2026 жылы «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» фермерлерді қолдауға 65,7 млрд теңге бағыттайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қаржы қайда жұмсалады, қай өңірлер ұтады және неге майлы дақылдарға басымдық беріліп отыр?
2026 жылы қазақстандық фермерлерді мемлекеттік қолдау бұрынғыдан да ауқымды болмақ. «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» агроөнеркәсіп кешенін қаржыландыруға жалпы 65,7 млрд теңге бағыттайды. Оның 51,6 млрд теңгесі жылдың алғашқы алты айында-ақ ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің есепшоттарына аударылған.
Бұл жай ғана қаржылай көмек емес. Сарапшылардың айтуынша, қалыптасқан тетік мемлекетке бюджеттен қосымша қаражат бөлмей-ақ аграршыларды тұрақты қолдауға мүмкіндік беріп отыр.
Қаржы қайдан келеді?
Ұлттық оператордың мәліметінше, бағдарламаның басым бөлігі «Азық-түлік келісімшарт корпорациясының» меншікті айналым қаражаты есебінен қаржыландырылып жатыр.
Соңғы екі жылда мемлекет компанияның жарғылық капиталын толықтырған болатын. Енді бұл қаражат қайта айналымға түсіп, фермерлерді қаржыландырудың тұрақты көзіне айналып отыр.
«Бұған дейін «Азық-түлік келісімшарт корпорациясының» капиталын қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік инвестициялар бүгінде өз тиімділігін көрсетуде. Келісімшарттар орындалып, ауыл шаруашылығы өнімдері өткізілгеннен кейін қаражат қайта айналымға түсіп, аграршыларды қаржыландыруға қайта бағытталады. Мұндай тетік бюджетке қосымша салмақ түсірмей-ақ ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді жыл сайын қолдауға және қаржыландыру көлемін кезең-кезеңімен ұлғайтуға мүмкіндік береді», – деді «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Асылхан Джувашев.
Фермерлер өнімді бұрынғыдан екі есе көп өткізді
Биыл ауыл шаруашылығы өнімдерін тікелей сатып алу бағдарламасына қызығушылық айтарлықтай артқан.
Бағдарлама аясында фермерлер ұлттық операторға 191,8 мың тонна астық пен майлы дақыл тапсырды. Бұл өткен жылғы 92,9 мың тоннамен салыстырғанда екі еседен астам жоғары көрсеткіш.
Барлығы 257 ауыл шаруашылығы өндірушісі бидай, арпа, күнбағыс және майлы зығыр өткізуге өтінім берген.
Осы бағдарлама бойынша аграршыларға 20,3 млрд теңге төленді.
Форвардтық қаржыландыруға сұраныс жоғары
Көктемгі егіс жұмыстарын қаржыландыруға арналған форвардтық бағдарлама да белсенді іске асырылып жатыр.
Бағдарламаға 172 шаруашылық қатысып, 471 мың тонна астық және майлы дақыл жеткізу жөнінде келісімшарт жасасты.
- Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстары негізінен үшінші сыныпты бидай жеткізеді;
- Павлодар мен Шығыс Қазақстан облыстары күнбағыс өндіруге басымдық береді.
Көктемгі егіс жұмыстарына алдын ала 31,3 млрд теңге бөлінген. Ал өнім толық жеткізіліп, түпкілікті есеп айырысудан кейін бұл бағыттағы қаржыландыру көлемі 40 млрд теңгеден асады.
Майлы дақылдарға бетбұрыс байқалады
Биылғы бағдарламаның тағы бір ерекшелігі – жоғары табысты майлы дақылдарды өндіруге қызығушылықтың күрт артуы.
Егер 2025 жылы күнбағыс, майлы зығыр және рапс бойынша алдын ала келісімшарттардың жалпы көлемі 36 мың тонна болса, биыл бұл көрсеткіш 94,9 мың тоннаға дейін өсті.
Жоспар бойынша күзде фермерлер:
- 37,8 мың тонна күнбағыс тұқымын;
- 51,5 мың тонна майлы зығыр тұқымын;
- 5,6 мың тонна рапс өткізеді.
Бұл көрсеткіштер майлы дақылдардың ауыл шаруашылығы үшін барған сайын маңызды табыс көзіне айналып келе жатқанын көрсетеді.
Бұл не үшін маңызды?
Тікелей сатып алу мен форвардтық қаржыландыру тек фермерлерге айналым қаражатын берумен шектелмейді.
Бұл механизмдер арқылы мемлекет стратегиялық астық қорын жаңартады, мал және құс шаруашылығына арналған жем қорын қалыптастырады, сондай-ақ ұн тарту және қайта өңдеу кәсіпорындарының қажеттілігі үшін астық резервін жасақтайды.
Нәтижесінде фермер алдын ала қаржыландыруға қол жеткізсе, елдің азық-түлік қауіпсіздігі де күшейе түседі. Биыл бөлініп отырған 65,7 млрд теңге осы екі міндетті қатар шешуге бағытталған ең ірі қолдау пакеттерінің бірі болмақ.
