Қазақстандағы жерасты суының игерілмеген әлеуеті жоғары. Елдегі пайдалануға жарамды жерасты суының қоры тәулігіне 43,2 млн текше метр болғанымен, бүгінде оның шамамен 1,5 млн текше метрі ғана пайдаланылып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Су ресурстары және ирригация министрлігінің Жерасты суы департаменті осы ресурсты тиімді игеру үшін 2027-2040 жылдарға арналған Жерасты суын кешенді пайдалану және басқару тұжырымдамасын әзірлеп жатыр.
Қазақстан жерасты суының 3,6 пайызын ғана пайдаланады
Мемлекеттік баланс деректеріне сәйкес, Қазақстандағы пайдалануға жарамды жерасты суының қоры тәулігіне 43,2 млн текше метрге жетеді.
Алайда қазіргі нақты пайдалану көлемі шамамен 1,5 млн текше метр немесе жалпы қордың 3,6 пайызы ғана.
Су ресурстары және ирригация вице-министрі Талғат Момышевтің айтуынша, елдегі жерасты суы зерттелгенімен, оның әлеуетін толық анықтау үшін қосымша жұмыстар қажет.
«Бүгінде Қазақстандағы жерасты суы зерттелгенімен, оларды жан-жақты зерделеу деңгейі әлі де жеткіліксіз. Болашағы зор көптеген учаскеде қосымша гидрогеологиялық зерттеулер жүргізу, қорларды қайта бағалау және қосымша барлау жұмыстарын атқару қажет. Бұл олардың нақты әлеуетін объективті бағалауға мүмкіндік береді. Осыған байланысты біз Жерасты суын кешенді пайдалану және басқару тұжырымдамасын әзірлеуге кірістік. Мемлекеттік баланс деректеріне сәйкес, еліміздегі жерасты суының пайдалануға жарамды қоры тәулігіне 43,2 млн текше метр. Алайда қазіргі таңда оның небәрі шамамен 1,5 млн текше метрі, яғни жалпы көлемнің 3,6 пайызы ғана пайдаланылып отыр», – деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі Талғат Момышев.
2027-2040 жылдарға арналған тұжырымдама әзірленеді
Жаңа құжат Қазақстандағы жерасты су ресурстарын басқарудың заманауи жүйесін қалыптастыруға бағытталған.
Қазір:
- ведомствоаралық жұмыс тобы құрылды;
- сараптамалық талқылаулар өткізілді;
- мемлекеттік органдардың ұсыныстары қаралды;
- сала мамандарының ескертулері пысықталды.
Келесі кезеңде тұжырымдама жобасын жариялап, оны мүдделі мемлекеттік органдармен келісу жоспарланып отыр.
Қосымша барлау жұмыстары қажет
Министрлік мәліметінше, жерасты суының нақты мүмкіндігін анықтау үшін перспективалы учаскелерді тереңірек зерттеу қажет.
Бұл бағытта:
- қосымша гидрогеологиялық зерттеулер жүргізу;
- қолда бар қорларды қайта бағалау;
- қосымша барлау жұмыстарын өткізу көзделеді.
Мұндай зерттеулер әр аймақтағы жерасты суының нақты көлемін және оны қауіпсіз пайдалану мүмкіндігін бағалауға жағдай жасайды.
Бұл не үшін маңызды
Жерасты суы ауыз сумен қамтамасыз етуде ғана емес, ауыл шаруашылығы мен экономиканың басқа салалары үшін де маңызды ресурс саналады.
Жаңа тұжырымдама жерасты суын игеру көлемін жай ғана арттыруды емес, оны ұзақ мерзімді және тұрақты пайдалануды көздейді.
Құжатты іске асыру:
- жерасты суын пайдалану тиімділігін арттыруға;
- елді мекендерді тұрақты сумен қамтамасыз етуге;
- экономика салаларын қажетті сумен қамтуға;
- су қорларын сақтауға;
- жерасты суы қорларының толықтырылуын қамтамасыз етуге бағытталады.
Бұл әсіресе су тапшылығы тәуекелі жоғары өңірлер үшін қосымша су көздерін анықтау тұрғысынан маңызды болуы мүмкін.
