Ресми нәтижелер әзірге жоқ. Бірақ сайлау учаскелері жабылғаннан кейін жарияланған үш экзитполдың нәтижесі бір-біріне жақын: бес партия 5 пайыздық межеден өтеді, ал «Әділет» 70 пайыздан астам дауыс жинауы мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Материал жарияланған сәтте Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы партиялар бойынша алдын ала ресми нәтижелерді әлі жариялаған жоқ. ОСК учаскелік комиссиялар дауыстарды санауға кіріскенін, ал алдын ала қорытындылар арнайы брифингте айтылатынын хабарлады.
Үш экзитпол «Әділетке» 70,7%-дан 72,3%-ға дейін береді
Сайлаудан кейінгі түннің басты көрсеткіші үш зерттеуде де айтарлықтай өзгермейді.
Еуразиялық интеграция институтының мәліметінше, «Әділет» партиясы 71,8% дауыс жинаған. «СОЦИС-А» әлеуметтік-саяси зерттеулер институты оған 70,7%, ал Қоғамдық саясат институты 72,3% береді.
Ең төменгі және ең жоғары бағалардың айырмасы небәрі 1,6 пайыздық тармақты құрайды. Дегенмен экзитпол нәтижелерін сайлаудың ресми қорытындысы деп санауға болмайды: олар сайлау комиссиялары санаған бюллетеньдерге емес, дауыс берген азаматтар арасында жүргізілген сауалнамаға негізделеді.
Мәселен, «СОЦИС-А» зерттеуі 200 сайлау учаскесінің шыға берісінде жүргізілген, ал көрсетілген статистикалық қателік ±1,5% болған.
«Ауыл» екінші орында, үш партия 5 пайыздық межеге жақын
Үш зерттеуде де «Ауыл» партиясы екінші орында тұр. Оның нәтижесі 6,2%-дан 6,4%-ға дейін бағаланады.
Одан кейінгі көрсеткіштер әлдеқайда тартысты. Respublica, «Ақ жол» және ЖСДП 5 пайыздық межеден сәл ғана жоғары тұр.
Үш экзитпол бойынша:
- Respublica — 5,2%-дан 5,5%-ға дейін;
- «Ақ жол» — 5,1%-дан 5,4%-ға дейін;
- ЖСДП — 5,0%-дан 5,2%-ға дейін.
Үш зерттеу де бұл партиялардың Құрылтайға өтуіне мүмкіндік беретін нәтиже көрсетіп отыр. Бірақ дәл осы жерде ресми санаудың маңызы артады: әңгіме өту шегінен небәрі бірнеше ондық пайыз жоғары көрсеткіштер туралы болып отыр.
«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға сәйкес, дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың кемінде 5% дауысын алған партиялық тізімдер депутаттық мандаттарды бөлуге қатысады.
ҚХП мен «Байтақ» үш экзитполда да межеден өте алмады
Екі партияның нәтижесі өту шегінен айтарлықтай төмен болып шықты.
Қазақстан Халық партиясы әртүрлі зерттеулерде 2,8%-дан 3,2%-ға дейін, ал «Байтақ» жасылдар партиясы 0,9%-дан 1,2%-ға дейін дауыс жинаған.
Экзитполдарға қатысқандардың 2,1%-дан 2,6%-ға дейінгі бөлігі «Барлығына қарсымын» нұсқасын таңдаған.
Егер ОСК-ның ресми санағы осы үш зерттеудің жалпы көрінісін растаса, алғашқы бір палаталы Құрылтайға сайлауға қатысқан жеті партияның бесеуі өтуі мүмкін. Бірақ Орталық сайлау комиссиясы ресми деректерді жарияламайынша, мұны түпкілікті нәтиже деп айтуға ерте.
Сайлауға қатысу деңгейі 74,19% болды
Бір ірі көрсеткіш ресми түрде жарияланды.
ОСК-ның сағат 20:00-дегі алдын ала дерегі бойынша, 9 352 151 сайлаушы, яғни тізімге енгізілген азаматтардың 74,19%-ы бюллетень алған. Сайлаушылар тізіміне барлығы 12 605 788 адам енгізілген.
Өңірлер арасындағы айырмашылық айтарлықтай болды. Ең жоғары белсенділік Түркістан облысында тіркелді — 92,16%. Жетісу облысында — 91,19%, Қызылорда облысында — 90,75%.
Өңірлер арасындағы ең төмен көрсеткіш Алматыда болды — 43,23%. Астанада сайлаушылардың 51,67%-ы, Шымкентте 75,42%-ы дауыс берген.
Дауыстар саналып жатыр, шетелдегі учаскелер кейін жабылады
Қазақстан аумағындағы учаскелер жабылғаннан кейін комиссиялар бюллетеньдерді санауға кірісті. Заңнамаға сәйкес, бір учаскедегі дауыстарды санау басталған сәттен бастап 12 сағаттан аспауға тиіс.
Шетелде сайлау үшін 61 мемлекетте 79 учаске ашылды. Сыртқы істер министрлігі уақыт белдеулерінің айырмашылығына байланысты Сан-Францискодағы қазақстандықтар соңғылардың бірі болып дауыс беретінін хабарлаған. Кейін шетелдік комиссиялардың хаттамалары жалпы есепке енгізу үшін ОСК-ға жіберіледі.
Сондықтан экзитполдардың түнгі көрсеткіштері ықтимал саяси көріністі көрсеткенімен, ресми қорытындыны алмастырмайды.
Алғашқы Құрылтайда 145 депутат болады
Бұл сайлауда 145 депутаттық мандат бөлінеді. Барлық депутат біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша партиялық тізімдер арқылы бес жыл мерзімге сайланады. Бұл Орталық сайлау комиссиясының Құрылтайдың жаңа моделі туралы ақпаратында көрсетілген.
Сайлауға жеті партия және 545 кандидат қатысты.
Қазіргі басты интрига көш бастап тұрған партияға қатысты емес: үш тәуелсіз экзитпол да «Әділетке» 70 пайыздан астам дауыс береді. Ресми санаудағы негізгі сұрақ — Respublica, «Ақ жол» және ЖСДП 5 пайыздық межеден жоғары қала ала ма дегенге тіреледі.
Бұған дейін біз Қазақстанның жаңа бір палаталы Құрылтайды алғаш рет қалай сайлағанын жазған едік. Енді негізгі назар сайлау учаскелерінен ОСК жариялайтын сандарға ауысты: алғашқы Құрылтайдың түпкілікті партиялық құрамы сол нәтижелерге байланысты болады.
