерек» холдингі секілді даму институттары
- Банктер
- Жеке инвесторлар
қатысады.
Сонымен қатар кәсіпорындар инвестицияларды тарифтік модель арқылы кезең-кезеңімен қайтаруды көздейді.
Тарифтер қалай өзгереді?
Табиғи монополияларды реттеу комитетінің төрағасы Тимур Қосымбаев тарифтердің өзгеруі кезең-кезеңімен жүргізілетінін айтты.
«Тарифтерді өзгерту жұмыстары кезең-кезеңімен және теңгерімді түрде жүргізіледі. Тұрғындар мен кәсіпорындар үшін коммуналдық қызмет құны әртүрлі болады. Мысалы, азаматтар үшін электр энергиясының бағасын төмендету тетіктері қарастырылған. Ал әлеуметтік жағынан аз қамтылған тұрғындар үшін жергілікті әкімдіктер тарапынан қолдау шаралары іске қосылады. Тұрмысы төмен, көпбалалы отбасылар, зейнеткерлер мен мүгедектігі бар жандар тұрғын үй көмегін ала алады. Бұл жәрдемақы, егер коммуналдық қызмет шығындары отбасы табысының белгіленген шегінен, яғни 5-10%-дан асып кетсе, шығынның бір бөлігін өтеп береді», - деп түсіндірді Тимур Қосымбаев.
Әлеуметтік қолдау сақталады
Отырыс барысында әлеуметтік осал санаттағы азаматтарды қолдау шараларына ерекше назар аударылды.
Қолдау алушылар қатарында:
- Аз қамтылған отбасылар
- Көпбалалы отбасылар
- Зейнеткерлер
- Мүгедектігі бар азаматтар
бар.
Сонымен қатар әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өндірушілеріне де бірқатар жеңілдіктер қарастырылған.
Тарифтердің өсуіне не әсер етеді?
Тимур Қосымбаевтың айтуынша, тарифтерді түзету қажеттілігі бірнеше факторға байланысты.
Олардың қатарында:
- Көмір бағасының өсуі
- Мазут құнының қымбаттауы
- Жанар-жағармай бағасының өзгеруі
- Газдың көтерме бағасының артуы
- Инфрақұрылымды жаңғырту қажеттілігі
- Мамандардың жалақысын көтеру қажеттілігі
бар.
Қоғамдық кеңес қандай ұсыныстар айтты?
Талқылау қорытындысы бойынша Қоғамдық кеңес мүшелері тариф саясатын одан әрі жетілдіру қажеттігін атап өтті.
Олардың пікірінше:
- Инфрақұрылымға инвестиция тарту жалғасуы тиіс
- Электр энергиясы, сумен жабдықтау және кәріз жүйелері жаңғыртылуы қажет
- Тұтынушылардың құқықтары толық қорғалуы керек
Қоғамдық кеңестің төрағасы, Мәжіліс депутаты Дүйсенбай Тұрғанов жобаларды іске асыру қарқынын арттыруға шақырды.
«Біз тариф белгілеу мәселелерін егжей-тегжейлі талқылап, тариф саясатын жетілдіру бойынша өз ұсыныстарымызды айттық. Сатып алуды ұйымдастыру және жобаларды ЭКСЖ электрондық платформасында іріктеу мәселелерін қозғады. Процестің барлық жауапты тараптарын - мемлекеттік органдардың, ведомстволардың, кәсіпорындардың өкілдерін күш-жігерін үйлестіруге, жобаларды қарауды жеделдетуге және Ұлттық жоба аясындағы жұмысты жандандыруға шақырамын», - деді ол.
Бұл не үшін маңызды?
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту тұрғындарды сапалы электр энергиясымен, жылумен және сумен қамтамасыз ету үшін қажет. Алайда бұл процесте тарифтердің қолжетімділігі мен халықтың әлеуметтік қорғалуы басты назарда болуы тиіс.
Сондықтан мемлекет инфрақұрылымға инвестиция тарту мен тұрғындардың мүддесін қорғау арасындағы теңгерімді сақтауға басымдық беріп отыр.
