Тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккен адамдарға көрсетілетін көмек Қазақстанда жаңа кезеңге өтті. Мемлекет енді тек қолдау көрсетіп қана қоймай, оның сапасын бақылауды да күшейтіп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жылдан бастап елімізде дағдарыс орталықтары үшін жаңа талаптар енгізілді. Бұл өзгерістер көмекке мұқтаж азаматтардың құқықтарын тиімдірек қорғауға бағытталған.
Лицензиялау не үшін қажет?
Бұған дейін әрбір ұйым қызметті өз мүмкіндігіне қарай ұйымдастыратын. Енді жағдай өзгерді.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қызмет көрсететін ұйымдарды лицензиялау тетігін енгізді.
Бұл дегеніміз:
- барлық орталықтар бірыңғай талаптарға сай болуы керек;
- мамандардың біліктілігіне талап күшейді;
- көрсетілетін көмектің сапасы тұрақты бақылауда болады.
Осының арқасында тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандары қай өңірде тұрса да, бірдей деңгейдегі қызмет алуы тиіс.
Ақша қалай бөлінеді?
Тағы бір маңызды жаңалық – жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесіне көшу.
Қарапайым тілмен айтқанда, бюджет қаржысы ұйымның өзіне емес, нақты көмек алған адамның қажеттілігіне қарай бағытталады.
Бұл тәсіл:
- бюджет қаражатының ашық жұмсалуына;
- қызмет сапасының артуына;
- ұйымдардың жауапкершілігінің күшеюіне мүмкіндік береді.
Көмек алу үшін қылмыстық іс міндетті ме?
Жоқ.
Министрлік мәліметінше, арнаулы әлеуметтік қызметтер қылмыстық іс қозғалғанына немесе қозғалмағанына қарамастан көрсетіледі.
Зардап шеккен азаматтар:
- әлеуметтік-психологиялық;
- әлеуметтік-құқықтық;
- әлеуметтік-тұрмыстық қолдау ала алады.
Ал балалар дағдарыс орталықтарына ата-аналарымен немесе заңды өкілдерімен бірге қабылданады.
13 мыңнан астам адам көмек алған
Соңғы бірнеше жылда бұл қызметке жүгінушілер саны айтарлықтай болды.
Министрліктің дерегіне сәйкес:
- 2023–2025 жылдары арнаулы әлеуметтік қызметтермен 13 мыңнан астам адам қамтылды;
- 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында 1 877 азаматқа көмек көрсетілді;
- олардың 1 299-ы – балалар.
Бұл тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесінің әлі де өзекті екенін көрсетеді.
Қазақстанда қанша дағдарыс орталығы бар?
Қазір елімізде тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған 29 ұйым жұмыс істейді.
Олар республиканың барлық өңірінде, сондай-ақ:
- Астанада;
- Алматыда;
- Шымкентте
қызмет көрсетеді.
Бұл неліктен маңызды?
Сарапшылардың айтуынша, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан кейін адамның өмірін қайта қалыпқа келтіру үшін тек қауіпсіз орын жеткіліксіз.
Психологиялық қолдау, заңгердің көмегі және әлеуметтік бейімдеу қатар көрсетілгенде ғана адам қалыпты өмірге қайта оралу мүмкіндігіне ие болады.
Сондықтан енгізілген өзгерістердің басты мақсаты – көмек көрсету жүйесін формальды қызметтен нақты нәтижеге бағытталған механизмге айналдыру.
Министрлік алдағы уақытта да дағдарыс орталықтарының желісін кеңейтіп, арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын одан әрі жетілдіру жұмыстарын жалғастыратынын мәлімдеді.
