Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты Бибигүл Жексенбай «Семей ядролық полигонының жабылғанына 35 жыл: естелік, жауапкершілік, болашақ» тақырыбындағы дөңгелек үстел отырысына қатысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс-шара Семей ядролық сынақ полигонының жабылуына 35 жыл толуы қарсаңында ұйымдастырылды. Бұл шешім Қазақстанның жаһандық антиядролық қозғалыстағы маңызды қадамдарының бірі ретінде бағаланады.
Мемлекеттік саясаттың өзекті мәселелері талқыланды
Дөңгелек үстел барысында қатысушылар ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтар мен аумақтарға қатысты мемлекеттік саясатты жетілдіру мәселелерін қарастырды.
Талқылау барысында:
- Зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау;
- Медициналық бақылауды күшейту;
- Ғылыми зерттеулер жүргізу;
- Бұрынғы полигон аумақтарын экологиялық оңалту;
- Полигонның жабылуына 35 жыл толуына дайындық мәселелері көтерілді.
Сондай-ақ Қазақстанның ядролық қарусыздану саласындағы бастамалары мен халықаралық ынтымақтастығы сөз болды.
Зардап шеккен азаматтарды қолдау мәселесіне назар аударылды
Бибигүл Жексенбай ядролық сынақтардың зардабын тартқан азаматтарды қолдау мәселесінің маңызын атап өтті.
«Ядролық сынақтардың қайғылы салдары туралы тарихи естелікті сақтау маңызды және болашақта радиациялық әсерден зардап шеккен азаматтарды қолдау шараларын жетілдіру қажет. Халықты әлеуметтік қорғау, медициналық сүйемелдеу жүйесін нығайту және зардап шеккен өңірлерді орнықты дамыту мәселелері мемлекеттік саясатта басымдық қатарында қалуы тиіс», – деді сенатор.
Қазақстанның халықаралық бастамалары қаралды
Кездесуге қатысушылар Қазақстанның ядролық қаруға тыйым салу туралы шарт аясындағы қызметін де талқылады.
Сонымен қатар:
- Қазақстан мен Кирибати бастамасымен ұсынылған халықаралық траст қорын құру мәселесі;
- Ядролық сынақ құрбандарына көмек көрсету;
- Қоршаған ортаны қалпына келтіру жобалары қарастырылды.
Мамандардың пікірінше, мұндай бастамалар ядролық сынақтардың салдарын еңсеруге бағытталған халықаралық ынтымақтастықты күшейтуге мүмкіндік береді.
Ұсынымдар әзірленеді
Дөңгелек үстел қорытындысы бойынша мемлекеттік органдардың, ғылыми қоғамдастықтың және халықаралық серіктестердің күш-жігерін біріктіру қажеттігі атап өтілді.
Қатысушылар:
- Зардап шеккен аумақтарды қолдау;
- Медициналық және әлеуметтік бағдарламаларды жетілдіру;
- Антиядролық күн тәртібін ілгерілету бойынша ұсыныстар әзірлеуді ұсынды.
Отырыс нәтижесінде Үкіметке, мемлекеттік органдарға және халықаралық әріптестерге арналған арнайы қарар қабылдау жоспарланып отыр.
Бұл неге маңызды?
Семей ядролық полигонының жабылуы Қазақстан тарихындағы ең маңызды шешімдердің бірі саналады. Алайда ондаған жыл бойы жүргізілген сынақтардың салдары әлі де мыңдаған адамның өмірі мен денсаулығына әсер етіп келеді. Сондықтан зардап шеккен азаматтарды қолдау, экологиялық қалпына келтіру жұмыстарын жалғастыру және антиядролық бастамаларды дамыту өзектілігін жоғалтпайды.
