Қазақстанда су тапшылығы мәселесін шешуге бағытталған ірі инфрақұрылымдық жобалар қарқын алып келеді.
Су ресурстары және ирригация министрлігі биылдың өзінде мың шақырымға жуық суару каналын пайдалануға беруді жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл 2026 жылдың соңына дейін шамамен 200 мың гектар суармалы жердің сумен қамтылуын жақсартуға мүмкіндік береді.
Суару жүйесі жаңарып жатыр
Министрлік бүгінде жалпы ұзындығы 4,6 мың шақырымнан асатын суару каналдарын реконструкциялау және жаңғырту жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Жоспарға сәйкес, осы жылдың соңына дейін 962 шақырым канал пайдалануға беріледі. Нәтижесінде ауыл шаруашылығы үшін аса маңызды суармалы алқаптарға су жеткізу тұрақтылығы артып, егіс алқаптарының өнімділігіне оң әсер етеді.
Мыңдаған шақырым канал қайта жаңғыртылды
Соңғы екі жылда атқарылған жұмыстардың көлемі де ауқымды.
2024–2025 жылдары:
- шамамен 1,5 мың шақырым суару каналы реконструкцияланып, жаңғыртылды;
- Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) бірлескен 46 жоба толық аяқталды;
- қазіргі уақытта тағы 21 жоба іске асырылып жатыр;
- жоспарланған 717 шақырымның 502 шақырымы қайта жаңартылды.
Ислам даму банкімен жаңа кезең басталды
Ислам даму банкінің қолдауымен жүзеге асып жатқан жобалар да белсенді жалғасуда.
Қазіргі таңда:
- 9 жоба аясында жоспарланған 635 шақырымның шамамен 600 шақырымы қайта жаңғыртылды;
- биыл «Климаттық өзгерістерге төзімді су ресурстарын дамыту» жобасы аясында 88 суару каналын реконструкциялау бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары басталды.
Бұл жобалар еліміздің су қауіпсіздігін күшейтіп қана қоймай, климаттың өзгеруіне бейімделген заманауи ирригациялық инфрақұрылым қалыптастыруға бағытталған.
Каналдар цифрлық басқаруға көшеді
Жаңғырту тек бетон мен жер жұмыстарына ғана қатысты емес. Суару жүйелері біртіндеп автоматтандырылып жатыр.
Қазіргі таңда еліміздің оңтүстік өңірлерінде жалпы ұзындығы 968 шақырымды құрайтын, 65 мың гектар суармалы алқапты қамтитын 103 суару каналын автоматтандыру жұмыстары жүргізілуде.
Сонымен қатар:
- бұрын реконструкцияланған 270 каналға (жалпы ұзындығы 1184 шақырым) автоматтандыру жүйелері орнатылып жатыр;
- автоматтандыру элементтері мен суды есепке алудың заманауи жүйелерін енгізуді көздейтін 264 суару каналын реконструкциялау бойынша жобалау-сметалық құжаттама әзірленуде.
Қаныш Сәтбаев атындағы канал да жаңғыртылады
Министрлік еліміздің стратегиялық гидротехникалық нысандарының бірін жаңарту жұмыстарын да жалғастырып жатыр.
Бұл бағытта Қаныш Сәтбаев атындағы каналды жаңғырту жөніндегі Жол картасы іске асырылуда. Жоба аясында 19 сорғы агрегаты мен 17 трансформаторды ауыстыру жоспарланған.
«Бұдан бөлек, бұған дейін реконструкциядан өткен жалпы ұзындығы 1184 шақырым болатын 270 каналды автоматтандыру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Сондай-ақ автоматтандыру элементтері мен суды есепке алудың заманауи жүйелерін енгізуді көздейтін 264 суару каналын реконструкциялау жобасы бойынша жобалау-сметалық құжат әзірленіп жатыр. Сонымен қатар Қаныш Сәтбаев атындағы каналды жаңғырту жөніндегі Жол картасы аясындағы іс-шаралар жүргізілуде. Нысанда 19 сорғы агрегаты мен 17 трансформаторды ауыстыру көзделген», – деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі Жандос Сәлімов.
Сарапшылардың пікірінше, суару инфрақұрылымын кешенді жаңғырту ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырып қана қоймай, су шығынын азайтуға, фермерлердің тұрақты өнім алуына және Қазақстанның су қауіпсіздігін күшейтуге мүмкіндік береді. Ал алдағы жылдары іске қосылатын жаңа және жаңартылған каналдар елдің аграрлық секторын дамытудағы негізгі инфрақұрылымдық жобалардың біріне айналмақ.
