Қазақстанда есірткі бизнесіне қарсы күрес жаңа кезеңге өтті. Қазір құқық қорғау органдары көшедегі есірткі таратушыларды ғана емес, олардың қаржылық ағындарын, криптовалюталық операцияларын және интернеттегі жасырын инфрақұрылымын да нысанаға алып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы бес айында ел бойынша үш мыңнан астам есірткіге қатысты құқық бұзушылықтың жолы кесілген. Оның шамамен 1,5 мыңы – ауыр есірткі қылмыстары.
Соңғы жылдары есірткі саудасы дәстүрлі схемалардан цифрлық кеңістікке көшкені белгілі. Заңсыз төлемдер криптоәмияндар арқылы жүргізіліп, сатылымдар мессенджерлер мен жабық онлайн-алаңдарда ұйымдастырылады. Сондықтан құқық қорғау органдары да күрес тәсілдерін өзгертуге мәжбүр болды.
20 мың криптоәмиян тексерілуде
ІІМ мен Ұлттық банк есірткі бизнесінің қаржылық тізбектерін бұзуға бағытталған бірлескен жұмыстар жүргізіп жатыр.
Нәтижесінде 107 миллион теңгеден астам күмәнді қаржы аударымының жолы кесілді. Сонымен қатар 125 мыңға жуық шетелдік төлем картасы бұғатталған.
Тағы бір маңызды бағыт – криптовалюталар арқылы жүргізілетін операциялар. Қазіргі уақытта 20 мыңға жуық криптоәмиян тексеріліп жатыр.
Сарапшылардың пікірінше, соңғы жылдары есірткі бизнесі цифрлық технологияларды белсенді пайдалана бастаған. Сондықтан заңсыз табысты анықтау мен қаржы ағындарын бақылау қауіпсіздік саласындағы негізгі міндеттердің біріне айналды.
Синтетикалық есірткі басты қауіпке айналды
Министрлік ерекше алаңдаушылық тудырып отырған мәселенің бірі – синтетикалық есірткілердің таралуы екенін атап өтті.
Жыл басынан бері заңсыз айналымнан 466 келі синтетикалық есірткі тәркіленген. Бұдан бөлек, есірткі өндіруге қолданылатын 11 тоннадан астам прекурсор анықталып, айналымнан шығарылды.
Құқық қорғау органдары синтетикалық заттардың таралуына қарсы күрес аясында 12 жасырын зертхана мен 42 фитозертхананың қызметін тоқтатқан.
Онлайн кеңістіктегі күрес күшейді
Есірткі жарнамасы мен сатылымының басым бөлігі интернет арқылы жүзеге асатынын ескерген ІІМ цифрлық кеңістіктегі жұмысты да күшейткен.
Бес ай ішінде есірткі саудасына қатысы бар 12 мыңға жуық заңсыз онлайн-ресурс бұғаттауға жіберілді.
Сонымен қатар алты ұйымдасқан қылмыстық топтың, оның ішінде бір трансұлттық қылмыстық ұйымның қызметі тоқтатылған.
Мектептерде мыңдаған профилактикалық шара өтті
Құқық қорғау органдары тек қылмыспен күресіп қана қоймай, алдын алу жұмыстарына да басымдық беріп отыр.
Жыл басынан бері мектептер мен жоғары оқу орындарында 6,5 мыңнан астам есірткіге қарсы іс-шара ұйымдастырылған. Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде сегіз мыңнан астам ақпараттық материал жарияланған.
ІІМ есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары Елдар Әбдікеновтің айтуынша, бұл бағыттағы жұмыс алдағы уақытта да жалғасады.
«Қоғамдық қауіпсіздікті нығайту, азаматтардың денсаулығын қорғау және жас ұрпақтың болашағын сақтау мақсатында есірткі қылмысына қарсы кешенді жұмыстар жалғасатын болады», – деді Елдар Әбдікенов.
Қазақстан халықаралық әріптестермен бірлесіп трансұлттық есірткі қылмысына қарсы операцияларды да жалғастырып жатыр. Мамандардың айтуынша, есірткі бизнесі барған сайын технологиялық сипат алып жатқандықтан, оған қарсы күрес те жаңа цифрлық деңгейге көтерілуде.
