Жол қауіпсіздігін арттыруға бағытталған жаңа талаптар кезең-кезеңімен күшіне еніп жатыр.
Қазақстанда жол қозғалысы ережелеріне енгізілген өзгерістер жол-көлік оқиғаларының санын азайтуға, жүргізушілердің жауапкершілігін арттыруға және азаматтардың өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған. Бұл туралы Астана қаласы Коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Астана қаласы Полиция департаменті Әкімшілік полиция басқармасының бастығы, полиция полковнигі Нұрлан Уваев мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.

Астанада жаңа интеллектуалды камералар жұмыс істеп жатыр
Спикердің айтуынша, биыл наурыз айынан бастап елордада «Сергек» жүйесімен қатар «Presight AL LTD» компаниясының заманауи интеллектуалды кешендері іске қосылды.
Бұл жүйелер жол қозғалысы ережелерінің 15 түрлі бұзушылығын автоматты түрде анықтай алады.
Жаңа кешендердің көмегімен анықталған құқық бұзушылықтар:
- қауіпсіздік белдігін тақпай көлік басқарудың 20 мыңнан астам фактісі;
- көлік жүргізу кезінде ұялы телефон пайдаланудың 2,5 мыңға жуық жағдайы;
- жаяу жүргіншілерге жол бермеудің 127 дерегі.
Қазіргі уақытта жүйені кеңейтуге арналған техникалық және монтаждау жұмыстары жалғасып жатыр.
Жаңа камералар жаңа айыппұл енгізбейді
Полиция өкілінің айтуынша, интеллектуалды камералар жаңа құқық бұзушылық түрлерін немесе жаңа айыппұлдарды енгізбейді.
Олар заңнамада бұрыннан қарастырылған талаптардың сақталуын автоматты түрде бақылайды.
«Вафельді» жол таңбасы не үшін қажет?
Брифинг барысында «вафельді» жол таңбасын пайдалану тәртібі де түсіндірілді.
Оның негізгі мақсаты:
- қиылыстардың бітелуіне жол бермеу;
- көлік қозғалысының үздіксіздігін қамтамасыз ету.
Жүргізуші қиылысқа тек оны толық кесіп өте алатынына сенімді болған жағдайда ғана кіруі тиіс.
Егер алда кептеліс болып, көлік қиылыста тоқтап қалуы мүмкін болса, қиылысқа кіруге болмайды.
Бұл талапты бұзғандарға Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 594-бабының 1-бөлігіне сәйкес 3 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған.
Электросамокаттарға қойылатын талаптар күшейтілді
2026 жылғы 1 шілдеден бастап электросамокаттарды жүргізу құқығы жоқ адамдарға оларды пайдалануға берген кикшеринг операторларының жауапкершілігі енгізілді.
Сонымен қатар:
- кикшеринг жүйесіндегі электросамокаттарды мемлекеттік тіркеу міндеттелді;
- оларға мемлекеттік тіркеу нөмірі беріледі;
- электросамокатты тек А1, А немесе В санатындағы жүргізуші куәлігі бар азаматтар басқара алады.
25 тамыздан бастап жаңа шектеу күшіне енеді
2026 жылғы 25 тамыздан бастап электросамокаттардың:
- тротуарларда;
- жаяу жүргіншілер жолымен жүруіне тыйым салынады.
Олар:
- велосипед жолымен;
- ал ондай жол болмаған жағдайда жолдың оң жақ шетімен қозғалуға тиіс.
Бұл талаптарды бұзғандарға ӘҚБтК-нің 615-бабына сәйкес жауапкершілік қарастырылған.
Мотовелосипедтер де жаңа тәртіппен тіркеледі
Конструкциялық жылдамдығы сағатына 50 шақырымнан асатын мотовелосипедтер енді мопедтерге теңестіріледі.
Оларға:
- міндетті мемлекеттік тіркеу;
- мемлекеттік тіркеу нөмірін алу талабы қойылады.
Сонымен бірге электросамокат пен мотовелосипед жүргізушілері:
- қорғаныс құралдарын пайдалануға;
- жарық шағылыстыратын элементтер тағуға міндетті.
Электросамокаттарды да камералар бақылайды
Полиция «Сергек» компаниясымен бірлесіп, электросамокаттардың мемлекеттік тіркеу нөмірлерін автоматты түрде танитын жаңа жүйені енгізіп жатыр.
Бұл технология жол қозғалысы ережесін бұзу фактілерін автоматты түрде тіркеуге мүмкіндік береді.
Нұрлан Уваевтың айтуынша, енгізіліп жатқан өзгерістердің басты мақсаты – айыппұл санын көбейту емес, жолдағы қауіпсіздікті күшейтіп, жол-көлік оқиғаларын азайту.
Неліктен бұл маңызды?
Соңғы жылдары жол қозғалысына электросамокаттар мен басқа да жеңіл электр көліктері белсенді қосылды. Осыған байланысты оларды пайдаланудың бірыңғай тәртібін енгізу, интеллектуалды бақылау жүйелерін кеңейту және жүргізушілердің жауапкершілігін күшейту жолдағы қауіпсіздікті арттыруға және жол-көлік оқиғаларының алдын алуға мүмкіндік береді.