Қостандық диқандар гектарына 28 центнерге дейін өнім алып жатыр. Азық-түлік келісімшарт корпорациясының мониторингі негізгі астықты өңірлердегі егістің жағдайы жақсы екенін көрсетті, алайда өнімділік аудан мен ауа райына қарай айтарлықтай ерекшеленеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Шілденің ортасынан бері корпорация мамандары форвардтық бағдарламаға қатысушы шаруашылықтарды аралап, егістіктің жағдайын, қаржыландырудың пайдаланылуын және ықтимал тәуекелдерді бағалап жатыр.
Биыл бес облыста барлығы 180 шаруашылық пен агроқұрылым зерттелді.
Бес облыста 180 шаруашылық тексерілді
Көшпелі мониторинг Қазақстанның негізгі астық өндіретін өңірлерін қамтыды.
Зерттелген шаруашылықтар саны:
- Қостанай облысында – 73;
- Солтүстік Қазақстан облысында – 54;
- Ақмола облысында – 44;
- Павлодар облысында – 6;
- Шығыс Қазақстан облысында – 3.
Мониторинг нәтижесі зерттелген алқаптардағы егістің жалпы жағдайы жақсы екенін көрсетті.
Дегенмен өңірлердегі ахуал біркелкі емес. Нәтижеге ауа райы, топырақтағы ылғал және өсімдіктердің қоректік заттармен қамтамасыз етілуі әсер етіп отыр.
Астық белдеуіндегі көптеген шаруашылық егін жинауға кірісті.
Қостанай облысында өнімділік 28 ц/га-ға жетті
17 тамыздағы жағдай бойынша Қостанай облысында дәнді және бұршақты дақылдардың ең жоғары өнімділігі Федоров ауданында тіркелді.
Өңірдегі көшбасшы аудандар:
- Федоров ауданы – 28 ц/га;
- Қарабалық ауданы – 22,8 ц/га;
- Денисов ауданы – 18,6 ц/га.
Бұл әзірге егін жинау науқаны барысындағы көрсеткіштер. Түпкі өнімділік науқан аяқталғаннан кейін белгілі болады.
Ақмола облысында Бурабай мен Бұланды алда
Ақмола облысында егін жинаудың бастапқы кезеңінде ең жоғары өнімділік Бурабай және Бұланды аудандарында байқалып отыр.
Бурабай ауданында гектарынан 20,1 центнер, ал Бұланды ауданында 20 центнер өнім алынуда.
Зеренді ауданындағы көрсеткіш – 15,7 ц/га.
СҚО-да гектарына 16,5 центнерге дейін өнім жиналуда
Солтүстік Қазақстан облысында Айыртау және Есіл аудандары әзірге бірдей нәтиже көрсетіп отыр.
Дәнді және дәнді-бұршақ дақылдарының өнімділігі:
- Айыртау ауданында – 16,5 ц/га;
- Есіл ауданында – 16,5 ц/га;
- Мағжан Жұмабаев ауданында – 15 ц/га;
- Қызылжар ауданында – 14,9 ц/га.
Егін жинау жалғасып жатқандықтан, бұл көрсеткіштер алдағы уақытта өзгеруі мүмкін.
Форвардтық қаржы фермерлерге не берді
Көптеген шаруашылық үшін форвардтық қаржыландыру көктемгі егіс науқанына дайындық кезінде маңызды құралға айналды.
Фермерлер қаражатты:
- тұқым сатып алуға;
- тыңайтқыш алуға;
- өсімдіктерді қорғау құралдарына;
- жанар-жағармайға;
- дала жұмыстарын жүргізуге жұмсаған.
Мұндай қаржыландырудың ерекшелігі – шаруашылықтар өнімді жинап, сатудан кіріс түспей тұрып айналым қаражатына қол жеткізеді.
«Шаруашылық үшін қаржылық қолдау әсіресе маусым басында маңызды, өйткені негізгі шығындар қазірдің өзінде басталып кеткен, ал алдағы өнімді сатудан түсетін кіріс әлі жоқ. Қаржыландырудың арқасында біз жанар-жағармай материалдары мен тыңайтқыштарды уақытында сатып алып, барлық жұмыстарды оңтайлы мерзімде жүргізе алдық. Бұл түпкілікті нәтижеге тікелей әсер етеді», – деп бөлісті «Имран Agro» ЖШС директоры Өмірсерік Акишев.
Майлы дақылдар алқабы рекордтық 5,1 млн гектарға жетті
Қазақстанның ауыл шаруашылығында егіс құрылымы да өзгеріп келеді.
Мемлекет басшысы аграршылармен кездесулерде бидайға тәуелділікті төмендетіп, тиімділігі жоғары дақылдарға көшу қажеттігіне бірнеше рет назар аударған.
2026 жылы майлы дақылдардың егіс алқабы рекордтық 5,1 млн гектарға дейін ұлғайды. Оның 2,2 млн гектары күнбағысқа тиесілі.
«Біз майлы дақылдар егілетін алқаптардың көлемін біртіндеп ұлғайтып жатырмыз. Қазір оларға сұраныс жоғары, сондықтан экономикалық тиімділігі де тартымдырақ. Яғни, біз тек бидайға ғана тәуелді болмай, тәуекелдерді әр түрлі дақылдар арасында бөліп отырмыз. Мемлекет пен Азық-түлік корпорациясының қолдауы осындай жоспарлау үшін көбірек мүмкіндік береді», – деп атап өтті Солтүстік Қазақстан облысындағы «Сматаев» шаруа қожалығының басшысы Саттар Сматаев.
Фермер үшін өнімді өткізу де маңызды
Форвардтық сатып алу шаруашылықтарға тек егіс науқанына дейін қаражат алуға мүмкіндік бермейді.
Фермерлер үшін болашақ өнімнің белгілі бір бөлігін өткізу мүмкіндігін алдын ала білу де маңызды. Бұл нарықтағы баға мен сұранысқа байланысты тәуекелдердің бір бөлігін азайтады.
«Біз үшін қаржыландыру алып, егіс науқанын уақытында өткізу ғана маңызды емес. Сондай-ақ өндіріс кезеңінде өнімнің бір бөлігін кепілдендірілген түрде сата алатынымызды түсіну де маңызды. Форвардтық сатып алу – фермерлерді қолдаудың нақты әрі тиімді жұмыс істейтін құралы», – деді «Агро Егін» шаруа қожалығының басшысы.
Бұл неге маңызды
Қазақстан үшін биылғы науқандағы мәселе тек жиналатын астық көлемінде емес. Егіс құрылымының өзгеруі ауыл шаруашылығы экономикасына ұзақмерзімді әсер етуі мүмкін.
Майлы дақылдардың 5,1 млн гектарға дейін ұлғаюы шаруашылықтардың бидайға тәуелділігін азайтып, табысы жоғары өнім түрлеріне көшуіне мүмкіндік береді.
Ал форвардтық қаржыландыру фермерлердің маусымдық ақша тапшылығын азайтып, қажетті материалдарды дер кезінде сатып алуға және өнімнің бір бөлігін өткізу арнасын алдын ала қамтамасыз етуге көмектеседі.
Азық-түлік келісімшарт корпорациясы егін жинау науқанының барысын бақылауды және аграршылармен жұмысты жалғастырады.
