Қазақстанда мүгедектігі бар азаматтарға қатысты жеке табыс салығы бойынша маңызды өзгеріс дайындалып жатыр.
Егер бастама толық іске асса, әлеуметтік салықтық шегерімді енді бір ғана емес, бірнеше жұмыс берушіде қатар қолдануға мүмкіндік беріледі. Бұл көптеген азаматтың салық жүктемесін азайтып, табысын арттыруы ықтимал, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті хабарлады.
Қазір әлеуметтік салықтық шегерім қалай қолданылады?
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 404-бабына сәйкес әлеуметтік салықтық шегерімнің мөлшері азаматтың мәртебесіне байланысты белгіленеді.
Атап айтқанда:
- І және ІІ топтағы мүгедектігі бар адамдарға – күнтізбелік жылына 5000 АЕК көлемінде;
- ІІІ топтағы мүгедектігі бар адамдарға – 882 АЕК мөлшерінде әлеуметтік салықтық шегерім қарастырылған.
Сондай-ақ бұл жеңілдік мүгедектігі бар балаларға, олардың ата-анасының біріне, қорғаншылары мен қамқоршыларына және заңда көзделген өзге де тұлғаларға қолданылады.
Бірнеше жерде жұмыс істейтіндерге қатысты мәселе
Қолданыстағы заңнамада базалық салықтық шегерім тек бір ғана салық агентінде (жұмыс берушіде) қолданылатыны нақты жазылған.
Алайда әлеуметтік салықтық шегерімге қатысты мұндай шектеу Салық кодексінде көрсетілмеген.
Осыған байланысты бірнеше жерде жұмыс істейтін мүгедектігі бар азаматтардан әлеуметтік шегерімді екі немесе одан да көп жұмыс берушіде қатар қолдануға бола ма деген сауалдар жиі түсе бастаған.
Сонымен қатар Салық кодексінің 437-бабының 4-тармағына сәйкес, адам бір жұмыс орнынан екіншісіне ауысқан жағдайда әлеуметтік салықтық шегерім арнайы анықтама негізінде бірізді түрде қолданылып келеді.
Үкімет қандай шешім қабылдады?
Бұл мәселе жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі Жобалық офис отырысында қаралды.
"Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі С.М. Жұманғариннің төрағалығымен 2026 жылғы 8 шілдеде өткен жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі Жобалық офис отырысы хаттамасының 2.2-тармағына сәйкес жеке тұлғаның берілген өтініші негізінде белгіленген лимит шегінде әлеуметтік салықтық шегерімді екі немесе бірнеше салық агентінде бір мезгілде қолдану мүмкіндігін көздейтін тәсіл мақұлданды"
Яғни, азамат белгіленген жылдық лимиттен аспайтын көлемде өтініш беру арқылы әлеуметтік салықтық шегерімді бірнеше жұмыс беруші арасында бөліп пайдалана алады.
Бұл не үшін маңызды?
Сарапшылардың пікірінше, мұндай өзгеріс бірнеше жерде еңбек ететін мүгедектігі бар азаматтардың салықтық жеңілдікті толық пайдалануына мүмкіндік береді. Бұған дейін көптеген қызметкер шегерімді тек бір жұмыс орнында ғана қолданғандықтан, заңда көзделген жеңілдіктің толық тиімділігін сезіне алмады.
Жаңа тәсіл енгізілсе, азаматтар өздерінің әлеуметтік салықтық шегерімін жұмыс орындары арасында икемді түрде бөліп, заңда белгіленген лимит шегінде тиімді пайдалана алады.
Бұл бастама ең алдымен бірнеше жұмыс көзінен табыс табатын адамдардың қаржылық мүмкіндігін кеңейтуге және салықтық жеңілдіктердің қолжетімділігін арттыруға бағытталған.
