Балалардың бастапқы капиталы бар. Қазақстандық отбасылар «Ұлттық қор – балаларға», «Келешек» жүйесі мен AQYL депозитін біріктіріп, бала кәмелетке толғанға дейін білімге немесе баспанаға бірнеше миллион теңге жинай алады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы «Отбасы банкі» хабарлады. Банк дерегінше, «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасына үш жыл қатарынан қатысқан балалардың жинағы қазірдің өзінде 370,56 АҚШ долларына жеткен.
Үш жылда әр балаға 370,56 доллар жиналды
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы 2024 жылдан бері жұмыс істейді. Қазақстандық балаларға жыл сайын Ұлттық қордың инвестициялық табысының бір бөлігі есептеледі.
Бағдарламаға барлық үш жыл бойы қатысқан балалардың шотында қазір 370,56 доллар бар.
Бұл қаражатты бала 18 жасқа толғаннан кейін екі мақсатқа пайдалана алады: тұрғын үй жағдайын жақсартуға немесе білім ақысын төлеуге.
Кәмелетке толғаннан кейін тағы бір таңдау пайда болады. Егер ақша БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шотында қала берсе, оған қосымша табыс есептелмейді.
Ал қаражат 10 жыл ішінде пайдаланылмаса, ол иесінің зейнетақы шотына аударылады.
Сондықтан көптеген жас қазақстандықтар бұл ақшаны бірден жұмсамай, келесі жинақтың бастапқы капиталы ретінде пайдалануды таңдаған.
198 949 жас азамат 19,5 млрд теңгені депозитке салды
Бұл тәсілді 198 949 жас қазақстандық қолданып үлгерді.
Үш жыл ішінде олар Ұлттық қордан түскен 19,5 млрд теңгені «Отбасы банкіндегі» жинақ шоттарына бағыттаған.
Осы сәттен бастап ақша тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің шарттары бойынша жұмыс істей бастайды.
Депозитке банктің 2% сыйақысы, сондай-ақ 200 АЕК-тен аспайтын сомаға 20% мемлекеттік сыйлықақы есептеледі. Мемлекеттік сыйлықақыны ескергенде депозит бойынша ЖТСМ 14%-ға дейін жетеді.
Қаражатты тұрақты жинаған салымшылар кейін жылдық 3,5%-дан 8,5%-ға дейінгі мөлшерлемемен тұрғын үй заемын ала алады.
Жинақ тарихы бастапқы жарнасы мен мөлшерлемесі төмендетілген бағдарламаларға, соның ішінде «Наурыз» бағдарламасына қатысу мүмкіндігін де арттырады.
Ал депозитті тұрақты толықтыру табысты растаусыз тұрғын үй заемын алуға мүмкіндік береді.
Құжаттарды AI бір минутқа дейін тексермек
Ұлттық қордан түскен қаражатты 18 жасқа толғаннан кейін Otbasy bank мобильді қосымшасы арқылы алуға болады.
Енді банк бұл процесті одан әрі жеделдетуді жоспарлап отыр.
Алдағы күндері жасанды интеллект агенті енгізіледі. Ол ұсынылған құжаттарды автоматты түрде тексеріп, өтінімді қарау уақытын бір минутқа дейін қысқартуға мүмкіндік береді.
Яғни цифрландыру тек жинақтауға емес, жиналған қаражатты пайдалану рәсіміне де енгізілмек.
«Келешек» арқылы балаларға 8,2 млрд теңге аударылды
Баланың жинағын қалыптастыру 18 жастан әлдеқайда ерте басталуы мүмкін.
Қазақстанда өткен жылдан бері «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі жұмыс істейді. Оның аясында мемлекет бес жасқа толған балаларға бастапқы білім беру капиталын береді.
Бұл қаражат AQYL білім беру депозитіне түседі.
«Отбасы банкі» арқылы мұндай қолдауды қазірдің өзінде 35 070 бала алған. Олардың шоттарына мемлекет жалпы 8,2 млрд теңге аударды.
