ОСК-ға 203 өтініш келіп түсті. Құрылтай депутаттарының сайлауы тағайындалған сәттен бері азаматтар мен заңды тұлғалардың басым бөлігі сайлау заңнамасын түсіндіру және сайлау процесін ұйымдастыру мәселелері бойынша жүгінген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Орталық сайлау комиссиясының бүгінгі отырысында комиссия мүшесі Әсел Жанәбілова мәлімдеді. Ол сайлау заңнамасын бұзғаны үшін жауапкершілік қарастырылғанын да еске салды.
ОСК-ға қандай мәселелер бойынша өтініш түсті
Әсел Жанәбілованың айтуынша, өтініштермен жұмыс Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңына және Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекске сәйкес жүргізіледі.
ҚР Құрылтайының депутаттарын сайлау тағайындалған сәттен бастап ОСК-ға 203 өтініш түскен.
Оның ішінде:
- 129 өтініш сайлау заңнамасын түсіндіруге қатысты;
- 62 өтініш сайлау процесін ұйымдастыру мәселелеріне байланысты.
ОСК әрбір өтініштің уақытылы қаралып, оған жан-жақты жауап берілуін қамтамасыз етіп отырғанын мәлімдеді.
Аумақтық сайлау комиссияларына қатысты шағым түспеген
Орталық сайлау комиссиясының мәліметінше, осы уақытқа дейін аумақтық сайлау комиссияларының шешімдері мен әрекеттеріне қатысты ОСК-ға шағым түспеген.
Әсел Жанәбілова азаматтардың өтініштеріне заңнама талаптарына сәйкес нақты түсіндірмелер берілетінін айтты.
«Әрбір өтініш белгіленген тәртіппен қаралып, азаматтарға заңнама талаптарын ескере отырып, нақты түсіндірмелер беріледі. Бұл ретте сайлау заңнамасын бұзғаны үшін жауапкершілік көзделгенін түсіну маңызды. Біздің ортақ міндетіміз - сайлау науқанының барлық кезеңдерінде заңдылықтың сақталуын қамтамасыз ету және азаматтардың сайлау құқықтарын қорғау», – деп атап өтті Әсел Жанәбілова.
Қандай әрекеттер үшін жауапкершілік қарастырылған
ОСК сайлау процесі кезінде заңмен белгіленген талаптарды сақтау қажеттігін еске салды.
Атап айтқанда, жауапкершілік мынадай әрекеттер үшін көзделген:
- сайлау комиссияларының жұмысына араласу;
- дауыс беру құпиясын бұзу;
- азаматтардың еркін ерік білдіруіне кедергі келтіру;
- басқа адамдар үшін дауыс беру мақсатында азаматтарға сайлау бюллетеньдерін беру;
- сайлау комиссиялары мүшелерінің заңды қызметіне кедергі келтіру;
- саяси партиялардың сенім білдірілген өкілдерінің жұмысына кедергі жасау;
- бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің заңды қызметіне кедергі келтіру;
- байқаушылардың жұмысына кедергі жасау.
Бұл талаптар дауыс беру күнімен ғана шектелмейді. Заңдылық сайлау науқанының барлық кезеңінде сақталуға тиіс.
Дауыс беру құпиясы неге маңызды
Дауыс беру құпиясы сайлаушының өз таңдауын сыртқы қысымсыз жасауына мүмкіндік беретін негізгі қағидаттардың бірі.
Сол себепті азаматтың еркін таңдауына кедергі келтіру, сайлау комиссиясының жұмысына заңсыз араласу немесе басқа адамның орнына дауыс беруге жағдай жасау заңнамалық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.
Байқаушылар, журналистер және кандидаттар мен саяси партиялардың өкілдері үшін де заңды қызметін жүзеге асыру мүмкіндігі қамтамасыз етілуі тиіс.
Бұл сайлаушылар үшін нені білдіреді
ОСК-ға түскен 203 өтініштің 129-ы сайлау заңнамасын түсіндіруге қатысты болуы азаматтардың сайлау рәсімдері мен құқықтық талаптарға қызығушылығы жоғары екенін көрсетеді.
Бұл ретте аумақтық сайлау комиссияларының шешімдері мен әрекеттеріне қатысты шағымдардың тіркелмеуі де сайлау науқанының қазіргі кезеңіндегі маңызды көрсеткіштердің бірі.
ОСК-ның негізгі міндеті — сайлау процесінің барлық кезеңінде заңдылықты қамтамасыз ету, ал азаматтар үшін басты кепілдік — өз сайлау құқығын еркін жүзеге асыру мүмкіндігі.
