Мектепке дайындық отбасы бюджетіне салмақ түсіреді. 2026 жылы бір баланы жаңа оқу жылына дайындауға техника шығынын есептемегенде 120–180 мың теңге кетуі мүмкін. Ал ноутбук қажет болса, шығынға тағы кемінде 180 мың теңге қосылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай есепті OLX.kz сараптама тобы келтірді. Тамызда мектеп формасына, аяқ киімге, рюкзакқа, кеңсе тауарларына және спорт киіміне сұраныс ең жоғары деңгейге жетеді.
Мектеп формасы бір жылда 15–17% қымбаттады
Мектепке дайындықтағы ең ірі шығындардың бірі — киім.
Бастауыш немесе орта сынып оқушысына арналған жаңа мектеп формасының жиынтығы өндірушісі мен құрамына қарай орта есеппен 18–30 мың теңге тұрады. Екінші нарықта жақсы күйдегі осындай жиынтықтарды 6–12 мың теңгеге табуға болады.
Баға өсімі бұл айырманы одан әрі ұлғайтқан. OLX Қазақстан дерегінше, 2026 жылғы шілдеде жаңа мектеп формасының бағасы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15–17% өскен.
Бұл әсіресе бастауыш сынып оқушылары бар отбасылар үшін өзекті: балалар тез өсетіндіктен, бір оқу жылынан кейін киім әлі жақсы күйде тұрса да, өлшемі сәйкес келмей қалады.
25 мың теңгелік рюкзакты 9 мың теңгеге табуға болады
Рюкзактарда да жаңа және қолданылған тауар арасындағы баға айырмасы айтарлықтай.
Жаңа сапалы ортопедиялық рюкзак орта есеппен 12–25 мың теңге тұрады. Танымал брендтердің қолданылған үлгілері 3–9 мың теңгеге сатылады.
Сонымен бірге жаңа рюкзактар бір жылда шамамен 10,6% қымбаттаған.
Яғни баға диапазонының жоғарғы шегінде жаңа және қолданылған рюкзак арасындағы айырма 15 мың теңгеден де асуы мүмкін.
Спорттық киімге тағы 25 мың теңгеге дейін кетеді
Дене шынықтыру сабағына арналған киім мен аяқ киім жиынтығы жаңадан сатып алынған жағдайда 15–25 мың теңге тұруы мүмкін.
Екінші нарықта мұндай заттар көбіне екі есе арзан ұсынылады. Бұл әсіресе өлшемі тез өзгеретін бастауыш сынып оқушыларының спорт киіміне қатысты.
Сондықтан мектеп және спорт формасы мен рюкзак тамыздағы шығындарды қысқартуға болатын негізгі санаттардың қатарында.
Ноутбук қалған мектеп шығынының бәрінен қымбат болуы мүмкін
Соңғы жылдары дәстүрлі «форма — рюкзак — кеңсе тауарлары» тізіміне тағы бір ірі шығын қосылды — техника.
Үй тапсырмалары, білім беру платформалары, онлайн-сабақтар мен жобалар үшін оқушыларға ноутбук немесе планшет жиі қажет болады.
Оқу тапсырмаларына жарайтын жаңа ноутбуктің бағасы шамамен 180–220 мың теңгеден басталады. Екінші нарықта жұмыс істейтін құрылғыларды 80–140 мың теңге аралығында табуға болады.
Егер отбасыға толық мектеп жиынтығы да, жаңа ноутбук те қажет болса, екі диапазонды қосқанда жалпы шығын шамамен 300–400 мың теңгеге жетуі мүмкін. Бұл — зерттеудегі 120–180 мың теңгелік мектеп тауарлары мен 180–220 мың теңгелік техника бағасының арифметикалық қосындысы.
Қолданылған техника сатып алғанда сарапшылар аккумулятордың, экранның және негізгі бөлшектердің жағдайын мұқият тексеруге кеңес береді. Өйткені құрылғының әрі қарай қанша уақыт қызмет ететіні көбіне осы бөлшектерге байланысты.
Екінші нарық шығынды 30–50% қысқартуы мүмкін
Сарапшылар ең үлкен үнемді кеңсе тауарларынан емес, қымбатырақ заттардан көреді.
Егер барлық мектеп тауарын жаңадан сатып алса, бір баланы оқу жылына дайындауға техникасыз шамамен 120–180 мың теңге жұмсалады. Ал заттардың бір бөлігін екінші нарықтан алу жалпы шығынды 30–50% азайтуы мүмкін.
Ең көп үнем мектеп формасы, рюкзак, спорт киімі және кейбір аксессуарларға тиесілі.
Ал қалам, қарындаш, дәптер мен пенал сияқты кеңсе тауарларында жағдай басқаша. Жаңа және қолданылған тауар бағасының айырмасы көп емес, сондықтан бұл санатта бюджеттен елеулі қаражат үнемдеу қиын.
Қай жерде үнем көбірек
Сандар айырманы анық көрсетеді.
18–30 мың теңге тұратын жаңа мектеп формасының орнына 6–12 мың теңгелік нұсқа табуға болады. Рюкзак 12–25 мың теңгенің орнына 3–9 мың теңгеге түсуі мүмкін, ал спорт киімі екінші нарықта шамамен екі есе арзан.
Бұл ретте екінші нарық міндетті түрде қатты тозған затты білдірмейді. OLX материалында кейбір мектеп тауарлары бір оқу жылы ғана пайдаланылатыны, ал кейбірі мүлде қолданылмай, өте жақсы жағдайда сатылатыны айтылған.
Бұған дейін біз баланы мектепке жинауға ата-аналар қанша ақша жұмсайтыны және қандай сатып алулар отбасы бюджетіне көбірек салмақ түсіретіні туралы жазған едік.
2026 жылғы негізгі бағдар мынадай: мектеп тауарларына техникасыз 120–180 мың теңге, ал сатып алудың бір бөлігін екінші нарыққа ауыстыру бұл соманы 30–50% қысқартуы мүмкін.