Алдағы күндері 2026 жылдың бірінші жартысында бес жасқа толған тағы 15 085 баланың шотына 3,9 млрд теңге түседі.
Жылдың екінші жартысында бес жасқа толатын балаларға ақша 2027 жылғы ақпанда аударылады.
2026 жылдың қорытындысында бастапқы білім беру капиталын барлығы 29 099 бала алуы тиіс. Мемлекеттік қолдаудың жалпы көлемі 7,5 млрд теңгені құрайды.
Бес жастағы балаға шамамен 260 мың теңге беріледі
«Келешек» аясында 2026 жылы бес жасқа толған балаға мемлекет 260 мың теңге көлемінде бастапқы білім беру капиталын аударады.
Бірақ бұл ақшаны шотқа түсіріп қою жеткіліксіз.
Мемлекеттік бастапқы капиталды сақтау үшін ата-аналар бала кәмелетке толғанға немесе білім беру ұйымына түскенге дейін AQYL депозитін жыл сайын толықтырып отыруы керек.
2026 жылы ең төменгі жылдық жарна:
- көпшілік үшін — 24 АЕК немесе 103 800 теңге;
- әлеуметтік осал топтағы балалар үшін — 12 АЕК немесе 51 900 теңге.
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың AQYL депозитіне міндетті жыл сайынғы жарна салу талап етілмейді.
AQYL депозитіне мемлекет 5–7% сыйлықақы қосады
AQYL-дегі қаражат бірнеше көзден бір уақытта өседі.
«Отбасы банкі» депозитке 13,84% сыйақы есептейді, ал ЖТСМ 14,75%-дан басталады.
Оған мемлекеттік сыйлықақы қосылады:
- барлық салымшыларға — 5%;
- жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, мүгедектігі бар балаларға, көпбалалы және аз қамтылған отбасылардан шыққан балаларға — 7%.
Сондықтан 18 жасқа дейін жиналатын қаражат тек ата-ананың салымынан тұрмайды. Оған бастапқы мемлекеттік капитал, банк сыйақысы және жыл сайынғы мемлекеттік сыйлықақы қосылады.
260 мың теңге бірнеше миллионға қалай айналады
«Отбасы банкі» бес жасқа толған баласы бар отбасының мысалын келтіреді.
Ата-анасы AQYL депозитін ашады. Мемлекет оған 260 мың теңге бастапқы капитал аударады.
Одан кейін отбасы жыл сайын кемінде 24 АЕК көлемінде жарна салады. Бұл ақшаға банк сыйақысы мен мемлекеттік сыйлықақы есептеліп отырады.
Бала 18 жасқа толған кезде осы жинаққа «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша жиналған қаражатты да қосуға болады.
Нәтижесінде колледжге немесе университетке түсер кезде отбасының қолында бірнеше миллион теңгелік капитал қалыптасуы мүмкін.
Грантқа түссе, жиналған ақша жоғалмайды
Егер бала мемлекеттік білім грантын жеңіп алып, оқу ақысын төлеу қажет болмаса, жиналған қаражатты басқа рұқсат етілген мақсаттарға бағыттауға болады.
Ақшаны іні-қарындастарына немесе сіңлілеріне беру, не «Отбасы банкіндегі» депозитке аударып, кейін баспана сатып алуға пайдалану мүмкіндігі қарастырылған.
Осылайша, жинақтың тізбегі бес жастан басталуы мүмкін: мемлекет алғашқы 260 мың теңгені береді, ата-ана жыл сайын депозитті толықтырады, оған банк пен мемлекеттің сыйақысы қосылады, ал 18 жаста Ұлттық қордан жиналған қаражатты біріктіруге болады.
Бұған дейін біз «Келешек» жүйесі мен AQYL білім беру депозиті арқылы балаға қаражат жинау тетігі туралы жазған едік. Енді алғашқы қатысушылардың «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасындағы жинағы 370,56 долларға жетіп, екі жүйені бір капиталға біріктіру мүмкіндігі нақты жұмыс істей бастады.
