Қазақстанда жаңа Салық кодексін енгізу аясында жеке табыс салығына (ЖТС) қатысты маңызды мәселелер қайта қаралды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл өзгерістер ең алдымен жалдамалы қызметкерлерге, табысы төмен азаматтарға және әлеуметтік санаттағы адамдарға тікелей әсер етеді. Енді базалық салық шегерімін қолдану тәртібі нақтыланып, әлеуметтік салық жеңілдіктеріне қатысты жаңа тәсіл әзірленбек.
Үкіметте Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Жобалық кеңсенің 20-отырысында жаңа Салық кодексінің ең маңызды нормаларының бірі талқыланды.
30 АЕК көлеміндегі шегерім қалай жұмыс істейді?
Жаңа Салық кодексіне сәйкес, әрбір қызметкер ай сайын 30 АЕК көлеміндегі базалық салық шегерімін пайдалана алады. Бірақ бір жыл ішінде оның жалпы көлемі 360 АЕК-тен аспайды.
Бұл шегерімнің негізгі мақсаты – азаматтың салық салынатын табысын азайтып, нәтижесінде төлейтін жеке табыс салығының мөлшерін төмендету.
Сонымен қатар бұрынғыдай:
- міндетті зейнетақы жарналары;
- әлеуметтік аударымдар;
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары бойынша салық шегерімдері сақталады.
Пайдаланылмаған шегерім енді келесі айға өтпейді
Отырыста ең көп талқыланған мәселенің бірі – қызметкердің табысы белгілі бір айда шегерім көлемінен аз болған жағдай.
Бұрынғы Салық кодексінде пайдаланылмаған салық шегерімін келесі айларға көшіруге мүмкіндік болған.
Алайда жаңа редакцияда мұндай мүмкіндік қарастырылмаған.
«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы бұрынғы тәжірибені сақтап қалуды ұсынды. Бірақ Мемлекеттік кірістер комитеті жаңа норманың мәні мүлде басқа екенін түсіндірді.
«Жаңа норманың идеологиясы азаматтарды, ең алдымен табысы төмен қызметкерлерді ай сайынғы қолдау шарасы ретінде базалық салық шегерімін беру болып табылады. Сондықтан базалық салық шегерімі әрбір күнтізбелік ай үшін жеке қолданылады және пайдаланылмаған соманы кейінгі салық кезеңдеріне ауыстыруды көздемейді».
Осыған байланысты Мемлекеттік кірістер комитетіне бұл мәселе бойынша ресми түсіндірме әзірлеу тапсырылды. Онда базалық салық шегерімінің пайдаланылмаған бөлігі келесі кезеңдерге көшірілмейтіні нақты көрсетіледі.
Әлеуметтік салық шегерімдері де қайта қаралды
Жобалық кеңесте әлеуметтік салық шегерімдерін қолдану тәртібі де талқыланды.
Қолданыстағы Салық кодексіне сәйкес:
- І және ІІ топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін 5 000 АЕК көлемінде;
- ІІІ топтағы мүгедектігі бар адамдарға;
- мүгедек баланы тәрбиелеп отырған ата-аналарға;
- асырап алушыларға;
- қамқоршылар мен қорғаншыларға 882 АЕК көлемінде әлеуметтік салық шегерімі қарастырылған.
Қатысушылардың айтуынша, қазіргі редакция жұмыс беруші ауысқан жағдайда пайдаланылмаған әлеуметтік шегерімді есепке алуға мүмкіндік береді.
Алайда бір азамат бірнеше жұмыс орнында қатар еңбек ететін жағдайда бұл жеңілдікті қалай қолдану керектігі заңда нақты жазылмаған.
Екіұшты түсіндіруге жол бермеу көзделіп отыр
Жиында дәл осы құқықтық олқылық түрлі түсіндіруге және салық жеңілдігін заңсыз пайдалануға себеп болуы мүмкін екені айтылды.
Сондықтан Қаржы министрлігі мен Мемлекеттік кірістер комитетіне әлеуметтік жеңілдіктің негізгі мақсатын сақтай отырып, барлық жұмыс берушілер үшін бірыңғай әрі түсінікті механизм әзірлеу тапсырылды.
Бұл өзгерістер не үшін маңызды?
Жаңа Салық кодексіндегі бұл түсіндірулер миллиондаған жалдамалы қызметкердің табысына тікелей әсер етеді. Әсіресе ай сайынғы кірісі тұрақсыз немесе бірнеше жұмыс орнында еңбек ететін азаматтар үшін салық шегерімдерін қолдану тәртібінің нақты әрі бірізді болуы маңызды.
Алдағы уақытта Мемлекеттік кірістер комитетінің ресми түсіндірмелері жарияланғаннан кейін жұмыс берушілер мен бухгалтерлер жаңа нормаларды біркелкі қолдануға мүмкіндік алады. Бұл салықтық даулардың алдын алып, әлеуметтік қолдау шараларының әділ әрі тиімді жұмыс істеуіне жол ашады.
