Қазақстанда жол саласын битуммен қамтамасыз ету тәсілін өзгерту ұсынылып отыр. Энергетика министрлігінің бастамасы бойынша мердігер ұйымдарды қажетті материалдармен құрылыс маусымы басталғанға дейін алдын ала қамтамасыз ету көзделген. Бұл өндіріс жүктемесін біркелкі бөліп, жаз мезгіліндегі тапшылықтың алдын алуға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің Ақтаудағы Caspi Bitum кәсіпорнына жұмыс сапары барысында талқыланды.
Caspi Bitum өндірістік қуатын арттырды
2025 жылы кәсіпорын жаңғырту жұмыстарын жоспарланған мерзімнен бұрын аяқтады.
Соның нәтижесінде:
- мұнай өңдеу қуаты жылына 1,5 миллион тоннаға дейін ұлғайды;
- жол битумын өндіру көлемі жылына 750 мың тоннаға дейін жетті;
- битумның орташа сату бағасы тоннасына шамамен 165 мың теңге деңгейінде сақталып отыр.
Министрліктің мәліметінше, қазіргі өндірістік қуат Қазақстанның жол битумына деген ішкі сұранысын толық қамтамасыз етуге жеткілікті.
Министр маусымаралық сатып алуға көшуді ұсынды
Ерлан Ақкенженовтің айтуынша, негізгі мәселе өндірісте емес, сұраныстың маусымдық шоғырлануында.
«Қазақстандық зауыттар жол саласының қажеттіліктерін қамтамасыз ете алады, бірақ негізгі жүктеме мердігер ұйымдардың көпшілігі жазда бір мезгілде сатып алуды бастағанда туындайды. Қыста сұраныс айтарлықтай төмен. Егер сатып алудың бір бөлігі маусымаралық кезеңге ауыстырылса, жол-құрылыс ұйымдары битумды маусымдық толқусыз тыныш кезеңде сатып ала алады. Бұл өндірісті біркелкі жүктеуге және жөнелту кезегін болдырмауға, сондай-ақ жол жобаларын іске асыру кезінде бюджет қаражатын тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді», – деді Ерлан Ақкенженов.
Қапталған битумды жеткізу кеңейтілуі мүмкін
Министрліктің қарастырып отырған шешімдерінің бірі – қапталған битум өндірісін ұлғайту.
Бұл тәсіл:
- битумды қыс мезгілінде өндіруге және қаптауға;
- материалды ашық алаңдарда қасиетін жоғалтпай сақтауға;
- жол құрылысы қызған кезде пайдалануға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар мұндай формат сұйық битумға арналған арнайы терминалдар мен қоймаларға тәуелділікті азайтып, жаңа сақтау инфрақұрылымын салуға кететін шығындарды қысқартуға мүмкіндік береді.
Полимер-модификацияланған битум өндірісі ұлғаяды
Сапар барысында министр полимер-модификацияланған битум өндіру блогының жұмысымен де танысты.
Бұл материалдың ерекшеліктері:
- жоғары температураға төзімділігі;
- ауыр көлік жүктемелеріне шыдамдылығы;
- ауа райының өзгерістеріне жоғары төзімділігі.
Жол салушы компаниялардың сұранысы болған жағдайда зауыт жылына 200 мың тоннаға дейін полимер-модификацияланған битум өндіре алады.
Ақтөбе мен Маңғыстау облыстарындағы тәжірибе мұндай материал қолданылған жолдардың пайдалану қасиеттері ұзақ уақыт сақталатынын көрсеткен.
Жол материалдарын зерттейтін ғылыми орталық құрылуы мүмкін
Энергетика министрлігі мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп жол материалдарын өндіру мен қолданудың заманауи технологияларын дамытуға арналған салалық ғылыми орталық құру мәселесін пысықтап жатыр.
Жаңа орталықтың құрылуы:
- инновациялық жол материалдарын әзірлеуге;
- ғылыми зерттеулерді дамытуға;
- жаңа технологияларды жол құрылысына жылдам енгізуге мүмкіндік береді.
Мұның маңызы қандай?
Битумды сатып алу тәсілін өзгерту жол құрылысы маусымындағы логистикалық жүктемені азайтып, өндірісті жыл бойы тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Ал полимер-модификацияланған битумды кеңінен қолдану автомобиль жолдарының сапасы мен қызмет ету мерзімін арттыруға ықпал етуі мүмкін. Сонымен қатар салалық ғылыми орталықтың құрылуы Қазақстанда жол құрылысы технологияларын жаңғыртуға жаңа серпін береді.
