2026 жылғы сәуір айының соңындағы жағдай бойынша Қазақстан банктерінің реттеушілік меншікті капиталы жыл басынан бері 1,8%-ға өсіп, 11 трлн теңгеге жуықтады. Ақшалай көрсеткішпен өсім шамамен 193 млрд теңгені құрады.
Бұл көрсеткіш қаржы ұйымдарының тұрақтылығы мен сенімділігін сипаттайтын негізгі индикаторлардың бірі екенін атап өткен жөн. Бұл ретте тек оның абсолюттік мәнін ғана емес, сонымен қатар әртүрлі метрикалардың жиынтығын, соның ішінде серпіні мен жекелеген коэффициенттерін де бағалау қажет.
Қарастырылып отырған кезеңде 23 екінші деңгейдегі банктің (ЕДБ) 18-і оң серпін көрсетті, ал 5 ЕДБ-нің меншікті капиталының көлемі қысқарды.
Еліміздегі барлық банктердің ішінде меншікті капиталдың ең жоғары өсімін Kaspi Bank көрсетті — өсім 148,4 млрд теңгені немесе 11,7%-ды құрап, 2026 жылғы 1 мамырға қарай капиталдың көлемі 1,4 трлн теңгеге жетті. Бұдан бөлек, қаржы институтының капиталмен қамтамасыз етілу көрсеткіші өте жоғары және ол барлық пруденциалдық нормативтерді жүйелі түрде орындап келеді. Сонымен қатар халықаралық рейтингтік агенттіктер де Kaspi.kz-тің тұрақты қаржылық жағдайын, әсіресе оның капиталмен жеткілікті қамтылуы мен өтімділігін, сондай-ақ экономикалық дағдарыстарға қарсы тұра алу қабілетінің дәлелденгенін ерекше атап көрсетуде.
Бұл ретте меншікті капиталдың өсуі бойынша екінші орынға ЦентрКредит Банкі жайғасты — жыл басынан бері өсім 70,2 млрд теңгені немесе 8,9%-ды құрады.
Үздік үштікті Отбасы банк тұйықтап тұр — өсім 40,2 млрд теңгені немесе 5,3%-ды құрады.
Сондай-ақ меншікті капиталдың өсу қарқыны бойынша алғашқы бестікке ForteBank (плюс 36,3 млрд теңге) және Ситибанк Қазақстан (плюс 20,9 млрд теңге) енді.
Ұзақмерзімді динамика көріністі дәлірек сипаттайды. Мәселен, бір жыл ішінде Қазақстанның екінші деңгейдегі банктерінің меншікті капиталының көлемі 15%-ға өсті. Бұл ретте бес жылдық кезеңде көрсеткіш екі еседен астамға артып, жылына орташа есеппен 18%-ға өсіп отырған.
2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша негізгі капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (k1) 20,1%-ды, ал меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (k2) 20,9%-ды құрады. Бұл белгіленген нормативтерден айтарлықтай жоғары және банк секторындағы ықтимал тәуекелдерді жабуды қамтамасыз етеді.
Банк секторының тұрақтылығы мен капитал жеткіліктілігіне халықаралық рейтингтік агенттіктер де (бұл туралы бұған дейін бірнеше рет жазған болатынбыз), ХВҚ-ны қоса алғанда халықаралық ұйымдар да оң баға беріп отыр.
Мәселен, «Үлкен үштікке» кіретін халықаралық рейтингтік агенттіктер (S&P Global Ratings, Fitch Ratings және Moody's) Қазақстан Республикасының банк секторын тұрақты, берік және сыртқы күйзелістерге жоғары бейімділік танытып отыр деп бағалайды.
Өз кезегінде Халықаралық валюта қоры 2026 жылғы 15 маусымда Қазақстанға жасаған сапарының нәтижесі ретінде қорытынды мәлімдемесін жариялады. Сарапшылар елдің банк секторы тұрақтылықты сақтап отырғанын, ал капиталдандыру, өтімділік және рентабельділік деңгейі жоғары екенін атап өтті.
Осылайша, қазіргі көрсеткіштер Қазақстанның банк секторы тұрақтылықты сақтап отырғанын айғақтайды. Жекелеген банктердің динамикасындағы айырмашылықтарға қарамастан, жүйе тұтастай алғанда капитал базасының жүйелі түрде нығайып келе жатқанын, ал капиталдандырудың қазіргі деңгейі ықтимал тәуекелдерді жабу және қаржы секторының бұдан былайғы тұрақты жұмыс істеуі үшін жеткілікті болып қалатынын көрсетеді.
