Интернет-алаяқтар күн сайын жаңа тәсіл ойлап тауып жатқанда, олардың басты қаруы – адамның сенімі мен эмоциясы. Бір ғана қоңырау немесе хабарлама азаматты өмір бойы жинаған қаражатынан айыруы мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірақ соңғы күндері Қазақстанда дәл осындай екі ірі алаяқтық әрекетінің жолы кесіліп, ондаған миллион теңге иелерінің қолында қалды.
«Қазақтелеком» АҚ интернет-алаяқтыққа қарсы күресті күшейтіп келеді. Бас прокуратураның бастамасымен құрылған Антифрод колл-орталығы мен құқық қорғау органдарының үйлесімді жұмысының арқасында жалпы сомасы 30 миллион теңгені құрайтын қаражат алаяқтардың қолына түспеді.
20 миллион теңге: пәтерден түскен ақша соңғы сәтте сақталды
10 шілде күні Антифрод бөлімшесінің мамандары 1950 жылы туған әйелге қатысты алаяқтық әрекеттің алдын алды.
Белгілі болғандай, әйел пәтерін сатып, одан түскен 20 миллион теңгені депозитке орналастырған. Алайда өзін түрлі мемлекеттік орган мен қаржы ұйымының қызметкері ретінде таныстырған алаяқтар оны психологиялық қысымға алып, ақшаны «қауіпсіз шотқа» аудару қажет екеніне сендірген.
Жәбірленуші депозиттегі қаражатын шешіп, аударуға дайын болған сәтте Антифрод колл-орталығының мамандары жағдайға жедел араласты. Полициямен бірлескен жұмыстың нәтижесінде әйелдің барлық қаражаты сақталып қалды.
Шымкентте тағы 10 миллион теңге құтқарылды
Осыған ұқсас жағдай 13 шілде күні Шымкентте тіркелді.
1978 жылы туған қала тұрғыны алаяқтардың нұсқауымен 10 миллион теңгені жалған «қауіпсіз шотқа» аударуға дайындалған. Қауіп туралы сигнал түскеннен кейін Антифрод бөлімшесінің қызметкерлері Киберполициямен бірлесіп жедел әрекет етті.
Мамандар азаматпен және оның жақындарымен түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, ақшаның бөтен есепшотқа аударылуына санаулы сәттер қалғанда қылмыстың алдын алды.
«Қауіпсіз шот» – алаяқтардың ең кең таралған айласы
Сарапшылардың айтуынша, бүгінде интернет-алаяқтар әлеуметтік инженерия әдістерін жиі қолданады. Олар өздерін банк қызметкері, құқық қорғау органы, мемлекеттік мекеме немесе байланыс операторының өкілі ретінде таныстырып, адамдарды әдейі қорқытады немесе асықтырады.
Көп жағдайда «сіздің атыңызға несие рәсімделіп жатыр», «банктегі қаражатыңызға қауіп төніп тұр» немесе «ақшаңызды қауіпсіз шотқа аудару қажет» деген жалған ақпарат айтылады. Осындай психологиялық қысымның салдарынан азаматтардың өзі ақшасын алаяқтарға аударып жатады.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?
«Қазақтелеком» АҚ азаматтарға цифрлық қауіпсіздіктің қарапайым, бірақ маңызды ережелерін еске салады:
- ешқашан ақшаны «қауіпсіз» немесе «резервтік» шоттарға аудармаңыз;
- бөгде адамдарға SMS арқылы келген кодтарды, құпиясөздерді және банк карталарының деректерін айтпаңыз;
- күмәнді қоңырау түссе, әңгімені бірден тоқтатып, ұйымның ресми сайтында көрсетілген байланыс нөміріне өзіңіз хабарласыңыз.
Бүгінде «Қазақтелеком» АҚ-ның Антифрод колл-орталығы күн сайын алаяқтардың жаңа схемаларын анықтап, азаматтардың қаражатын қорғау бағытында жұмыс жүргізіп келеді. Компания мемлекеттік органдармен бірлесіп телефон және интернет-алаяқтыққа қарсы күресті күшейтіп, цифрлық қауіпсіздік тетіктерін одан әрі жетілдіруді жалғастыратынын мәлімдеді.
Соңғы екі оқиға бір нәрсені анық көрсетті: интернет-алаяқтардың құрбаны кез келген адам болуы мүмкін. Сондықтан күмәнді қоңырауға сенбей, ақпаратты бірнеше рет тексеру – жинаған қаржыны сақтап қалудың ең тиімді жолы.
