Қазақстанда қарызды өндіріп алудың жаңа қағидалары күшіне енді

Бұл өзгерістер Президент қол қойған жаңа заң аясында қабылданды. ҚР Әділет вице-министрі Даниель Ваисовтың айтуынша, жаңашылдықтардың басты мақсаты – атқарушылық іс жүргізуді жылдам әрі ашық ету және азаматтар үшін артық бюрократияны азайту.

Автоматты өндіріп алу екі есеге кеңейді

Ең маңызды өзгерістердің бірі – автоматты түрде өндіріп алынатын берешек көлемінің ұлғаюы.

Бұған дейін бұл тетік 20 АЕК-ке дейінгі қарыздарға қолданылса, енді шек 40 АЕК-ке дейін көтерілді.

«Берешекті автоматты түрде өндіріп алу өзінің тиімділігін дәлелдеді. Соның нәтижесінде 4 млрд теңгеден астам қаражат үнемделді. Енді автоматты өндіріп алу шегі 20 АЕК-тен 40 АЕК-ке дейін ұлғайтылады», – деді ҚР Әділет вице-министрі Даниель Ваисов.

Бұл жаңашылдық ең алдымен әкімшілік айыппұлдар мен салық берешектерін өндіріп алу рәсімін жеңілдетуге мүмкіндік береді.

Борышкерлерді алдын ала ескерту міндеттелді

Жаңа заң азаматтардың құқықтарын қорғауға да басымдық береді.

Енді сот орындаушылары борышкерді мәжбүрлеп көшіру туралы кемінде 10 күн бұрын міндетті түрде хабардар етуі тиіс.

Сонымен қатар, атқарушылық құжатты орындауға ұсыну мерзімі өтіп кеткен жағдайда азаматқа қатысты қолданылған барлық шектеу шаралары автоматты түрде алынып тасталады.

Шоттағы бұғаттауларды алу жеңілдейді

Көптеген азаматтар үшін ең өзекті мәселелердің бірі – шоттардың ұзақ уақыт бұғатталуы.

Жаңа тәртіпке сәйкес, атқарушылық іс жүргізуді аяқтаған сот орындаушысы бұрын басқа сот орындаушылары қойған тыйымдарды қоса алғанда, барлық бұғаттауларды өз бетінше алып тастай алады.

Бұл өзгеріс банктік шоттарды босату мерзімін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.

Алимент пен әлеуметтік төлемдер қосымша қорғалады

Заңда әлеуметтік маңызы бар төлемдерге қатысты да маңызды кепілдіктер қарастырылған.

Енді алимент тек арнайы банктік шотқа аударылады және бұл шотқа тыйым салуға болмайды.

Сонымен бірге мүгедектігі бар азаматтарға төленетін мемлекеттік жәрдемақылардан және Әлеуметтік кодекске сәйкес өзге әлеуметтік төлемдерден өндіріп алынатын сома 25 пайыздан аспайды.

«Алименттік міндеттемелерді қорғауға ерекше назар аударылды. Алименттер өндіріп алушының арнайы банктік шотына ғана аударылады және бұл шотқа тыйым салуға жол берілмейді. Сонымен қатар, мүгедектігі бар адамдарға төленетін мемлекеттік жәрдемақылардан және Әлеуметтік кодекске сәйкес өзге де әлеуметтік төлемдерден өндіріп алу мөлшері 25 %-дан аспайды», – деді Даниель Ваисов.

Жеке сот орындаушыларына талап күшейеді

Жаңа заң жеке сот орындаушыларының қызметіне де елеулі өзгерістер енгізеді.

Енді олар міндетті аттестаттаудан өтеді. Егер сот орындаушысы аттестаттаудан қайта өте алмаса, лицензиясынан айырылуы мүмкін.

Бұдан бөлек, Әділет органдарының бақылау өкілеттігі кеңейтіледі. Тексеру барысында банктік шоттар бойынша үзінді көшірмелерді сұратуға құқық беріледі.

Шағымданудың жаңа тәртібі енгізілді

Тағы бір маңызды өзгеріс – сот орындаушыларының әрекеттеріне қатысты міндетті сотқа дейінгі шағымдану рәсімінің енгізілуі.

Сондай-ақ орналасқан жері белгісіз заңды тұлға-борышкердің басшысын ресми түрде іздестіруге жариялау мүмкіндігі де заң жүзінде бекітілді.

Бұл өзгерістер не береді?

Қабылданған түзетулер бірнеше маңызды мәселені шешуге бағытталған:

• айыппұлдар мен салық берешектерін өндіріп алу рәсімін жеделдету;
• азаматтардың құқықтарын тиімді қорғау;
• банктік шоттарға қойылған шектеулерді жылдам алып тастау;
• алимент пен әлеуметтік төлемдердің қорғалуын күшейту;
• жеке сот орындаушыларының жауапкершілігін арттыру және олардың қызметіне бақылауды күшейту.

Жаңа ережелер атқарушылық іс жүргізу жүйесін ашық әрі тиімді етуге бағытталған. Бұл өзгерістер борышкерлерге де, өндіріп алушыларға да рәсімдердің түсінікті әрі әділ болуына мүмкіндік береді.