Қазақстан үшін жер мен су қауіпсіздігі біртұтас мәселеге айналып отыр. Ел БҰҰ алаңында шөлейттену, құрғақшылық және су тапшылығына қарсы ұлттық тәжірибесін таныстырып, халықаралық деңгейде бірлескен шешімдер қажет екенін мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Жер ресурстарын басқару комитеті төрағасының орынбасары Марат Қаженов Моңғолияның Ұлан-Батыр қаласында өткен БҰҰ-ның Шөлейттенуге қарсы күрес жөніндегі конвенциясы Тараптары конференциясының 17-сессиясы — UNCCD COP17 аясындағы арнайы іс-шараға қатысты.
Су тапшылығы мен жердің тозуы бірге талқыланды
Халықаралық кездесудің негізгі тақырыбы шөлейттену, жердің тозуы және құрғақшылық жағдайында су ресурстарын басқарудың жаһандық тетіктерін жетілдіруге арналды.
Қатысушылар жер мен судың өзара байланысына назар аударып, табиғи ресурстарды орнықты пайдалануда кешенді тәсіл қажет екенін талқылады.
Қазақстан өз кезегінде бірнеше бағытқа негізделген ұлттық тәжірибесін таныстырды:
- жер және су ресурстарын орнықты басқару;
- табиғи ресурстарды ғылыми негізде пайдалану;
- топырақтың тозуына жол бермеу;
- цифрлық мониторинг құралдарын дамыту;
- халықаралық тәжірибе мен технологиялар алмасу.
Марат Қаженов жер мен судың жағдайы азық-түлік, экологиялық және экономикалық қауіпсіздыққа тікелей әсер ететінін атап өтті.
«Су ресурстары тапшылығының күшеюі, климаттың өзгеруі және жердің тозу үдерістерінің өршуі жағдайында оларды ұтымды пайдалану мәселелері ұлттық және халықаралық деңгейде келісілген шешімдерді талап етеді», – деді.
Қазақстан Халықаралық су ұйымын құруды ұсынды
Талқылау барысында Мемлекет басшысының Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасына ерекше назар аударылды.
Қазақстан бұл бастаманы мемлекеттердің су мәселесіндегі күш-жігерін үйлестіретін халықаралық алаң қалыптастырудың маңызды қадамы ретінде қарастырады.
Мұндай ұйым:
- мемлекеттер арасындағы іс-қимылды үйлестіруге;
- су ресурстарын басқарудағы озық тәжірибемен алмасуға;
- жаһандық су проблемалары бойынша ортақ шешімдер әзірлеуге мүмкіндік бере алады.
Су тапшылығы мен климаттың өзгеруі трансшекаралық сипат алып отырған жағдайда халықаралық үйлестіру Қазақстан үшін де стратегиялық мәнге ие.
Қазақстан топырақты қорғаудың жаңа тәсілін таныстырды
Қазақстан делегациясы 2026 жылы қабылданған «Топырақты қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына да ерекше назар аударды.
Құжат топырақ жамылғысын жүйелі сақтауға, оның тозуының алдын алуға және осы саладағы мемлекеттік реттеуді жетілдіруге құқықтық негіз қалыптастырады.
Қазақстан тарапы жерді орнықты пайдалану үшін бірнеше бағытты қатар дамыту қажет екенін атап өтті:
- заманауи топырақ қорғау технологияларын енгізу;
- ғылыми зерттеулерді кеңейту;
- цифрлық мониторинг жүйелерін дамыту;
- халықаралық деңгейде білім мен практикалық тәжірибе алмасу.
«Жерді сақтауды су қауіпсіздігі мәселесінен бөлек қарастыруға болмайды. Топырақтың тозуы, құрғақшылық және су тапшылығы – кешенді әрі үйлестірілген шешімдерді талап ететін өзара байланысты сын-қатерлер», – деді Марат Қаженов.
Бұл Қазақстан үшін неліктен маңызды
Жердің тозуы ауыл шаруашылығы өнімділігіне әсер етсе, су тапшылығы егіншілік пен мал шаруашылығынан бастап елді мекендердің тұрақты дамуына дейінгі көптеген салаға ықпал етеді. Сондықтан бұл екі мәселені бөлек шешу ұзақмерзімді нәтиже бермеуі мүмкін.
Қазақстанның БҰҰ алаңындағы ұстанымы жер, су және климат мәселелерін бір жүйе ретінде қарастыруға негізделген. Мұнда заңнамалық тетіктермен қатар ғылым, цифрлық бақылау және халықаралық ынтымақтастыққа басымдық беріліп отыр.
UNCCD COP17 аясындағы іс-шара соңында қатысушылар жердің тозуының алдын алу және құрғақшылықпен күресу тәжірибелерімен алмасты. Сондай-ақ жер мен су ресурстарын тиімді басқару үшін ғылыми әлеуетті, мемлекеттік тетіктерді және халықаралық әріптестікті біріктіру қажеттігі айтылды.
