Бюджет қаражатын нәтиже бойынша төлеу ұсынылды. Ақмола облысында бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуын, мемлекеттік сатып алудағы бұзушылықтарды және орындалмаған жұмыс үшін ақы төлеу тәуекелдерін азайтуға бағытталған төрт жүйелі шара әзірленді, деп хабарлайды DKNews.kz.
19 тамызда ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Ақмола облысы бойынша департаментінің бастамасымен Болашақ сарайында «Бюджеттік процестер: ағымдағы жағдайы және келешегі» тақырыбында диалог алаңы өтті.
Іс-шараға облыстық басқармалардың, ведомстволық ұйымдардың және БАҚ өкілдері қатысты. Кездесуде 2025–2026 жылдардағы бюджет қаражатын жоспарлау мен игеру, мемлекеттік сатып алудағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдері, ішкі аудит нәтижелері және экономикалық тергеп-тексеру тәжірибесі талқыланды.
Ақша нақты орындалған жұмыс расталғаннан кейін ғана төленбек
Диалог алаңындағы ең нақты ұсыныстардың бірі бюджет қаражатын төлеу тәртібіне қатысты болды.
Қатысушылар қаржыландыруды нақты орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер расталғаннан кейін ғана жүзеге асыруды ұсынды.
Сонымен қатар бюджетті жоспарлау мен игеруге бақылауды күшейту және қаражаттың мақсатты жұмсалуына жауапты лауазымды тұлғалардың дербес жауапкершілігін белгілеу мәселесі көтерілді.
ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Ақмола облысы бойынша департаментінің басшысы Нұрқат Батырқұлов бюджет қаражатын тиімді, мақсатты әрі ашық пайдалану мемлекеттік басқару сапасын арттырудың маңызды шарттарының бірі екенін айтты.
Көкшетауда бюджет қаражатын бөлу мен игеру мәселелері талқыланды
Қалалық деңгейдегі бюджет процестерінің ағымдағы жағдайы туралы Көкшетау қаласы әкімінің орынбасары Ақжол Қылышбаев баяндады.
Ол бюджет қаражатын тиімді бөлу мен игерудегі негізгі түйткілдерге тоқталды.
Талқылаудың негізгі мәні бюджет қаражатын тек игеру көрсеткішімен бағаламай, оның нақты нәтижеге қаншалықты айналғанын бақылауға келіп тірелді. Сондықтан төлемді орындалған жұмыс расталғаннан кейін жүргізу ұсынысы бүкіл бюджет цикліндегі бақылауды күшейтудің бір тетігі ретінде қарастырылып отыр.
Мемлекеттік сатып алуда бәсекені шектейтін талаптарды алып тастау ұсынылды
Мемлекеттік сатып алу саласындағы тәуекелдер жеке блок ретінде қаралды.
Ақмола облысының мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы бөлімінің басшысы Әсемгүл Мақтаева мемлекеттік сатып алудағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдері және оларды жою бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы ақпарат берді.
Ашық диалог қорытындысында қатысушылар бәсекелестікті шектейтін негізсіз талаптарды толық алып тастауды ұсынды.
Мұндай талаптарды болдырмау мемлекеттік сатып алуға қатысушылар үшін тең жағдай қалыптастыруға және белгілі бір жеткізушілерге негізсіз артықшылық берілу қаупін төмендетуге бағытталған.
Аудит бұзушылықты анықтаумен емес, оның алдын алумен айналыспақ
Ішкі мемлекеттік аудит департаментінің бөлім басшысы Бақыт Мадеева аудит барысында жиі кездесетін бұзушылықтарға талдау жасап, олардың алдын алу мәселесін көтерді.
Бұл тәсіл бақылауды бюджет қаражаты жұмсалып болғаннан кейін емес, тәуекел пайда болған кезеңде күшейтуге бағытталған.
Сол себепті қатысушылар сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне тұрақты мониторинг жүргізуді және мүдделер қақтығысына жол бермеуді жеке ұсыныс ретінде енгізді.
Экономикалық қылмыстар бойынша 2025–2026 жылдар тәжірибесі қаралды
Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің аға жедел уәкілі Ілияс Тұрсынбаев бюджет саласындағы экономикалық қылмыстарды талдау мен алдын алу бойынша 2025–2026 жылдардағы тәжірибесімен бөлісті.
Осылайша, бір алаңда бюджет процесінің бірнеше кезеңі қамтылды: қаражатты жоспарлау, мемлекеттік сатып алу, ішкі аудит, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін бақылау және экономикалық құқық бұзушылықтардың алдын алу.
Бюджетке қатысты төрт негізгі ұсыныс әзірленді
Ашық диалог нәтижесінде қатысушылар бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуына жол бермеуге бағытталған төрт бағытты белгіледі:
- Бақылау мен жауапкершілікті күшейту — бюджетті жоспарлау мен игеруге бақылауды арттыру және қаражаттың мақсатты жұмсалуы үшін лауазымды тұлғалардың дербес жауапкершілігін белгілеу;
- Ақы төлеудің қатаң тәртібі — қаржыландыруды тек нақты орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер расталғаннан кейін жүргізу;
- Әділ бәсекелестік — мемлекеттік сатып алу кезінде бәсекелестікті шектейтін негізсіз талаптарды толық алып тастау;
- Тәуекелдерді алдын ала жою — сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне тұрақты мониторинг жүргізіп, мүдделер қақтығысын болдырмау.
Ұсыныстардың ішіндегі ең практикалық өзгеріс төлем тәртібіне қатысты: бюджет қаражаты нақты орындалған жұмыс пен көрсетілген қызмет расталғаннан кейін ғана төленуі тиіс.
